Terme

Terme
İlçe
İlçenin Samsun'daki konumu
İlçenin Samsun'daki konumu

İlçe sınırları haritası
Koordinatlar: 41°12′32″N 36°58′20″E / 41.2089°K 36.9722°D / 41.2089; 36.9722
ÜlkeTürkiye
İlSamsun
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamMetin Maytalman
 • Belediye başkanıŞenol Kul (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam548 km²
Rakım10 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam72.354
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu362
İl plaka kodu55

Terme (Osmanlıca: ترمه), Samsun ilinin doğusunda yer alan ilçesi olup Ordu ili sınırındadır. Batısında Çarşamba, doğusunda Ünye, güneyinde Salıpazarı ve İkizce ilçeleri bulunmaktadır. Terme Ovası'nın ortasında kurulmuştur.

Terme ilçesinin nüfusu 2023 nüfus verilerine göre 73.120 kişidir.

İlçenin yüzölçümü 548 km²dir. Terme ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 10 metredir.

Tarihi

Terme'nin tarihte ilçe olarak yer alması, yaklaşık yetmiş beş yıl öncesine dayanmaktadır. Ancak tarihte Terme çok eski bir yerleşim yeri olarak kendini kabul ettirmiş olup birçok efsaneyi bünyesinde barındırmaktadır. Terme'nin eski bir yerleşim yeri olan Themiskira üzerine kurulu olduğu düşünülmektedir.

Türklerin Anadolu'ya hakimiyeti öncesinde Terme'ye; Hititler, Frigler, Medler, Persler, Romalılar ve Doğu Romalılar hakim olmuştur. Birinci Alâeddin Keykubad döneminde Terme, Anadolu Selçuklu devletinin hakimiyetine girmiştir. Anadolu Selçuklu devleti zayıflayınca Eretna Beyliğinin hakimiyetinde kalan Terme, 1389 yılında Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlı Devletine bağlanmıştır.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192721.6352.06519.300
193528.6602.67625.984
194031.1102.62328.487
194537.4712.99334.478
195049.1344.26444.870
195555.6135.84949.764
196068.0527.09060.962
196579.4058.61870.787
197087.94710.84677.101
197596.41115.66080.751
198099.44715.62883.819
1985103.34418.24585.099
199081.66820.38161.287
200082.60825.05257.556
200774.83328.41146.422
200877.51729.69347.824
200977.17830.18446.994
201074.91230.26244.650
201174.48630.86643.620
201273.09431.16341.931
201373.61573.615veri yok
201472.59972.599veri yok
201571.91071.910veri yok
201671.57771.577veri yok
201771.19671.196veri yok
201872.35472.354veri yok
201971.49271.492veri yok
202071.93871.938veri yok
2021 71.36671.366veri yok
202271.09271.092veri yok
202373.12073.120veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Şive

Türkçe'nin Terme ilçesinde kullanılan şivesi, Batı Anadolu ağızları içinde yer almaktadır.

Eğitim ve öğretim

Terme okur-yazar oranı Türkiye ortalamasının üzerindedir. Okur-yazar oranı %99,2'dir. Terme halkı eğitim ve öğretime açıktır.

Belli başlı eğitim kurumları:

  1. O.M.Ü Terme Meslek Yüksek Okulu
  2. Terme Fen Lisesi
  3. Terme Bülent Çavuşoğlu Anadolu Lisesi
  4. Terme Fatih Anadolu Lisesi
  5. Terme Özel Çözüm Temel Lisesi
  6. Evci Lisesi
  7. Sakarlı Lisesi
  8. Endüstri Meslek Lisesi
  9. Terme Karadeniz M.T.A.L.
  10. Kız Meslek Lisesi
  11. İmam Hatip Lisesi
  12. Barbaros İlkokulu
  13. Terme Ortaokulu
  14. Terme Atatürk İlkokulu
  15. Terme Darüşşifa M.T.A.L.

23 adet İlköğretim Okulu vardır. Terme İlçe Kütüphanesi 1981 yılında hizmete açılmış olup 7.500 kayıtlı kitaba sahiptir. Terme'deki okullarda 18.000 öğrenci öğrenim görmekte, 800'e yakın öğretmen görev yapmaktadır.

Coğrafi konumu ve iklim

Terme Karadeniz Sahil Yolu üzerinde, Çarşamba'ya 20 km, il merkezi Samsun'a 56 km, Ordu ili Ünye ilçesine ise 30 km mesafededir. İlçe, Samsun'un en doğusunda Yeşilırmak Deltasının ise yine doğu tarafında yer almaktadır.

İlçenin ortasından geçen Terme Çayı ilçeyi iki yakaya böler. Terme'de kilometre kareye düşen insan sayısı fazla ilçe dardır. Bu nedenle ilçede her gün çok kalabalık ve yoğun bir durum yaşanır. İlçenin iklimi yoğun yağışlı bir Türkiye'de Karadeniz iklimi olduğundan bol yağışlıdır. Bu ise ovanın tarıma elverişli bir hal almasını sağlamaktadır.

Terme'de her mevsim yağışlı tipik Karadeniz iklimi hüküm sürmektedir. Kışlar ılıman, yazlar ise serin geçmektedir. Neredeyse her iki yılda bir Terme Çay'ı taşmaktadır ve ortalama 1,5 köprüyü yıkmaktadır. İlçe genelinde 12-13 tane köprü vardır. Bir köprüden baktığınız zaman 5 köprü görme şansına sahipsiniz. İklime bağlı olarak orman formasyonu orta kuşağın karışık ormanlarıdır. İğne yapraklı kışın yaprağını dökmeyen ağaçlar ile kışın yaprağını döken geniş yapraklı ağaçlar bir arada gözlemlenir ve ortak bir meşcere oluştururlar.

Akarsu ve gölleri

Terme'nin en büyük akarsuyu Terme Çayıdır. İlçenin diğer büyük ırmakları; Akçay ve Miliç Irmağıdır. Özellikle Miliç Irmağı tatlısu balıkçılığı ve su ürünleri yönünden çok zengin bir akarsudur. Ayrıca ilçenin batısından Karaboğaz deresi akmaktadır. İlçenin en büyük gölleri Simenlik Gölü, Akgöl ve Silindir gölleridir.

Fauna

Terme; Simenit, Akgöl gibi göllere ve birden çok akarsuya ev sahipliği yaptığı için geniş bir faunaya sahiptir.

İlçe ve bulunduğu delta ovası ornitolojik açıdan zengindir. Türkiye genelinde şu ana kadar yeterli güvenilirlikte tanımlanmış 483 kuş türü bulunmaktadır. Sadece Terme ilçesinde bu türlerin yaklaşık %50'si kaydedilmiştir ki bu da Terme ilçesinin kuş tür çeşitliliği açısından önemli bir konumda olduğunu göstermektedir. Yeşilırmak Deltası, BirdLife International tarafından önemli kuş alanı olarak tanımlanmıştır.

Terme ilçesinde, Terme Çayı, Miliç Irmağı, Akçay ve Simenlik (Simenit)-Akgöl Lagünü vb. çok sayıda Tatlısu kaynağı bulunmaktadır. Bunun dışında yine Terme İlçesinde deniz kenarında birçok sazlık ve sulak alan da mevcut olup oldukça zengin bir tür çeşitliliğine sahiptir.

Ekonomi

İlçede 12 tane fındık, 7 tane pirinç (çeltik) fabrikası vardır. Tüm köylüler ağırlıklı olarak fındık hasadıyla uğraşır. Terme'de yem sanayi ve mısır tarımına dayalı sanayi tesisleri mevcuttur. Kavak yetiştiriciliği ilçede çok yaygındır. Dünyanın ikinci büyük kavak yetiştirme alanı Terme'dir.

Terme ilçesi Samsun-Sarp karayolu üzerinde bulunmasından dolayı ilçe sınırları içerisinde çok sayıda dinlenme tesisleri ve yakıt istasyonları faaliyet gösterir.

Sağlık

İlçede Terme Devlet Hastanesi, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi bulunmaktadır.

Sanat

İlçede tiyatro sahnesi bulunmaktadır. Meşhur sanatçılardan Mehmet Arslantuğ Terme ilçesi doğumludur. Türkücü Ozan Arif de Terme doğumludur.

Belediye ve kentleşme

Terme ilçesi, 82 mahalleden meydana gelmektedir. Bu mahallelerin nüfus açısından en büyüğü Fenk Mahallesi'dir. 17 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Büyükşehir yasasından önce Kozluk, Evci, Sakarlı, Kocaman belde belediyesi olan mahalleleridir.

Spor

Terme'de sporun her dalında yetenekli gençler bulunabilmekte. Güreş ilçenin her yerinde sevilmekte ve bu spor dalıyla çok sayıda insan ilgilenmektedir. İlçedeki festivallerde Karakucak güreşleri vazgeçilmezdir. İlçe, Türkiye genelinde hatırı sayılır güreşçiler yetiştirmiştir.

İlçenin doğal yapısı gereği At Yetiştiriciliği ve Yarışları Meşhurdur.

Futbol

İlçede çok sayıda Amatör Futbol Kulüpleri vardır. Bunların en eskisi ve köklüsü 1953 yılında kurulmuş olan Terme Spor'dur.

Turizm

Terme'nin Yalı mahallesinden Akçay'a kadar uzanan Miliç Çamlığı ve Sahilleri hem mesire yeri; hem de kumsalıyla bir plajdır. Miliç, Terme şehir merkezine 5 km mesafede ve her 10 dakikada bir kalkan servis imkânına sahiptir.

Diğer turistik alanlar

  • Kozluk hobi bahçeleri,
  • Karadeniz sahil şeridi. Özellikle Thermodon (Terme Çayı) kıyısında Themiskyra kentini kurmuş oldukları bilinmektedir. [kaynak belirtilmeli]
  • Sarayköy'de hamam kalıntıları ve Su kemerleri vardır.
  • Çobanyatağı ve Kumcağaz Sahilleri,
  • Millî parklar genel müdürlüğünce "Yaban hayatı Koruma Sahası" olarak belirlenen, Simenit ve Akgöl gölleri. Bu göller Doğal kanallarla birbirlerine bağlanan ve yüzlerce yabani kuş türünü bünyesinde barındıran sulak alanlardır.
  • Tarihi Pazar Camii: 1840'lı yıllarda yapıldığı tahmin edilen cami Osmanlı mimarisinin özelliklerini taşımaktadır.
  • Cuneyd-i Bağdadi Türbesi, denilen Ziyaretgah ve çevresi özellikle Cumartesi günleri dolup taşar. Türbede Kubatoğullarından Cuneyd bey adlı bir komutan yatmaktadır.
  • Terme Limanı ve Tersanesi,
  • Karacalı mahallesi Mezarlık Camii: Büyük bir mezarlığın içinde ahşap bir camidir. Caminin duvarına kazınan bir yazıdan 1311 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır.
  • Aşağı Söğütlü Camii: 19. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen Cami iki katlı ve ahşaptandır.
  • Terme Gölardı

Belirli günler

Kaynakça

  1. ↑ "Terme Kaymakamı Metin Maytalman". Terme Kaymakamlığı resmî web sitesi. terme.gov.tr. 29 Ekim 2025. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
  2. ↑ "Terme nüfusu (2020)". 3 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021.
  3. ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
  4. ↑ "Terme Haritası Terme Nerede". www.haritatr.com. Erişim tarihi: 9 Şubat 2026.
  5. ↑ "Tarihçe". terme.gov.tr. 20 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2022.
  6. ↑ "Terme tarihi". Özhan Öztürk. 10 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2022.
  7. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  8. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  9. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  10. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  11. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  12. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  13. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  14. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  26. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  27. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  28. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  29. 1 2 3 4 5 6
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Terme Nüfusu - Samsun". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Samsun Terme Nüfusu". nufusune.com.
  30. ↑ TÜİK 2021
  31. ↑ TÜİK 2022
  32. ↑ TÜİK 2023
  33. ↑ Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996)
  34. ↑ Kiraz ERCİYAS YAVUZ Cemal ÖZSEMİR, Terme ilçesinin kuş çeşitliliği
  35. ↑ TERME FAUNASINDAKİ BALIK TÜRLERİ ve TEHDİT KATEGORİLERİ Savaş YILMAZ Melek ZENGİN Nazmi POLAT
  36. ↑ "Kanada'dan sonra dünyanın en büyük kavak popülâsyonu Terme'de". zaman.com.tr. 18 Haziran 2013. 20 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2015.
  37. ↑ "Mehmet ARSLANTUĞ". samsun.ktb.gov.tr. 14 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022.
  38. ↑ "Ozan Arif'in Hayatı". 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2020.
  39. ↑ "TERME NÜFUSU, SAMSUN". nufusune.com. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022.
  40. 1 2 3 4 "SPOR". Terme. termetso.org.tr. 20 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2015.
  41. ↑ "Terme Belediyesi Hobi Bahçeleri Oluşturuyor". Milliyet. 15 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022.

Dış bağlantılar