Sint Maarten | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Başkent | Philipsburg | ||||||
| En büyük | Lower Prince's Quarter | ||||||
| Resmî dil(ler) | Felemenkçe, İngilizce | ||||||
| Demonim | Sint Maartenli | ||||||
| Hükûmet | Anayasal monarşi | ||||||
| |||||||
| Tarihçe | |||||||
| |||||||
| Nüfus | |||||||
• 2023 tahminî | 42,938 | ||||||
| GSYİH (SAGP) | tahminî | ||||||
• Toplam | $1.436 milyar | ||||||
• Kişi başına | $35,342 | ||||||
| Para birimi | Hollanda Antilleri guldeni (ANG) | ||||||
| Zaman dilimi | AST | ||||||
| Trafik akışı | sağ | ||||||
| Telefon kodu | 721 | ||||||
| İnternet alan adı | .sx | ||||||
Sint Maarten (Felemenkçe telaffuz: [sɪnt ˈmaːrtə(n)]), Hollanda Krallığı'nı meydana getiren dört ülkeden biri. Karayipler'deki Saint Martin adasının %40'lık bölümünü kaplamaktadır. Başkenti Philipsburg'dur.
Curaçao, Bonaire, Sint Eustatius, Saba adalarıyla birlikte Hollanda Antilleri'ne bağlıydı, 10 Ekim 2010'da yapılan bir referandumla Hollanda Antilleri dağılınca, Hollanda Krallığı'nı meydana getiren dört ülkeden biri hâline geldi. Adanın toplam yüzölçümü 87 km² olup, 34 km²'si güney yarısı olan Sint Maarten'e aittir.
Ada, kabaca ortasından Hollanda Krallığı ile Fransa arasında ikiye bölünmüştür. Hollanda Krallığı'na bağlı güney yarısı Sint Maarten, Fransa'ya bağlı olan kuzey yarısı ise Saint Martin olarak adlandırılır. Hollanda bölgesi Hollanda Krallığı'nı oluşturan ülkelerden biridir.
Eski haritalardaki karışıklık nedeniyle ada, yanlışlıkla Nevis ile karıştırılmış ve Kristof Kolomb'un ilk gördüğü tarih olan 11 Kasım 1493'ün Aziz Tourslu Martinus'un yortu gününe denk geldiği için Nevis'i ilk gördüğünde adaya bu isim verilmiştir.
"Sint Maarten" Hollandaca'da Saint Martin anlamına gelir.

Sint Maarten, Rüzgâraltı Adaları'ndaki Saint Martin adasının güney kısmını kaplar. Adanın kuzey yarısı ise Fransa'ya ait olup, Saint Martin bölgesini oluşturmaktadır. Kuzeyde, Anguilla Kanalı'nın karşısında Britanya Denizaşırı Bölgesi olan Anguilla, adanın güneydoğusunda Fransız adası Saint Barthélemy ve daha güneyde ise yine Hollanda'ya ait olan adalar Saba ve Sint Eustatius bulunmaktadır.
Sint Maarten 34 km2 (13 mil2) büyüklüğündedir. Arazi genellikle engebeli olup, en yüksek zirve, adanın uluslararası sınırında doğrudan yer alan 383 m yüksekliğindeki Flagstaff Dağı'dır. Havaalanının batısındaki alan daha düzdür ve Simpson Körfezi Lagünü'nün Hollanda bölümünü içerir. Büyük Tuz Gölü, Philipsburg'un kuzeyinde yer alır. Kıyı açıklarında birkaç küçük ada bulunur. Little Key, Simpson Körfezi Lagünü'nde yer alır.
Sint Maarten'de toplam on ada vardır, bunlar şunlardır:
Sint Maarten, tropikal savana iklimine (Köppen Aw) sahiptir ve adanın dağlarından kaynaklanan yağmur gölgesi nedeniyle alize rüzgârlarını kuruttuğu için kuzeydoğu Karayipler'in çoğu bölgesinden daha kuraktır. En kurak aylar Ocak-Temmuz ayları, en yağışlı aylar ise Eylül-Kasım aylarıdır ve bu dönemde kasırgalar adayı vurabilmektedir.
Sint Maarten, yüzyıllardır yerli halklar tarafından iskân edilmişti ve arkeolojik bulgular, adada MÖ 2000 gibi erken bir dönemde insan varlığına işaret ediyordu. Bu insanlar büyük olasılıkla Güney Amerika'dan göç etmişlerdi. En eski tespit edilen grup, MÖ 800 - MÖ 300 yılları arasında yerleştiği düşünülen Arawak halkıydı. MS 1300-1400 civarında Kalinago halkının gelişiyle birlikte yerlerinden edilmeye başladılar.

Genellikle Kristof Kolomb'un ikinci keşif yolculuğunda adaya rastladığında Tourslu Aziz Martin'in onuruna bu ismi verdiği inanılmaktadır. Ancak gerçekte bu ismi, 11 Kasım 1493'te, Aziz Martin'in yortu gününde, kıyıdan uzakta demir attığında, şu anda Nevis olarak bilinen adaya vermiştir. Rüzgâraltı Adaları'ndaki çok sayıda kötü haritalanmış küçük adanın karışıklığı, bu ismin yanlışlıkla şu anda Saint-Martin/Sint Maarten olarak bilinen adaya aktarılması anlamına gelmektedir.
Nominal olarak İspanyol toprağı olan ada, başta Fransızlar ve Hollandalılar olmak üzere Avrupa güçlerinin rekabet eden çıkarlarının odak noktası hâline gelmiştir. Fransızlar Trinidad ve Bermuda arasındaki adaları kolonileştirmek isterken, Hollandalılar San Martín'i Yeni Amsterdam (günümüz New York'u) ve Hollanda Brezilyası'ndaki kolonileri arasında uygun bir ara nokta olarak gördüer. Bu arada, yerli Amerikalı nüfus, bağışıklık sistemlerinin olmadığı bulaşıcı hastalıklardan ölmeye başlayarak hızla azalmaya başladı.
Hollandalılar 1631'de adada bir kale (Amsterdam Kalesi) inşa ettiler. Jan Claeszen van Campen adanın ilk valisi oldu ve Hollanda Batı Hindistan Şirketi adada tuz madenciliğine başladı. Seksen Yıl Savaşları nedeniyle Hollanda ve İspanya arasındaki yüksek olan gerilim sonucu İspanyollar 1633'te St. Martin'i ele geçirip Hollandalı kolonistleri adadan kovdular. Point Blanche'da, bölgeyi güvence altına almak için günümüzde Eski İspanyol Kalesi olarak bilinen yapıyı inşa ettiler. Peter Stuyvesant komutasındaki Hollandalılar 1644'te kontrolü geri almaya çalışsalar da başarılı olamayıp geri püskürtüldüler. 1648 yılında Seksen Yıl Savaşları'nın sona ermesi ile birlikte İspanyollar, burada artık stratejik veya ekonomik bir değer görmedikleri için adayı terk ettiler.
Saint Martin'in tekrar özgür kalmasıyla hem Hollandalılar hem de Fransızlar yerleşimlerini yeniden kurma fırsatını değerlendirdiler. Hollandalı kolonistler St. Eustatius'tan, Fransızlar ise St. Kitts'ten geldi. İlk çatışmalardan sonra, her iki taraf da kolay kolay teslim olmayacaklarını anladı. Tam bir savaştan kaçınmayı tercih ederek, adayı ikiye bölen 1648'de Concordia Antlaşması'nı imzaladılar. Antlaşmaya rağmen, iki taraf arasındaki ilişkiler her zaman samimi değildi. 1648 ile 1816 yılları arasında çatışmalar sınırı on altı kez değiştirdi. Hollanda'nın Fransız İmparatorluğu altında kukla devlet hâline geldiği 1795 yılından 1815 yılına kadar adanın tamamı fiilen Fransız kontrolü altındaydı. Sonuç olarak, Fransızlar adanın 53 km2(20 mil2 - %61) sahip olurken, Hollanda 34 km2(13 mil2 - %39) sahip oldu.
Yeni pamuk, tütün ve şeker kamışı tarlalarında çalışmak üzere Fransızlar ve Hollandalılar, kısa sürede Avrupalıları sayıca aşan çok sayıda Afrikalı köle ithal etmeye başladılar. Köle nüfusu hızla toprak sahiplerinin nüfusundan daha büyük hâle geldi. Acımasız muameleye maruz kalan köleler isyanlar çıkardılar ve ezici sayıları endişelerini görmezden gelmeyi imkânsız hâle getirdi. 1848'de Fransızlar, St. Martin'in Fransız tarafı da dâhil olmak üzere kolonilerinde köleliği kaldırdılar. Adanın Hollanda tarafındaki köleler protesto ettiler ve sığınma aramak için Fransız tarafına kaçmakla tehdit ettiler. Bunun üzerine yerel Hollanda yetkilileri kolonilerin kölelerini serbest bıraktılar. Bu karar yerel olarak saygı görse de, Hollandalıların tüm ada kolonilerinde köleliği kaldırdığı 1863 yılına kadar köleler yasal olarak özgür olamadı.
Köleliğin kaldırılmasının ardından plantasyon kültürü geriledi ve adanın ekonomisi zarar gördü. 1939'da Sint Maarten, gümrüksüz liman ilan edilmesiyle büyük bir ivme kazandı. 1941'de ada, Atlantik Savaşı'nın bir parçası olarak bir Alman denizaltısı tarafından bombalandı.
Turizm 1950'lerden itibaren büyümeye başladı ve Prenses Juliana Uluslararası Havalimanı, Doğu Karayipler'in en işlek havalimanlarından biri hâline geldi. Bu dönemin büyük bir bölümünde Sint Maarten, Demokrat Parti'den iş insanı Claude Wathey tarafından yönetildi. Adanın demografik yapısı da bu dönemde önemli ölçüde değişti ve nüfus 1990'ların ortalarına kadar sadece 5.000 kişiden yaklaşık 60.000 kişiye kadar yükseldi. Komşu Küçük Antiller, Curaçao, Haiti, Dominik Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Asya'dan gelen göç, yerli nüfusu azınlığa düşürdü.
Sint Maarten, 1983 yılında Hollanda Antilleri'nin bir "ada bölgesi" (Hollandaca : eilandgebied ) oldu. Bu tarihten önce Sint Maarten, Saba ve Sint Eustatius ile birlikte Rüzgâraltı Adaları'nın ada bölgesinin bir parçasıydı. Ada bölgesi statüsü, Hollanda Antilleri Ada Yönetmeliği'nde özetlenen önemli bir özerklik anlamına gelmektedir. Bu dönemde Sint Maarten, bir ada konseyi, bir yürütme konseyi ve Hollanda Krallığı tarafından atanmış bir vali yardımcısı (Felemenkçe: gezaghebber) tarafından yönetiliyordu.
1995 yılının ağustos sonu ve eylül başlarında Luis Kasırgası'nın adayı vurması büyük yıkıma neden oldu ve 12 kişi hayatını kaybetti.
1994 yılında Hollanda Krallığı ve Fransa, "riskli uçuşlar" olarak adlandırılan uçuşlarda ortak Fransız-Hollanda sınır kontrollerine olanak tanıyan Saint Martin sınır kontrolleri konusunda Fransız-Hollanda anlaşmasını imzalamıştı. Bu konuda yaşanan belirli bir gecikmenin ardından, anlaşma Kasım 2006'da Hollanda'da onaylandı ve ardından 1 Ağustos 2007'de yürürlüğe girdi. Anlaşma şu anda yürürlükte olmasına rağmen, hükümleri henüz uygulanamamıştır.
10 Ekim 2010'da Sint Maarten, Hollanda Krallığı'nın kurucu bir ülkesi (Felemenkçe: Land Sint Maarten) oldu. Bu karar ile birlikte Hollanda Krallığı içinde yer alan Aruba, Curaçao ve Hollanda anakara ülkesiyle anayasal olarak eşit ortak olan bir ülke konumuna yükseldi. Anayasa Günü (10 Ekim) her yıl resmi tatil olarak kutlanır.
Sint Maarten'e SXM ve SX'in ISO 3166-1 alpha-2 ülke kodları atanmıştır, ve .sx Internet ccTLD'si 15 Kasım 2012'de kaydedilmeye hazır hâle gelmiştir.



Irma Kasırgası 6 Eylül 2017'de karaya vurdu ve adada geniş çaplı hasara neden oldu. Kasırgada dört kişinin hayatını kaybettiği bildirildi ve 11'i ağır olmak üzere toplam 34 kişi yaralandı Prenses Juliana Havaalanı büyük ölçüde hasar gördü ancak gelen yardım uçuşlarına ve tahliye edilenleri diğer adalara götürecek uçuşlara izin vermek için iki gün gibi kısa sürede kısmen de olsa yeniden açıldı. 8 Eylül'e kadar "birçok sakin temel ihtiyaçlardan mahrumdu" ve yağmalama ciddi bir sorun haline gelmişti. 9 Eylül'de yayımlanan raporlarda, Hollanda tarafındaki altyapının %70'inin yok edildiğini gösteriyordu. Hollanda Kızılhaçı tarafından yapılan bir araştırmada, Sint Maarten'deki binaların neredeyse üçte birinin yıkıldığını ve adadaki yapıların %90'ından fazlasının hasar gördüğünün tahmin edildiği açıklandı.
Hollanda başbakanı Mark Rutte, 8 Eylül'de basın mensuplarına Sint Maarten'deki havaalanının acil durum uçuşlarını almaya hazır olduğunu ve yardımın yanı sıra polis memurları ve askerâ personelin de yolda olduğunu duyurdu. Sint Maarten başbakanı William Marlin, Hollanda hükûmetinden 8 Eylül'de gelmeye başlayan genişletilmiş yardım talebinde bulunmuştu. Hükûmet, dördüncü kategori kasırga Jose'nin yaklaşması nedeniyle 8 Eylül'de tropikal fırtına uyarısı yayınladı.
Kasırganın ardından oluşan geniş çaplı hasar, yetkililerin dramatik ekonomik etkiler öngörmesine yol açtı. Marlin'in 8 Eylül'de yaptığı açıklamada durumu şöyle özetlemiştir: "Birçok evimizi kaybettik. Okullar yıkıldı. Otel mülklerine verilen hasar nedeniyle turizm sezonunun kaybedileceğini öngörüyoruz; yıkıldığı için başka bir yere gitmenin daha iyi olacağı yönünde olumsuz bir kamuoyu oluşacak. Bu da ekonomimiz üzerinde ciddi bir etkiye sahip olacak." O sırada, Jose Kasırgası adaya yaklaşırken hazırlıklar yapılıyordu. Hükûmet, 9 Eylül'de evlerin %70'inin ağır hasar gördüğünü veya yıkıldığını ve nüfusun büyük bir kısmının Jose'nin gelişinden önce sığınaklarda yaşadığını tahmin ettiğini açıkladı. Adada yaşanan bu ikinci kasırga bölgede önemli bir etkiye sahip olmadı.
Kurtarma çalışmalarının ardından yaygın yağma ve şiddet olaylarının patlak vermesi sonucu adada olağanüstü hâl ilan edildi. Durumu istikrara kavuşturmak için Hollanda'dan 230 asker gönderildi ve önümüzdeki günlerde ek birliklerin de geleceği ifade edildi. 10 Eylül'e kadar yaklaşık 1200 Amerikalı askerâ uçaklarla Porto Riko'ya tahliye edildi. O tarihte Royal Caribbean International, Adventure of the Seas gemisini Sint Maarten ve St. Thomas'a malzeme sağlamak ve tahliye hizmetleri sunmak üzere gönderdiğini açıkladı. Gemi 10 Eylül'de adaya su, buz, çöp torbaları, giysi ve konserve yiyeceklerle ulaştı ve 320 kişiyi adadan tahliye etti. 11 Eylül'e kadar Kral Willem-Alexander zaten Curaçao'ya varmıştı ve Sint Maarten, St. Eustatius ve Saba'yı ziyaret etmesi planlanıyordu. Willem-Alexander, kasırgadan sonra Sint Maarten'ı ilk ziyaret ettiğinde yıkımdan şok olmuştu. Adanın hızla toparlanabilmesi için hemen Avrupa Birliği'nden destek istedi. Ayın ilerleyen günlerinde, AB'nin Sint Maarten'da içme suyu ve sanitasyon gibi temel ihtiyaçların yeniden sağlanması için acil afet yardımına 2 milyar avroluk acil durum fonu ayıracağı ortaya çıktı. AB'nin katkısına ek olarak, Kızılhaç, Hollanda hükûmeti ve anakaradaki Hollandalı vatandaşlar, bağışlar ve kitlesel fonlama yoluyla kurtarma çalışmaları için para topladı.
10 Ekim 2017'de Prenses Juliana Uluslararası Havalimanı, onarımlar tamamlanana kadar geçici yapılar kullanarak ticarî uçuşlara yeniden başladı
Mart 2018 sonlarında yayımlanan bir raporda, havaalanının bazı uçuşları karşılayabildiği ve ABD, Kanada ve Avrupa'dan bazı seferlerin yeniden başladığı ifade edildi. Orijinal tesisin yeniden inşası sırasında yeni bir kalkış salonu kullanılıyordu. Genel Havacılık binası ise adaya gelen yolcular için kullanılıyordu.
Irma Kasırgası'ndan bir yıldan biraz fazla bir süre sonra, St. Maarten'ın kruvaziyer sektörü 2018'de 1 milyondan fazla yolcuya hizmet verecek kadar toparlanmıştı. Milyonlarca kruvaziyer yolcusu adayı ziyaret etti.
Adada Wi-Fi dâhil olmak üzere telekomünikasyon hizmetleri yeniden sağlanmıştı, müşterilerin %95'ine elektrik sağlanıyordu ve adada içme suyu kolayca bulunabiliyordu. Bazı turistik konaklama yerleri açıktı, 27'si faaliyetteydi ve 36'sının da 2018'in ilerleyen aylarında hazır olacağı ifade ediliyordu. Kruvaziyer gemileri 2018'de gelmeye başlamıştı.
Sint Maarten Yeniden Yapılanma, Kurtarma ve Direnç Güven Fonu resmî olarak Aralık 2028'e kadar uzatıldı (Havaalanının yeniden inşası da dâhil olmak üzere büyük projeler büyük ölçüde 2024'te tamamlandı).
Ocak 2024 seçimlerinin ardından koalisyon hükûmeti kurulduktan kısa bir süre sonra koalisyon çöktü. Bu durum, Ağustos 2024'te erken seçimlere yol açtı ve sonuçta başbakan Luc Mercelina'nın yönetimi iktidara geldi.
Yerel nüfusun büyük çoğunluğunu Hollandalı yerleşimcilerin ve Afrika'dan kaçırılan kölelerin torunları oluşturmaktadır. Nüfusun yaklaşık % 65'i Hollanda vatandaşıdır. Diğer ulusların vatandaşları arasında Haitililer, Dominikliler ve Jamaikalılar olup, her biri nüfusun % 5'inden fazlasını oluşturarak, en büyük nüfus gruplarını meydana getirmektedir.
Yerel nüfusun yaklaşık yarısı protestan olup, bu grup içerisinde özellikle Pentekost, Metodizm ve Adventistler ağırlıktadır. Nüfusun yaklaşık üçte biri Roma Katolik Kilisesi'ne mensuptur. Nüfusun daha küçük grupları Hinduizm ve Yahudiliğe bağlıdır (tüm rakamlar 2011 itibarıyla).
Nüfusun büyük çoğunluğu ana dili olarak İngilizce konuşmaktadır. Bununla birlikte, İspanyolca, Felemenkçe ve Papiamento da yaygın olarak konuşulmaktadır.

Sint Maarten, Curaçao ile birlikte iki ortak dolaşım para birimi kullanmaktadır. Bunlar Hollanda Antilleri guldeni ve onun halefi olan Karayip guldeni. İlki 31 Mart 2025'te resmen yasal ödeme aracı olmaktan çıkarılmış ve yerini başka bir para birimine bırakmıştır. Amerika Birleşik Devletleri doları da adada yaygın olarak kullanılmaktadır. Ekonomi, Philipsburg Limanı'na yanaşan birçok kruvaziyer gemisinden gelen uzun süreli veya günübirlik turistlere büyük ölçüde bağımlıdır. Adadaki işgücünün yaklaşık %80'i bu sektörde istihdam edilmektedir. Sınırlı miktarda tarım yapılmaktadır, ancak gıdaların çoğu ithal edilmektedir.
2014 yılında St. Maarten, kişi başına düşen oyun makinesi sayısı bakımından dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla oyun makinesine sahip durumdaydı.
Irma Kasırgası 2017'de ekonomiyi ciddi şekilde etkiledi. 2019 tarihli bir rapor, adanın GSYİH'sının %4,7 oranında düştüğünü ve enflasyonun arttığını ortaya çıkardı. Ekonomiye verilen bu ağır darbe, turizm, gayrimenkul, ticaret ve iş faaliyetlerindeki azalmadan kaynaklanıyordu.
|ad= ve |soyadı= eksik (yardım)|periodical= ve |work= kullanıldı (yardım)
9 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.| Ülke ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |