Simnan dilleri

Simnan dilleri
Simnan dilleri
Coğrafi dağılım	Hazar Denizi'nin güneyi, Simnan eyaleti ve çevresi
Sınıflandırma	Hint-Avrupa dilleri Hint-İran dilleri İran dilleri Batı İran dilleri Kuzeybatı kolu Simnan dilleri; ; ; ; ;
Alt bölümler	Simnanca; Sengserce; Efterice; Lasgerdice; Sorheyice; Biyabunekice;

Simnan dilleri veya Komisenian dilleri, İran dillerinin kuzeybatı İran dilleri koluna bağlı bir diller grubudur. Simnan dilleri İran'ın kuzeyinde ve Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan Simnan ilinde konuşulmaktadır.

Simnan dillerinin sınıflandırılmasına dair literatürde henüz ortak bir görüş birliğine varılmamıştır ancak coğrafi olarak ele alındığında Simnan dilleri şu şekildedir: Simnanca, Sengserce, Efterce, Lasgertçe, Sorheyce ve Biyabunekçe.

Gramer

Dilbilgisel cinsiyet

Simnan grubunda dilbilgisel cinsiyet; Zazaca ve Tatça ile benzer şekilde Simnanca, Sengserceve Müminabadca (Momenabadi) dillerinde görülen belirgin bir özelliktir. Dilbilgisel cinsiyet isimler, üçüncü tekil şahıs zamirleri ve fiil çekimleri dahil olmak üzere birçok yerde kendisini göstermektedir Gruba ait diller Simnanca ve Sengserce, Zazacaya benzer biçimde ergatiflik özelliği de taşımaktadır.

Sayılar

Simnan dilleri ve yakından ilişkili Zazaca ve Tatçada sayılar ve eski İran dilleri Avestaca ve Partça ile ilişkileri şu şekildedir:

	bir	iki	üç	dört	beş	altı	yedi	sekiz	dokuz	on	yirmi
Avestaca	aēva/aēvā (e./d.)	dva	hrī	čahwar	panca	hšvaš	hapta	ašta	nava	dasa	vīsati
Partça	ēw	dō	hrē	čafār	panǰ	šwah	haft	hašt	nah	das	wist
Simnanca	i/iya (e./d.)	do	heyra	čār	panǰ	šaš	haft	hašt	na	das	vist
Sorheyce	i	do	heré	čār	panǰ	šaš	haft	hašt	na	das	vist
Lasgertçe	i	do	heyré	čār	panǰ	šaš	haft	hašt	na	das	vist
Biyabunekçe	i	dū	häirä	čāhār	pahānǰ	šāš	hāft	hāšt	nā	dās	vist
Zazaca	žew/žû (e./d.)	di	hīrē	čahār	panǰ	šaš	hawt	hašt	naw	das	vist
Tatça	iv/iva (e./d.)	de	here	čö	pinǰ	šoš	hoft	hašt	növ	doh	vist
Herzendi	i	de	heri	čö	pinǰ	šaš	hoft	hašt	nov	da	vist
Kilitçe	ivi	dèv	he	čoy	pinǰ	šaš	haft	hašt	nav	dah	vist

Kaynakça

↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Komisenian". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
↑ Pierre Lecoq. 1989. "Les dialectes caspiens et les dialectes du nord-ouest de l'Iran," Compendium Linguarum Iranicarum. Ed. Rüdiger Schmitt. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. Pages 296-314.
↑ Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 307-311. 3-88226-413-6.
↑ Borjian, Habib (2026). Korangy, Alireza; Khoshsirat, Zia (Ed.). How Many Languages Are spoken in Semnan Area?: Typology and Origins of Komisenian Languages. Caspian Languages and Linguistics. Singapore: Springer Singapore. s. 23.
↑ Rezapour, Ebrahim (2015). "Word order in Semnani language based on language typology". IQBQ. 6 (5): 169-190.
↑ Borjian, H. (2021). Essays on Three Iranian Language Groups: Taleqani, Biabanaki, Komisenian (Vol. 99). ISD LLC.
↑ Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 303, 308. 3-88226-413-6.
↑ Т. Н, Пахалина (1999). "Языки мира: Иранские языки. II. Северо-западные иранские языки" (PDF). Министерство науки и высшего образования Ро. 76, 155, 159, 162: РОССИЙСКАЯ АКАДЕМИЯ НАУК. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Haziran 2026.
↑ Paul, Ludwig (2009). "Zazaki". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages. New York: Routledge. s. 554. ISBN 978-0-7007-1131-4.
↑ Jackson, Abraham Valentine Williams (1892). An Avesta Grammar in Comparison With Sanskrit (İngilizce). Stuttgart: W. Kohlhammer. ss. 106-108.
↑ Skjaervo, Prods Oktor (2009). "Middle West Iranian". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages (İngilizce). New York: Routledge. s. 211. ISBN 978-0-7007-1131-4.
↑ Yarshater, Ehsan (1970). "The Tati Dialects of Tārom". Boyce, Mary; Gershevitch, Ilya (Ed.). W. B. Henning Memorial Volume. Asia Major Library. Londra: Lund Humphries. s. 460.
↑ کارنگ, عبدالعلی (1952). تاتی و هرزنی دو لهجه از زبان باستان آذربایجان [Tati, Harzani, two dialects from the ancient language of Azerbaijan] (Farsça). تبریز: چاپخانه‌ی شفق. s. 84.
↑ Гасанов, Агамали (1966). О "тайном" Языке Жителей Села Килит Нахичеванской Асср [About The "Secret" Language Of The Residents Of The Village Of Kilit, Nakhchivan Assr] (Rusça). Baku: ИЗДАТЕЛЬСТВО АКАДЕМИИ НАУК АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ССР. s. 91.

[1] Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Komisenian". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.

[2] Pierre Lecoq. 1989. "Les dialectes caspiens et les dialectes du nord-ouest de l'Iran," Compendium Linguarum Iranicarum. Ed. Rüdiger Schmitt. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. Pages 296-314.

[3] Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 307-311. 3-88226-413-6.

[4] Borjian, Habib (2026). Korangy, Alireza; Khoshsirat, Zia (Ed.). How Many Languages Are spoken in Semnan Area?: Typology and Origins of Komisenian Languages. Caspian Languages and Linguistics. Singapore: Springer Singapore. s. 23.

[5] Rezapour, Ebrahim (2015). "Word order in Semnani language based on language typology". IQBQ. 6 (5): 169-190.

[6] Borjian, H. (2021). Essays on Three Iranian Language Groups: Taleqani, Biabanaki, Komisenian (Vol. 99). ISD LLC.

[7] Lecoq, Pierre (1989). "Les Dialectes Caspiens Et Les Dialectes Du Nord-ouest De L'iran". In Schmitt, Rüdiger (ed.). Compendium Linguarum Iranicarum (in French). Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. 303, 308. 3-88226-413-6.

[8] Т. Н, Пахалина (1999). "Языки мира: Иранские языки. II. Северо-западные иранские языки" (PDF). Министерство науки и высшего образования Ро. 76, 155, 159, 162: РОССИЙСКАЯ АКАДЕМИЯ НАУК. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Haziran 2026.

[9] Paul, Ludwig (2009). "Zazaki". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages. New York: Routledge. s. 554. ISBN 978-0-7007-1131-4.

[10] Jackson, Abraham Valentine Williams (1892). An Avesta Grammar in Comparison With Sanskrit (İngilizce). Stuttgart: W. Kohlhammer. ss. 106-108.

[11] Skjaervo, Prods Oktor (2009). "Middle West Iranian". Windfuhr, Gernot (Ed.). The Iranian Languages (İngilizce). New York: Routledge. s. 211. ISBN 978-0-7007-1131-4.

[12] Yarshater, Ehsan (1970). "The Tati Dialects of Tārom". Boyce, Mary; Gershevitch, Ilya (Ed.). W. B. Henning Memorial Volume. Asia Major Library. Londra: Lund Humphries. s. 460.

[:19-13] کارنگ, عبدالعلی (1952). تاتی و هرزنی دو لهجه از زبان باستان آذربایجان [Tati, Harzani, two dialects from the ancient language of Azerbaijan] (Farsça). تبریز: چاپخانه‌ی شفق. s. 84.

[14] Гасанов, Агамали (1966). О "тайном" Языке Жителей Села Килит Нахичеванской Асср [About The "Secret" Language Of The Residents Of The Village Of Kilit, Nakhchivan Assr] (Rusça). Baku: ИЗДАТЕЛЬСТВО АКАДЕМИИ НАУК АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ССР. s. 91.