Valdoculuk

Valdocular'ın simgesi: Lux lucet in tenebris "Işık karanlıkta yanıyor."

Valdoculuk, ilk olarak 12. yüzyılda dindar laikat kesimin Lyonlu Petrus Valdo'nun düşünceleri etrafında toplanması üzerine Güney Fransa'da kurulmuş çileci bir akımdır. Katolik Kilisesi'ne karşı takındığı eleştirel yaklaşım nedeniyle zaman zaman proto-Protestan (önprotestan) olarak da adlandırılan Valdocular, Katolik Kilisesi'nce sapkın ilan edilmiş, engizisyona tabi tutulmuş ve dinden atılmıştır.

Katolik Kilisesi'nin uyguladığı büyük baskılara rağmen hızla yayılan akımın düşünceleri, sonraki dönemde Reform hareketini de etkilemiştir. Bugün hala bilhassa İtalya, Güney Almanya (Ötisheim) ve Güney Amerika'nın bazı ülkelerinde olmak üzere yaklaşık 100.000 takipçisi bulunan Valdoculuğun kiliseleri oldukça sade olmakla birlikte, haç ve altar bulundurmazlar.

İtalya'da Valdocu Evanjelik Kilisesi, 1975 yılında İtalya Metodist Evanjelik Kilisesi ile birleşerek Metodist ve Valdocu Kiliseler Birliği'ni oluşturmuştur.

Valdoculuk tarihi

Yıl Olay
1177 Petrus Valdo varlığını bırakıp, Lyon'da fakirlik vaaz eden bir akımın kurucusu olur.
1179 Valdocular Papa III. Alexander'dan vaaz izni isterler.
1182–1183 Valdocuların Lyon'dan kovulması. Akımın diğer bölgelerde yayılması.
1184 Papa III. Lucius Verona Konsili'nde Valdoculuğu sapkın ilan eder.
1218 Petrus Valdo'nun ölümü. Valdocular, Bergamo'da inanç meselelerinin konuşulduğu bir konferans düzenlerler.
1231 Valdoculuğun Trier'de yayılması.
1335–1353  Gallus von Neuhaus ile Valdoculara karşı zulüm başlar.
1391–1398 Almanya ve Avusturya'da zulümler Petrus Zwicker önderliğinde devam eder.
1532 Katalonya ve Luberon bölgesindeki Valdocular, Reform hareketine dahil olurlar.
1545 Luberon bölgesinde yaşanan zulümler.
1560 Piyemontlu Valdocular, Confessio Gallicana'yı kaleme alırlar.
1560–1561 Katalonya'daki Valdocuların yok edilişi.
1655 Piyemont mezalimi.
1685 XIV. Louis, Reform Kiliseleri'ni yasaklar. Birçok Valdocu İsviçre ve Almanya'ya kaçar.
1687 Piyemontlu Valdocular Savoie Hanedanınca kovulur.
1689 Piyemontlu Valdocular'ın bölgelerine geri dönüşleri
1698 Piyemont'tan ikinci kovuluş.
1699–1701 Güney Hessen'de Valdocu gruplar kuruluyor.
1805–1830 Almanya'daki Valdocular Protestan kiliselerine dahil ediliyor.
1834 Alexis Muston'un „Histoire des Vaudois des vallées du Piémont et de leurs colonies, depuis leur origine jusqu’à nos jours“ adlı eserinin yayınlanışı.
1848 Sardinya Krallığı Valdoculara tam vatandaşlık haklarını tanıyor. Valdocuların tölere edilmesinin başlangıcı. (culto tolerato).
1850 Fakirlik sebebiyle Valdocular yerleştikleri Valdocu yaylalarını terk ediyor.
1929 Valdocu kiliselere kanunen izin veriliyor. (culto ammesso).
1948 İtalya'da bütün dinlerin kanun önünde eşit sayılması.
1975/1979 İtalyan Valdocular, İtalyan Metodistlerle bir araya gelerek Chiesa Evangelica Valdese'yi kuruyorlar.
2010 Valdocu Kiliseler, bütün Reform Kiliseleri'nin dahil olduğu topluluğa üye oluyor.
2015 İlk defa Papa (Franciscus) tarihte yaşananlardan ötürü Valdoculardan özür diledi.

Konuyla ilgili yayınlar

Ayrıca bakınız