Millî yas

Millî yas veya ulusal yas, bir ülkenin veya topluluğun ulusal bir trajedi, acı olay veya kayıp nedeniyle duyduğu üzüntü ve saygıyı ifade etmek amacıyla belirlenen bir günü veya dönemi kapsayan resmî yas tutma ve anma eylemlerini ifade etmektedir.

Bu günler; o ülkeden veya başka bir yerden önemli bir kişinin veya kişilerin ölümü, cenazesi veya bunların yıl dönümü nedeniyle hükûmetler tarafından ilan edilir. Ayrıca, bir ülkede gerçekleşen doğal afet, facia, kaza, savaş veya terör saldırısı sonrasında da ulusal yas ilan edilebilir. Kamu etkinliklerinin iptal edilmesi, eğlence programları ve spor müsabakalarının ertelenmesi gibi uygulamalar milli yas dönemlerinin birer parçasıdır.

Bayrakların yarıya indirilmesi ve saygı duruşu yaygın olarak gerçekleştirilen bir ritüeldir. Milli yaslarda bayrakların yarıya indirilmesi geleneği tarihteki deniz savaşlarına kadar uzanmaktadır. Savaşın ardından yenilen tarafın gemisi, galip gelen tarafın bayrağını asmak zorundaydı. Bunu yapabilmek için de kendi bayrağını yarıya çekerek, üstte yer bırakmak suretiyle gerçekleştirirdi. Hangi ulustan olursa olsun, denizde birbirinin yanından geçen gemilerin geçiş süresince bayraklarını yarıya indirme geleneği, bir saygı ifadesi olarak günümüzde de devam etmektedir.

Ulusal yas ilanları

Devlet yetkilileri

Dinî liderler

  • II. Ioannes Paulus, çoğunlukla Roma Katoliği ülkelerde yas ilan edildi.
  • Rahibe Teresa, Arnavutluk, Hindistan ve bazı Roma Katoliği ülkelerde yas ilan edildi.

Diğer kişiler

  • Daphne Caruana Galizia - Maltalı gazeteci. 16 Ekim 2017'de aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü. Cenaze töreninin düzenlendiği 3 Kasım 2017 günü Malta hükûmeti tarafından ulusal yas ilan edildi.
  • Kasım Süleymani - İranlı general ve Kudüs Gücü komutanı. 3 Ocak 2020'de Amerika Birleşik Devletleri başkanı Donald Trump'ın emriyle Irak'ın başkenti Bağdat'ta uğradığı suikast sonucu öldürüldü. Ülkesi İran'ın yanı sıra Irak'ta üç gün ulusal yas ilan edildi.
  • Mikis Theodorakis - Yunan besteci, siyasetçi ve aktivist. 2 Eylül 2021'de 96 yaşında ölen Theodorakis için ülkesi Yunanistan'da üç gün ulusal yas ilan edildi.
  • Diego Maradona - Arjantinli efsane futbolcu, teknik direktör. 25 Kasım 2020'de kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Ülkesi Arjantin'de 3 gün ulusal yas ilan edildi.
  • Pelé - Brezilyalı futbolcu. 29 Aralık 2022'de kolon kanseri nedeniyle 82 yaşında hayatını kaybetti. Ülkesi Brezilya'da üç gün ulusal yas ilan edildi.
  • İsmail Haniye - Filistinli siyasetçi. 31 Temmuz 2024'te suikast sonucu öldürüldü. İran'da üç gün, 2 Ağustos 2024'te Pakistan ve Türkiye'de bir gün yas ilan edildi.
  • Hasan Nasrallah - Hizbullah Genel Sekreteri. 27 Eylül 2024'te İsrail tarafından düzenlenen suikast sonucu öldürüldü. Lübnan, Suriye, Yemen ve Irak'ta üç gün; İran'da ise 28 Eylül-2 Ekim tarihleri arasında beş günlük yas ilan edildi.

Trajediler