Trabzon (il)

Trabzon
İl
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu

İl sınırları haritası
Koordinatlar: 41°N 40°E / 41°K 40°D / 41; 40
ÜlkeTürkiye
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İl merkeziTrabzon
İdare
 • ValiTahir Şahin
Yüzölçümü
 • Toplam4.689 km²
Nüfus
 (824.352)
 • Toplam766.782
 • Yoğunluk178/km²
 • Kır
-
 • Şehir
766782
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu462
İl plaka kodu61

Trabzon, Türkiye'nin bir ilidir. İdari merkezi Trabzon şehridir. Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan ilin Karadeniz'e kıyısı bulunur. Karadeniz sahili ile Doğu Karadeniz Dağları arasında yer almakta olup yüzölçümü açısından az bir alan kaplar. Batısında Giresun'a bağlı Eynesil ilçesi, güneyinde Gümüşhane'ye bağlı Torul ilçesi ve Bayburt, doğusunda da Rize'ye bağlı İkizdere ve Kalkandere ilçeleri bulunur. 2023 yılı verilerine göre şehrin toplam nüfusu 824.352'dir. Trabzon'un güncel nüfusu 823.323'tür.

Trabzon'un trafik plaka kodu 61'dir.

Coğrafya

Dar bir sahil şeridinin ardında denize paralel uzanan dağlık bir araziye sahip olan ilin merkezi Boztepe (antik Minthrion tepesi) üzerine kurulmuştur. İl topraklarının % 22,4’ü yayla, % 77,6'sı ise tepelerden oluşmaktadır. Trabzon'un deniz seviyesinden yüksekliği 33 metredir.

İldeki dereler şöyledir: Ağasar Deresi, Çamlık Deresi, İskefiye Deresi, Değirmendere, Yanbolu Deresi, Fol Deresi, Karadere, Küçükdere, Manahos (Sürmene), Solaklı, Baltacı Deresi, Kalapotama Deresi, Maçka Deresi ve Galyan Deresi. İldeki göller ise Çakırgöl, Uzungöl, Sera Gölü ve Haldizen Gölü'dür.

İklim

Karadeniz'e özgü ılıman iklime sahip kentte hava sıcaklığı yıl boyunca 7,4-23,5 °C arasında değişirken yaz ortalaması 22,3 °C, kış ortalaması ise 4,4 °C civarındadır. Trabzon'da yerel il meteoroloji istasyonlarınca bugüne kadar ölçülen en düşük sıcaklık −7 °C (15 Ocak 1950), en yüksek sıcaklık ise 37,8 °C (17 Mayıs 1988) olmuştur. Denizden güneye doğru gidildikçe sıcaklık azalmaktadır. Yaylalar ve köylerde kış aylarında hava -30 derecenin altına düşebilir.

Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Trabzon il nüfusu: 823.323 (2025 sonu). İlin yüzölçümü 4.628 km2dir. İlde km2ye 178 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 1.426 kişi ile Ortahisar'dır.)

İlde yıllık nüfus  %0,13 oranında artmıştır. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Yomra (%2,52) - Hayrat (-%6,39)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 18 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 716 mahalle bulunmaktadır.

2025 yılı sonunda Trabzon ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
İlçe Nüfus 2024 Nüfus 2025 Fark Değişim% Mah.Say. Alanı km2 Yoğunluk
Akçaabat 130.585 131.162 577 0,44 78 375 350
Araklı 49.627 49.230 -397 -0,80 50 464 106
Arsin 31.709 31.493 -216 -0,68 36 157 201
Beşikdüzü 23.367 23.246 -121 -0,52 34 84 277
Çarşıbaşı 15.229 15.004 -225 -1,48 23 66 227
Çaykara 13.674 12.921 -753 -5,51 32 574 23
Dernekpazarı 3.959 3.717 -242 -6,11 14 89 42
Düzköy 13.451 13.105 -346 -2,57 22 125 105
Hayrat 7.916 7.410 -506 -6,39 35 244 30
Köprübaşı 4.527 4.271 -256 -5,65 10 189 23
Maçka 25.472 24.931 -541 -2,12 67 925 27
Of 43.879 43.591 -288 -0,66 68 258 169
Ortahisar 330.836 335.116 4.280 1,29 87 235 1.426
Sürmene 25.535 25.281 -254 -0,99 37 166 152
Şalpazarı 11.161 10.575 -586 -5,25 30 161 66
Tonya 13.785 13.332 -453 -3,29 22 176 76
Vakfıkebir 27.219 27.278 59 0,22 46 141 193
Yomra 50.339 51.660 1.321 2,62 25 200 258
TRABZON 822.270 823.323 1.053 0,13 716 4629 178
Trabzon il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1927290.30312
  %11     32.789
257.514     %89  
1935360.67913%24
  %11     40.093
320.586     %89  
1940390.73310%8
  %11     43.015
347.718     %89  
1945395.38414%1
  %10     40.243
355.141     %90  
1950420.27916%6
  %11     46.089
374.190     %89  
1955462.24914%10
  %13     59.781
402.468     %87  
1960532.99914%15
  %16     83.692
449.307     %84  
1965595.78214%12
  %18     108.492
487.290     %82  
1970659.12014%11
  %21     138.435
520.685     %79  
1975719.00814%9
  %24     171.570
547.438     %76  
1980731.04520%2
  %26     186.580
544.465     %74  
1985786.19420%8
  %30     239.553
546.641     %70  
1990795.84923%1
  %38     303.612
492.237     %62  
2000975.13719%23
  %49     478.954
496.183     %51  
2007740.56926%24
  %54     396.646
343.923     %46  
2008748.98227%1
  %52     390.797
358.185     %48  
2009765.12726%2
  %53     408.103
357.024     %47  
2010763.71427%0
  %54     415.652
348.062     %46  
2011757.35329%1
  %56     421.504
335.849     %44  
2012757.89829%0
  %56     426.882
331.016     %44  
2013758.23729%0 Şehir ve kır ayrımı kaldırılmıştır.
2014766.78228%1
2015768.41728%0
2016779.37928%1
2017786.32628%1
2018807.90327%3
2019808.97427%0
2020811.90127%0
2021816.68427%1
2022818.02327%0
2023824.35227%1

Yönetim

Belediye logosu

Merkezi yönetim

Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim vali, il müdürleri ve il danışma kurulundan oluşur.

Trabzon, bir ‘büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Büyükşehir statüsü kazanan illerde, il genel meclisi kaldırılmış; görev ve yetkileri büyükşehir belediye meclisine devredilmiştir.

Trabzon Valisi, 1977- Adana doğumlu Tahir ŞAHİN, Ocak 2026/1 sayılı kararnameyle Kilis Valisi iken atanmıştır.

Vali ve kaymakamlara ait bilgiler Trabzon'un ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

Yerel yönetim

Büyükşehir belediyelerinde yerel yönetim; büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisi ve büyükşehir belediye encümeninden oluşur.

Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.

Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 sayılı kanunun 16. maddesi.)

İlçe belediyeleri, 2024 Türkiye yerel seçimlerine göre, beş değişik parti ve 1 bağımsız tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 11'i AK Partili, 2'şer tanesi CHP'li ve MHP'li, birer tanesi de YRP'li ve İYİ Partili belediye başkanıdır.

Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 70'tir. (Büyükşehir Belediye Başkanı, 18 ilçe belediye başkanı ve 51 üye.) Bunların 47'si AK Partili, 11'i CHP'li, 6'sı MHP'li, 4'ü bağımsız ve 3'ü YRP'lidir.

Belediye başkanları ve meclislere ait bilgiler Trabzon'un ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

Konum

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı Önceden bağlı olduğu ilçe Alanı km2 Rakım mt. Merkeze km Ulaşan Yollar
Akçaabat Cumh.önce 375 16 17 /D.010-21, 61.76
Araklı 1953 Sürmene 464 6 29 /D.010-22, 61.26
Arsin 1959 Merkez 157 24 17 /D.010-22, 61.03
Beşikdüzü 1987 Vakfıkebir 84 8 52 /D.010-21, 61.79, 61.85
Çarşıbaşı 1990 Vakfıkebir 66 17 39 /D.010-21, 61.86
Çaykara 1948 Of 574 317 75 D.915-01
Dernekpazarı 1990 Çaykara 89 199 68 D.915-01
Düzköy 1990 Akçaabat 125 780 41 /D.010-21, 61.76
Hayrat 1990 Of 244 202 64 D.010-22=>61.29
Köprübaşı 1990 Sürmene 189 307 49 D.010-22=>61.28
Maçka Cumh.önce 925 364 26 /D.885-01, 61.53, 61.55
Of Cumh.önce 258 11 50 /D.010-22, D.915-01,61.29, 61.06
Ortahisar 2012 Merkez 235 37 2 /D.010-21, /D.885-01, 61.54
Sürmene Cumh.önce 166 11 36 /D.010-22
Şalpazarı 1987 Vakfıkebir 161 325 69 D.010-21=>61.78, 61.65
Tonya 1954 Vakfıkebir 176 742 68 /D.010-21=>61.77, 61.73, 61.79
Vakfıkebir Cumh.önce 141 13 48 /D.010-21, 61.77, 61.85
Yomra 1959 Merkez 200 10 11 /D.010-22, 61.02, 61.25
TRABZON Cumh.önce 4.628 36
*Metropol İlçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.

Kaynakça

  1. ↑ BAŞAR/TRABZON, (DHA), Aleyna KESKİN-Selçuk (24 Ekim 2023). "Ortahisar'ın yüzölçümü dolgu projeleriyle 4 kilometrekare daha büyüdü". Hürriyet. 6 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2024.
  2. ↑ "Trabzon Nüfusu". www.nufusu.com. 10 Eylül 2023. 7 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2023.
  3. ↑ "Nüfus İstatistikleri Portalı". nip.tuik.gov.tr. 4 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2025.
  4. ↑ "Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM)" (PDF). 7 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Kasım 2025.
  5. ↑
  6. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 31 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2026.
  7. ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü" (PDF). 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2020.
  8. ↑ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
  9. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  10. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  11. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  12. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  13. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  14. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  15. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  26. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  27. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  28. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  29. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  30. 1 2 3 4 5 6 7 8 9
    • "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Trabzon Nüfusu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Trabzon Nüfusu". nufusune.com.
    • "Trabzon Nüfusu". nufusubu.com.
  31. ↑ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 24 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Ocak 2026.
  32. ↑ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 29 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020.
  33. ↑ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020.
  34. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020.
  35. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 22 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020.
  36. ↑  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  37. ↑
  38. 1 2 Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Trabzon (il) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.