Simon Magus

Simon Magus
Σίμων ὁ μάγος
Saint-Sernin Bazilikası'ndaki Simon Magus rölyefi
Ölümtahminen MS 65
Etkin yıllarMS 1. yüzyıl
Tanınma nedeniErken dönem Hristiyan ve proto-Gnostik kişilik; bazen Gnostisizm'in kurucusu olarak nitelendirilse de bu doğru değildir.

Simon Magus (Yunanca: Σίμων ὁ μάγος; Latince: Simon Magus) diğer bilinen adıyla Büyücü Simon, Havari Petrus ile yaşadığı karşılaşma Elçilerin İşleri'nde anlatılan dinsel bir kişidir. Kilise makamlarının veya dinî yetkilerin para karşılığında elde edilmeye çalışılmasını ifade eden simoni terimi, adını Havarilerin sahip olduğu ruhsal gücü para karşılığında satın almaya teşebbüs eden Simon'dan adını almıştır.

Elçilerin İşleri'ne göre Simon, MS 1. yüzyılda yaşamış Samiriyeli bir büyücü veya dinî önderdi. Filipus tarafından vaftiz edilerek Hristiyanlığı benimsedikten sonra Havari Petrus ile karşı karşıya geldi. Simon hakkında 2. yüzyıl yazarları tarafından kaleme alınmış çeşitli anlatılar bulunmakla birlikte, bunların tarihsel güvenilirliği doğrulanmış değildir. Simon'a ilişkin günümüze ulaşan gelenekler, Irenaeus, Justin Martyr, Romalı Hipolit ve Epifanios gibi yazarların eserlerinde yer almaktadır. Bu kaynaklarda Simon, çoğunlukla Gnostisizmin kurucusu olarak tanıtılır. Bu görüş bazı modern araştırmacılar tarafından benimsenmiş olsa da, bazıları Simon'un aslında bir Gnostik olmadığını, yalnızca Kilise Babaları tarafından bu şekilde nitelendirildiğini savunmaktadır.

Kendisi de 2. yüzyılda Samiriye'de yaşamış olan Justin Martyr, kendi dönemindeki Samiriyelilerin büyük çoğunluğunun, Flavia Neapolis yakınlarındaki Gitta köyünden olduğu söylenen Simon'un takipçisi olduğunu yazmıştır. Irenaeus ise Simon'u Simoncular [en] adıyla bilinen mezhebin kurucusu olarak kabul etmiştir. Hippolytus, Simon'a veya Simonculara atfettiği Apophasis Megale (Büyük Bildiri) adlı bir eserden alıntılar aktarmaktadır. Erken dönem Hristiyan heresyologlarına göre Simon, günümüze ulaşmamış çeşitli risaleler de kaleme almıştır. Bunlardan ikisinin adının Dünyanın Dört Köşesi ve Çürütücünün Vaazları olduğu ileri sürülmektedir.

Petrus'un İşleri, Pseudo-Clementinler ve Havarilerin Mektubu gibi apokrif metinlerde Simon, dilediğinde havalanıp uçabilen güçlü bir büyücü olarak tasvir edilir. Kötücül kişiliği nedeniyle bazı kaynaklarda "Kötü Samiriyeli" olarak da anılır. Apostolik Anayasalar ise Simon'u antinomianism ('yasasızlık', 'yasaya karşı') öğretisini benimsemekle suçlamaktadır.

Yeni Ahit'te Büyücü Simun

Elçilerin İşleri 8, 9-24'te aktarıldığına göre Simun Samiriye halkına etkisi altına almakta ve sözünü dinletmekte olan bir kişiydi. Bölgede Hristiyanlık yayılmaya başladığında Hristiyanlığı kabul eden Simun, sürekli Filipus'un yanında kalarak İsa'nın adı ile gerçekleştirilen olağanüstü belirtileri şaşkınlıkla takip etti. Nitekim Petrus ve Yuhanna Samiriyelilere Kutsal Ruh'u vermek için bölgeye geldikleri ve ellerini Samiriyelilerin başı üzerine koymak suretiyle Kutsal Ruh'u aktardıklarını görünce, elçilere para teklifinde bulunarak bu yetkiyi ona da vermelerini istedi. Bunun üzerine sinirlenen Petrus, Tanrı tarafından verilen bir yetkinin para ile alınamayacağını söyleyerek, Simun'u tövbe etmeye davet etti.

Simon ve Helena Miti

Başlangıçta tanrı Ennoia adında dişi olan bir ilk düşünceye sahipti. Ennoia, bulunduğu yüksek kademeden melekleri yaratmak üzere aşağı kademelere inip melekleri yarattı. Ancak yarattığı melekler onu kıskanarak isyan ettiler. Yaratılışları gereği güç sahibi olan bu melekler dünyayı, tanrının dişi olan ilk düşüncesine hapishane olsun diyerek yaratmışlardır. Bunu izleyen dönemde Ennoia çeşitli kereler dünyaya gelir ve reenkarne olur. Ennoia'nın dünyaya her gelişi büyük bir utançla bağlantılıdır. Gnostik gelenek örneğin Troyalı Helena'da Ennoia'yı görür. Ennoia, en nihayetinde Fenike şehri Tyros'da Helena adında bir fahişe olarak yaşamaya başlar. Tanrı, onun bu haline dayanamayarak onu kurtarmak üzere Simon Magus olarak dünyaya iner.

Kaynakça

  1. ↑ 8:9–24
  2. ↑ Knight, Kevin (2012). "Simon Magus". newadvent.org. Catholic Encyclopedia. 21 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2016. it is difficult or rather impossible to extract from them any historical fact the details of which are established with certainty
  3. ↑ "Simon Magus | Samarian magician". Encyclopædia Britannica (İngilizce). 21 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2017.
  4. ↑ "CHURCH FATHERS: Against Heresies, I.23 (St. Irenaeus)". www.newadvent.org. 16 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2026.
  5. ↑ Eusebius, Bishop of Caesarea (5 Mayıs 1894). "The Ecclesiastical History of Eusebius Pamphilus, Bishop of Caesarea, in Palestine". George Bell & Sons – Google Books vasıtasıyla.
  6. ↑ Hippolytus: Refutation of All Heresies can be found in Rev. Alexander Roberts and James Donaldson, eds., The Ante-Nicene Fathers (1919; reprint ed., Grand Rapids, Michigan: Eerdmans, 1971), 5:74–81, for the part we need about Simon.
  7. ↑ Ferreiro, Alberto (5 Mayıs 2018). Simon Magus in Patristic, Medieval And Early Modern Traditions. Brill. ISBN 978-9004144958 – Google Books vasıtasıyla.
  8. ↑ Rudolph 1977, ss. 312 ff.
  9. ↑ Haar 2003, s. 306.
  10. ↑ Antonia Tripolitis Religions of the Hellenistic-Roman Age Wm. B. Eerdmans Publishing, 2002 9780802849137 p. 125
  11. ↑ Alberto Ferreiro Simon Magus in Patristic, Medieval And Early Modern Traditions BRILL, 2005 p. 53
  12. ↑ "Catholic Encyclopedia: Simon Magus". www.newadvent.org. 21 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2026.
  13. ↑ "Catholic Encyclopedia: St. Justin Martyr". www.newadvent.org. 4 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2026.
  14. ↑ Dictionary of Christian Biography, Vol. 4, p. 682.
  15. ↑ Hastings' Dictionary of the Apostolic Church, Vol. 2, p. 496.
  16. ↑ Mark J. Edwards "Portraits: Biographical Representation in the Greek and Latin Literature of the Roman Empire" Clarendon Press, Oxford (1997) page 69
  17. ↑ Constitutions of the Holy Apostles, vi. § 4, 16.