Wind of Change

"Wind of Change"
Wind of Change CD görüntüsü
Crazy World albümünden Scorpions teklisi
Süre
  • 5:10 (albüm version)
  • 4:33 (video single version)
  • 3:44 (radyo düzenlemesi)
Şirket
BesteciKlaus Meine
Yapımcı
Crazy World şarkı listesi
Don't Believe Her
(1990)
"Wind of Change"
(1991)
Send Me an Angel
(1991)
Video klip
YouTube'da "Wind of Change"

"Wind of Change", Alman rock grubu Scorpions'ın 11. stüdyo albümü Crazy World (1990) için kaydettiği bir şarkıdır. Güçlü bir rock baladı olan şarkı, grubun solisti Klaus Meine tarafından bestelenmiş ve yazılmış, Keith Olsen ve grup tarafından prodüksiyonu yapılmıştır. Şarkının sözleri, grubun perestroyka döneminin zirvesinde Sovyetler Birliği'ne yaptığı ziyaretin ardından Meine tarafından yazılmıştır; bu dönemde demir perde ve kapitalist bloklar arasındaki düşmanlık, Sovyetler Birliği'nde büyük ölçekli sosyoekonomik reformların başlamasıyla eş zamanlı olarak azalmıştır.

"Wind of Change", 21 Ocak 1991'de Mercury ve Vertigo Records tarafından albümün üçüncü teklisi olarak yayınlandı. Şarkı, Sovyetler Birliği'nin sonunu getirecek olan başarısız darbe girişiminden hemen sonra dünya çapında bir hit oldu. Şarkı, Almanya ve Avrupa'daki altı ülkede listelerin zirvesine yerleşti ve ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nde dördüncü, Birleşik Krallık'ta ise ikinci sıraya yükseldi. Daha sonra grubun 1995 tarihli canlı albümü Live Bites'ta, Berlin Filarmoni Orkestrası ile birlikte çıkardıkları 2000 tarihli Moment of Glory albümünde ve 2001 tarihli "akustik" albümleri Acoustica'da yer aldı. Grup ayrıca şarkının Rusça bir versiyonunu "Ветер перемен" ("Veter Peremen") başlığı altında ve İspanyolca bir versiyonunu da "Viento de Cambio" adıyla kaydetti. Hatta İspanyol opera tenoru José Carreras ile düet olarak seslendirdi.

Dünya çapında tahmini 14 milyon kopya satışı ile "Wind of Change", tüm zamanların en çok satan single'larından biridir. Bir Alman sanatçının en çok satan single'ı rekorunu halen elinde tutmaktadır. Grup, 1991'de single'dan elde edilen 70.000 dolarlık telif hakkını ve altın plaketi Mihail Gorbaçov'a sundu; Sovyet haber kaynakları paranın çocuk hastanelerine tahsis edileceğini bildirdi.

Arka plan

Batı ve Doğu Almanya vatandaşları Brandenburg Kapısında, 1989.
Scorpions - Özgürlük Konseri, 2014.

Scorpions'ın şarkıları genellikle politik değildir; Love at First Sting albümündeki savaş karşıtı "Crossfire" dikkat çekici bir istisnaydı. Ancak II. Dünya Savaşı'nın ardından büyümek ve gençliklerinde ülkelerinin bölünmüşlüğünü görmek, grubun rock yapma kararını doğası gereği politik bir eylem haline getirdi.

Klaus Meine bir röportajda, Sovyetler Birliği'nde 1988/1989 yıllarının Soğuk Savaş'ın sona ermekte olduğu havasıyla karakterize edildiğini ve müziğin insanlar için birleştirici bir unsur olduğunu söyledi. Bu dönemin anıları şarkının müzik videosuna da yansıyor. Meine, 13 Ağustos 1989'da Lujniki Stadyumu'nda düzenlenen ve Scorpions'ın yaklaşık 300.000 hayran önünde performans sergilediği Moskova Müzik Barış Festivali'ne katılımından ilham aldı:

Almanca: Die Idee dazu ist mir in der U.d.S.S.R. gekommen, als ich in einer Sommernacht im Gorki Park Center saß und auf die Moskwa geblickt habe. Das Lied ist meine persönliche Aufarbeitung dessen, was in den letzten Jahren in der Welt passiert ist.

Bu fikir, Sovyetler Birliği'ndeyken, bir yaz gecesi Gorki Park Merkezi'nde oturup Moskova Nehri'ne bakarken aklıma geldi. Şarkı, son yıllarda dünyada yaşananlara dair kişisel bir değerlendirmemdir.

— Klaus Meine, Friede, Freude, Hasch und Perestroika, in: Rocks. Das Magazin für Classic Rock, Heft 01.2014, S. 88

Meine, Stas Namin'in Moskova'daki Gorki Parkı içinde resmi bir izin olmaksızın açtığı ve Rus ve uluslararası müzisyenlerin yanı sıra ilerici şairlerin, sanatçıların ve tasarımcıların özgür ve yenilikçi bir atmosferde buluştuğu 'SNC' kültür merkezine atıfta bulundu. Şarkı sözleri, Sovyetler Birliği'ndeki glasnost'u, Soğuk Savaş'ın sonunu kutluyor ve 1989'dan itibaren Doğu Bloku ülkelerinde Komünist yönetimlerin düşmesi nedeniyle gergin koşulların ortaya çıktığı bir dönemde umuttan bahsediyor. Açılış satırları Moskova şehrinin simge yapılarına atıfta bulunuyor:

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change

Moskva, Moskova'dan geçen nehrin adıdır (hem şehir hem de nehir Rusça'da aynı isimle anılır) ve Gorki Parkı, yazar Maxim Gorki'nin adını taşıyan Moskova'daki bir şehir parkıdır. Şarkı ayrıca, farklı kültürlerin uyumunu ima ederek, gitara bir karşılık olarak Rusya'nın simgeleşmiş telli çalgısı balalaykadan da bahseder. Balalayka şu satırlarda geçmektedir:

Let your balalaika sing
What my guitar wants to say

Klaus Meine ve Rudolf Schenker, Wind of Change ticari markasının sahipleridir .

Beste ve yazım süreci

Klaus Meine, 2007

Şarkının sözleri ve müziği, grubun solisti Klaus Meine tarafından Ağustos ayındaki turneden sonra 3 Eylül 1989 günü Hanover’deki evinde yeni aldığı Yamaha sytnthesizer’ında besteledi. Meine, şarkıyı Mihail Gorbaçov'un glasnost reformları kapsamında Sovyetler Birliği'nde düzenlenen Moskova Müzik Barış Festivali sonrasında kaleme aldı. Festivalde farklı ülkelerden rock gruplarının aynı sahnede buluşması, Soğuk Savaş döneminin sonlarına doğru Doğu ve Batı arasındaki siyasi atmosferde yaşanan değişimin sembolü olarak görülmüştür.

Meine, Moskova'da bulunduğu sırada şehirdeki değişim havasından ve Sovyetler Birliği'nde başlayan perestroyka sürecinden etkilenmiştir. Bu deneyim, şarkının sözlerinde yer alan ve değişimi simgeleyen temaların oluşmasına ilham verdi. Parçada geçen Moskova Nehri ve Gorki Parkı gibi mekânlara yapılan göndermeler, bu dönemde yaşanan politik ve toplumsal dönüşümü simgesel bir şekilde yansıtır.

Şarkı daha sonra grubun 1990 tarihli Crazy World albümü için kaydedildi ve grubun en bilinen eserlerinden biri hâline geldi.

Islık sesi

Scorpions grubunun 15 Eylül 2025 tarihinde, The Guardian gazetesinden Henry Yates'e verdiği ve ‘We were being watched by the KGB’: how Scorpions made Wind of Change başlığıyla yayınlanan röportajda şarkıda ıslık kullanmasıyla ilişkin "gitar çalmadığı ve evde başka bir enstrüman olmadığı için şarkının giriş müziğini ıslığıyla bestelediğini" belirtmiş ve ıslık sesinin kullanımı ile ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

Islık sesi, şarkıyı yazarken yanımda gitar olmamasından kaynaklanıyordu. Daha sonra ABD'deki plak şirketi beni arayıp, "Islık sesini çıkarmanız gerekiyor" dedi. Ben de "Asla" dedim. Şarkı çok popüler olunca, aynı adam yanıma gelip eğilerek, "Klaus, yanılmışım. Lütfen beni affet, bana istediğini yapabilirsin!" dedi.

Müzikal yapı ve tarz

"Wind of Change", Matthias Jabs tarafından çalınan temiz bir gitar girişiyle başlar ve bu giriş, Klaus Meine'nin ıslığıyla birlikte çalınır. Şarkının gitar solosu Rudolf Schenker tarafından çalınır. "Wind of Change", melodik yapısı ve duygusal tonu nedeniyle genellikle bir power ballad olarak tanımlanır. Parça, akustik gitar eşliğiyle başlayan sakin bir girişe sahiptir ve şarkının en tanınan unsurlarından biri olan ıslık melodisiyle açılır. Bu giriş bölümü, şarkının atmosferini belirleyen ve dinleyiciler tarafından kolayca tanınmasını sağlayan karakteristik bir motif hâline gelmiştir.

Şarkı ilerledikçe elektrik gitarlar ve davulun devreye girmesiyle daha güçlü bir yapıya ulaşır. Bu düzenleme, balad formunun tipik özelliklerini taşırken aynı zamanda grubun hard rock kökenlerini de yansıtır. Melodik yapı ve sözlerin verdiği umut teması, parçanın geniş bir uluslararası dinleyici kitlesine ulaşmasında etkili olmuştur.

CIA'nın yaratıcı katkısına dair iddia

Şarkı, 11 Mayıs 2020'de yayınlanan Pineapple Street Studios podcast'i Wind of Change'in konusu olup, şarkının kökeniyle ilgili soruları gündeme getiriyor. New Yorker'da yazar ve podcast'in sunucusu olan Patrick Radden Keefe, şarkının Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından yazıldığı veya onunla bağlantılı olduğu iddiasını araştırıyor ve ajansın içinden kaynaklandığı iddia edilen bir söylentiye atıfta bulunuyor. Meine, 13 Mayıs 2020'de Eddie Trunk ile yaptığı Sirius XM röportajında, "Bu büyüleyici bir fikir ve eğlenceli bir fikir, ama hiç doğru değil" dedi.

Aralık 2020'de, podcast'teki iddialara dayanarak şarkının kökenlerine ilişkin daha kapsamlı bir araştırmanın Alex Karpovsky'nin yöneteceği bir Hulu dizisine uyarlanacağı bildirildi.

Etkileri

Şarkı, 1989 Devrimleri ve 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla ilişkilendirildi ve 9 Kasım 1999'da, Berlin Duvarı'nın yıkılmasının 10. yıldönümünde Brandenburg Kapısı'nda Scorpions tarafından seslendirildi. 2005 yılında, Alman televizyon ağı ZDF'nin izleyicileri bu şarkıyı yüzyılın şarkısı olarak seçti.

"Wind of Change" şarkısı, In Search of a Midnight Kiss (2007), Gentlemen Broncos (2009), The Interview (2014), Love Island (2014) ve ISS (2024) filmlerinde ve SingStar Rocks! (2006) video oyununda yer almaktadır. Şarkı, aksiyon komedi filmi The Spy Who Dumped Me'nin (2018) açılış sahnesinde duyulabilir. Şarkı ayrıca Melrose Place, Brass Eye, Chuck televizyon dizilerinde ve Peter Kay's Car Share ve Nutri Ventures parodi versiyonlarında da yer almaktadır.

2022 itibarıyla Scorpions, şarkıyı hâlâ canlı olarak seslendiriyor ancak 2022'deki Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ışığında şarkı sözlerinde değişiklikler yaptı. Açılış dizeleri "Şimdi kalbimi dinle / Diyor ki Ukrayna, rüzgarın yön değiştirmesini bekliyor." şeklinde değiştirildi. Meine, "Ukrayna'da bu korkunç savaş devam ederken, Rusya'yı romantize etmenin zamanı değil." dedi.

Şubat 2023'te resmi müzik videosu YouTube'da bir milyar izlenmeye ulaştı.

COVID-19 pandemisi sırasında Scorpions, Japon rock yıldızı Yoshiki ile "Wind of Change" şarkısını Yoshiki: Under the Sky adlı belgesel film için seslendirmek üzere iş birliği yaptı. Bu, grubun şarkının Ukrayna versiyonunu seslendirmek için ilk kez bir araya gelmesiydi. Performans daha sonra YouTube'da müzik videosu olarak yayınlandı.

2024 itibarıyla Scorpions, açılış şarkı sözlerini daha tarafsız bir ton benimsemek üzere tekrar değiştirdi ve bunları konserlerdeki video ekranlarında gösterdi: "Şimdi kalbimi dinle, hala aşka inanıyor, rüzgarın değişmesini bekliyor. Karanlık ve yalnız bir gece, hayallerimiz asla ölmeyecek, rüzgarın değişmesini bekliyor."

Kasım 2025'te "Wind of Change" Spotify'da bir milyar dinlenme sayısına ulaştı.

2025 yılında Scorpions'un biyografik sinema filmi olacak "Wind of Change"'in çekimlerine başlandı. Oyuncu kadrosunda Dominic West, Alexander Dreymon, Ludwig Trepte, Ed Speleers ve daha birçok isim yer alıyor.

Notasyon

"Wind of Change"’in notasyonu oldukça sade ama etkili bir yapıya sahiptir. Bu da şarkının dünya çapında kolayca tanınmasını sağlamıştır. Şarkı genellikle Do majör (C major) tonunda yazılmış kabul edilir. Do majör, diyez veya bemol içermeyen basit bir tonalitedir. Bu nedenle şarkı gitar ve piyano için kolay çalınabilir. 4/4 ölçü yapısına sahiptir ve yaklaşık 76–80 BPM orta-yavaş tempodadır. Bu tempo, şarkının balad karakterini güçlendirir. Şarkının notasyon yapısı tipik bir rock baladı formu izler. Şarkının en bilinen akor progresyonlarından biri kıta için C – G – Am – Em – F – C – Dm – G, nakarat bölümü için F – G – C – Am veya F – G – C şeklindedir.

Düzenleme açısından şarkı akustik gitar eşliğiyle başlayan sakin bir girişe sahiptir. Parça ilerledikçe elektrik gitar, bas gitar ve davulun eklenmesiyle daha güçlü bir yapıya ulaşır. Gitar solosu ve final nakarat bölümü, balad formunun tipik bir yükseliş ve doruk noktası oluşturma geleneğini takip eder.

Islık melodisi

Şarkının girişindeki ünlü ıslık melodisi C majör gamı içinde hareket eder, basit adımlı (stepwise) melodik harekete sahiptir, geniş aralıklardan kaçınır ve bu yüzden kolay hatırlanan bir motif oluşturur.

Armonik yapı

Şarkı boyunca armoni oldukça stabildir. Majör akorlar baskındır, minör akorlar duygusal ton verir (özellikle Am), gitar solosu da C majör tonalitesini korur.

Enstrümantasyon

Orijinal kayıtta kullanılan başlıca enstrümanlar, akustik gitar, elektro gitar, bas gitar, davul, klavye, vokal, introda ıslıktan oluşur.

Parça listesi

Stüdyo kaydı ve prodüksiyon

Scorpions

Diğer

Ticari başarısı

"Wind of Change", yayımlandıktan sonra birçok ülkede büyük ticari başarı elde etti. Şarkı özellikle Avrupa'da geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı ve birçok ulusal müzik listesinde birinci sıraya yükseldi. Parça, Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde en çok satan rock single'larından biri hâline geldi. Grup, şarkının da dahil olduğu büyük başarıları sayesinde Hollywood Rock Walk'ta bir yıldıza sahiptir.

Şarkı, Soğuk Savaş'ın sona erdiği dönemin sembollerinden biri olarak görülmüş ve özellikle Berlin Duvarı'nın Yıkılışı sonrasında Avrupa'da yaşanan politik değişimlerle ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle parça, yalnızca ticari başarısıyla değil, aynı zamanda dönemin ruhunu yansıtan kültürel bir sembol olarak da değerlendirilir.

Listeler

Sertifikalar ve satışlar

Bölge SertifikaSatış/gönderi
Avustralya (ARIA) Altın 35,000^
Avusturya (IFPI Austria) Platin 50,000*
Brezilya (Pro-Música Brasil) Altın 30,000‡
Danimarka (IFPI Danmark) Platin 90,000‡
Fransa (SNEP) Altın 400,000*
Almanya (BVMI) Platin 500,000^
İtalya (FIMI)
sales since 2009		 Platin 70,000‡
Yeni Zelanda (RMNZ) Platin 30,000‡
Rusya (NFPF)
Ringtone		 Altın 100,000*
İspanya (PROMUSICAE) Platin 60,000‡
Birleşik Krallık (BPI) Altın 400,000‡
ABD (RIAA) Altın 500,000^

* yalnızca sertifikaya dayalı satış rakamları
^ yalnızca sertifikaya dayalı gönderi rakamları
‡ yalnızca sertifikaya dayalı satış/streaming rakamları

Baskılar

Region Date Format(s) Label(s) Ref.
Avrupa 21 Ocak 1991
  • 7-inç vinil
  • CD
 Mercury
Birleşik Krallık 20 Mayıs 1991
  • 7-inç vinil
  • 12-inç vinil
  • CD
 Vertigo
24 Haziran 1991 Kaset
Avustralya 15 Temmuz 1991
  • CD
  • kaset
 Mercury
Birleşik Krallık (tekrar baskı) 16 Eylül 1991
  • 7-inç vinil
  • 12-inç vinil
  • CD
  • kaset
 Vertigo
Japonya 25 Ekim 1991 Mini-CD Mercury

Crazy World

Crazy World, Alman hard rock grubu Scorpions'ın 6 Kasım 1990'da yayınlanan on birinci stüdyo albümüdür. Albüm,1991 yılında Billboard 200 albüm listesinde 21 numaraya kadar yükseldi. Aynı yıl, "Wind of Change" şarkısı Billboard Hot 100 listesinde 4 numaraya ve "Send Me an Angel" şarkısı aynı listede 44 numaraya ulaştı. Ayrıca, basçı Francis Buchholz'un yazar olarak adının geçtiği tek Scorpions şarkısı olan "Kicks After Six" de bu albümde yer almaktadır. Bu albüm, grubun 1974'teki Fly to the Rainbow albümünden bu yana Dieter Dierks tarafından prodüksiyonu üstlenilmeyen ilk albümüdür.

Scorpions

Scorpions, 1964 yılında gitarist Rudolf Schenker tarafından Hannover'de kurulan bir Alman hard rock grubudur. Grubun en uzun süre görev yapan ve en başarılı kadrosunda Schenker, Klaus Meine (vokal), Matthias Jabs (baş gitar), Francis Buchholz (bas) ve Herman Rarebell (davul) yer alıyordu ve bu kadro 1978'den 1992'ye kadar sürdü. Grubun tek sürekli üyesi Schenker'dir, ancak Meine 1969'dan beri sürekli olarak grupta yer alırken, Jabs 1978'den beri sürekli üyedir ve basçı Paweł Mąciwoda ve davulcu Mikkey Dee sırasıyla 2003 ve 2016'dan beri gruptadır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ "Wind Of Change – Scorpions". www.the-scorpions.com. 10 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  2. 1 2 3 4 Bienstock, Richard (2 Eylül 2015). "Scorpions' 'Wind of Change': The Oral History". Rolling Stone (İngilizce). 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Ekim 2023.
  3. ↑ ScorpionsVEVO (18 Ocak 2017), Scorpions, Berliner Philharmoniker - Wind Of Change12 Mart 2026
  4. ↑ "Scorpions - Ветер перемен [Wind of Change] (Russian Version)". 5 Eylül 2008. 1 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2022 – YouTube vasıtasıyla.
  5. 1 2 3 4 Bienstock, Richard (2 Eylül 2015). "Scorpions' 'Wind of Change': The Oral History". Rolling Stone (İngilizce). 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  6. ↑ "[Bir Şarkının Hikayesi] Wind Of Change/ Scorpions - Yeşil Gazete". 20 Kasım 2021. 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  7. ↑ "How Scorpions' 'Wind of Change' Helped Define a Moment in History". Ultimate Classic Rock (İngilizce). 30 Nisan 2020. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  8. ↑ SWR Online: Die „Scorpions" — Deutschlands erfolgreichster Rockexport[ölü/kırık bağlantı]; the interview could be heard on 14 May 2010 in SWR1 Leute (Baden-Wuerttemberg).
  9. ↑ "Wind of Change". www.the-scorpions.com. 13 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022.
  10. ↑ Und jetzt alle zusammen!, einestages vom 6. Oktober 2010
  11. ↑ Pristed, Birgitte Beck (1 Ağustos 2017). The New Russian Book: A Graphic Cultural History (İngilizce). Springer. s. 187. ISBN 978-3-319-50708-8.
  12. ↑ "Trademark information for Wind Of Change from CTM – by Markify". 12 Aralık 2013. 12 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2022.
  13. 1 2 "´Wind of Change´ bir CIA projesi miydi?". Şalom Gazetesi. 9 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  14. ↑ ÖZKÖK, Ertuğrul (22 Mayıs 2020). "30 yıllık bir değişim şarkısının hikayesi". www.hurriyet.com.tr. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  15. ↑ Yates, Henry; Yates, Interviews by Henry (15 Eylül 2025). "'We were being watched by the KGB': how Scorpions made Wind of Change". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  16. ↑ published, Will Simpson (17 Eylül 2025). ""The whistling was a result of me having no guitar when I was writing it. The record company called me and said: 'You have to take the whistle out.' I said: 'No way'": The Scorpions' Klaus Meine on the making of Wind Of Change". MusicRadar (İngilizce). 8 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  17. ↑ "Musikalischer Exportschlager". Derwesten.de. 17 Şubat 2009. 19 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021.
  18. ↑ "[Bir Şarkının Hikayesi] Wind Of Change/ Scorpions - Yeşil Gazete". 20 Kasım 2021. 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  19. ↑ "Did the CIA write a power ballad that ended the Cold War?". Crooked Media. 11 Mayıs 2020. 13 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2021.
  20. ↑ Marks, Andrea (14 Temmuz 2020). "Could the CIA Have Planted Hair-Metal Propaganda During the Cold War?". Rolling Stone (İngilizce)9 Şubat 2021.
  21. ↑ "Was a '90s Scorpions Song the Work of the C.I.A.? This Podcast Is on It". The New York Times. 8 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2020.
  22. ↑ "´Wind of Change´ bir CIA projesi miydi?". Şalom Gazetesi. 9 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  23. ↑ "Klaus Meine from The Scorpions on if CIA wrote Wind of Change". @OfficialEddieTrunk | Youtube. 13 Mayıs 2020. 15 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Eddie Trunk interviews Klaus Meine from The Scorpions, Klaus talks about if the CIA wrote Winds of Change
  24. ↑ "Scorpions singer Klaus Meine ended up the rumors that 'WInd of Change' was written by CIA". metalcastle.net. 14 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2020.
  25. ↑ White, Peter (16 Aralık 2020). "Hulu Lands TV Adaptation Of Rock 'N' Roll Spy Podcast 'Wind of Change'". Deadline (İngilizce). 28 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020.
  26. ↑ "BBC News | Europe | Berlin anniversary ends with a bang". news.bbc.co.uk. 10 Kasım 1999. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2020.
  27. ↑ William Drozdiak (10 Kasım 1999). "Ten Years After the Fall". Washington Post (İngilizce). 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2020.
  28. ↑ "Scorpions, ünlü şarkısı Wind of Change'in sözlerini değiştirdi". euronews. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  29. ↑ Oksijen, Gazete (6 Şubat 2022). "Scorpions Rusya'yı romantik kılmamak için Wind of Change'in sözlerini değiştirdi". gazeteoksijen.com. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  30. ↑ "SCORPIONS Singer KLAUS MEINE Explains 'Wind Of Change' Lyric Change: 'It's Not The Time To Romanticize Russia'". Blabbermouth.net. 11 Nisan 2022. 16 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2022.
  31. ↑ "Scorpions' 'Wind of Change' Video Enters One Billion YouTube Views Club". Billboard.com. 8 Şubat 2023. 10 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2023.
  32. ↑ ScorpionsVEVO (1 Kasım 2009), Scorpions - Wind Of Change (Official Music Video)12 Mart 2026
  33. ↑ "SCORPIONS Featured In 'Yoshiki: Under The Sky' Documentary". BLABBERMOUTH.NET (İngilizce). 15 Ağustos 2023. 16 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
  34. ↑ "Yoshiki 's Under the Sky Project". Scorpions – Official Site. 21 Aralık 2023. 23 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
  35. ↑ YouTube'da Scorpions feat. YOSHIKI - Wind Of Change (YOSHIKI: Under the Sky)
  36. ↑ "[4K] Scorpions - Wind of Change Las Vegas 4/11/2024". YouTube. 12 Nisan 2024.
  37. ↑ Armstrong, Sam (24 Kasım 2025). "Scorpions' 'Winds Of Change' Joins Spotify Billions Club". uDiscover Music (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  38. ↑ "Spotify – Web Player". Spotify. 22 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  39. 1 2 D'Alessandro, Anthony (27 Haziran 2025). "Scorpions Biopic 'Wind Of Change' From ESX-Fox-WB Sets Cast With Dominic West, Alexander Dreymon, Ludwig Trepte, Ed Speleers & More". Deadline (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  40. ↑ Marc, Christopher (9 Temmuz 2025). "'Wind Of Change' Teaser Trailer: Legendary German Metal Band Scorpions Gets The Biopic Treatment". The Playlist (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  41. ↑ "Scorpions Biopic 'Wind of Change' Reveals Star-Studded Cast". Ultimate Classic Rock (İngilizce). 27 Haziran 2025. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  42. ↑ Wind of Change, Alexander Dreymon, Ludwig Trepte, Ed Speleers12 Mart 2026
  43. ↑ Wind of Change (European 7-inch single vinyl disc). Mercury Records. 1990. 878 832-7.
  44. ↑ Wind of Change (Japanese mini-CD single liner notes). Mercury Records. 1991. PHDR-43.
  45. ↑ Wind of Change (European CD single disc notes). Mercury Records, Phonogram Inc. 1990. 878 833-2.
  46. ↑ Wind of Change (UK CD single liner notes). Vertigo Records. 1991. VERCD58, 866 017-2.
  47. ↑ Wind of Change (US & Canadian 7-inch single liner notes). Mercury Records. 1991. 868 180-7.
  48. ↑ Kaufman, Gil (8 Şubat 2023). "Scorpions' 'Wind of Change' Video Enters One Billion YouTube Views Club". Billboard (İngilizce). 10 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  49. ↑ "RockWalk of Fame". www.rockwalk.com (İngilizce). 7 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  50. ↑ "Scorpions – Wind of Change". ARIA Top 50 Singles.
  51. ↑ "Scorpions – Wind of Change" (Almanca). Ö3 Austria Top 40.
  52. ↑ "Scorpions – Wind of Change" (Hollandaca). Ultratop 50.
  53. ↑ "Top RPM Singles: Issue 1570." RPM. Library and Archives Canada.
  54. ↑ "Top 10 Denmark" (PDF). Music & Media. 8 (30). 27 Temmuz 1991. s. 20. 13 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)21 Mart 2018.
  55. ↑ "Eurochart Hot 100 Singles" (PDF). Music & Media. 8 (23). 8 Haziran 1991. s. 2122 Ekim 2019.
  56. ↑ "European Hit Radio" (PDF). Music & Media. 8 (26). 29 Haziran 1991. s. 27. 18 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)17 Kasım 2025.
  57. ↑ Pennanen, Timo (2021). "Yes". Sisältää hitin - 2. laitos Levyt ja esittäjät Suomen musiikkilistoilla 1.1.1960–30.6.2021 (PDF) (Fince). Helsinki: Kustannusosakeyhtiö Otava. s. 286. 22 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Temmuz 2022.
  58. ↑ "Lescharts.com - Scorpions - Wind of Change" (Fransızca). Les classement single.
  59. 1 2 "Scorpions – Wind of Change" (Almanca). GfK Entertainment charts.
  60. ↑ "The Irish Charts – Search Results – Wind of Change". Irish Singles Chart. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2024.
  61. ↑ Radio Luxembourg Singles. 13 October 1991.
  62. ↑ "Scorpions – Wind of Change". Top 40 Singles.
  63. ↑ "Nederlandse Top 40 – Scorpions" (Hollandaca). Dutch Top 40.
  64. ↑ "Scorpions – Wind of Change" (Hollandaca). Single Top 100.
  65. ↑ "Scorpions – Wind of Change". VG-lista.
  66. ↑ "Scorpions – Wind of Change". Singles Top 100.
  67. ↑ "Scorpions – Wind of Change". Swiss Singles Chart.
  68. ↑ "Official Singles Chart Top 100". Official Charts Company.
  69. ↑ "Top 50 Airplay Chart" (PDF). Music Week. 2 Kasım 1991. s. 1817 Ekim 2025.
  70. ↑ "Scorpions Chart History (Hot 100)". Billboard.
  71. ↑ "Scorpions Chart History (Adult Contemporary)". Billboard.
  72. ↑ "Scorpions Chart History (Mainstream Rock)". Billboard.
  73. ↑ "Cash Box Chart Entries 1990-1996" (PDF). popmusichistory.co.uk. 16 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Kasım 2025.
  74. ↑ "ARIA Top 100 Singles for 1991". ARIA. 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  75. ↑ "Jahreshitparade Singles 1991" (Almanca). 18 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  76. ↑ "Jaaroverzichten 1991" (Felemenkçe). Ultratop. 31 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  77. ↑ "RPM 100 Hit Tracks of 1991". RPM. 1 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi5 Kasım 2019 – Library and Archives Canada vasıtasıyla.
  78. ↑ "Eurochart Hot 100 1991" (PDF). Music & Media. 8 (51–52). 21 Aralık 1991. s. 21. 31 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)17 Ocak 2020 – World Radio History vasıtasıyla.
  79. ↑ "Top 100 Singles–Jahrescharts 1991" (Almanca). GfK Entertainment. 9 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  80. ↑ "Single top 100 over 1991" (PDF) (Felemenkçe). Dutch Top 40. 30 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Nisan 2010.
  81. ↑ "Jaaroverzichten – Single 1991" (Felemenkçe). MegaCharts. 24 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  82. ↑ "Årstopplistan 1991, Singlar" (İsveççe). Grammotex. 25 Şubat 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025.
  83. ↑ "Swiss Year-End Charts 1991" (Almanca). 3 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2021.
  84. ↑ "1991 Top 100 Singles". Music Week. London, England. 11 Ocak 1992. s. 20.
  85. ↑ "Billboard Top 100 – 1991". 7 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2009.
  86. ↑ "The Year in Music: Top Album Rock Tracks". Billboard. 103 (51). 21 Aralık 1991. s. YE-41.
  87. ↑ "Top Radio Hits Kazakhstan Annual Chart: 2024". TopHit. 12 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2025.
  88. ↑ "ARIA Charts – Accreditations – 1991 Singles". Australian Recording Industry Association.
  89. ↑ "Austrian single certifications – Scorpions – Wind of Change" (Almanca). IFPI Austria. Enter Scorpions in the field Interpret. Enter Wind of Change in the field Titel. Select single in the field Format. Click Suchen
  90. ↑ "Brazilian single certifications – Scorpions – Wind Of Change" (Portekizce). Associação Brasileira dos Produtores de Discos.
  91. ↑ "Danish single certifications – Scorpions – Wind of Change". IFPI Denmark.
  92. ↑ "French single certifications – Scorpions – Wind Of Change" (Fransızca). Syndicat National de l'Édition Phonographique.
  93. ↑ "Gold-/Platin-Datenbank (Scorpions; 'Wind of Change')" (Almanca). Bundesverband Musikindustrie.
  94. ↑ "Italian single certifications – Scorpions – Wind of Change" (PDF) (İtalyanca). Federation of the Italian Music Industry.
  95. ↑ THE FIELD id (chart number) MUST BE PROVIDED for NEW ZEALAND CERTIFICATION.
  96. ↑ "РОССИЙСКАЯ ИНДУСТРИЯ ЗВУКОЗАПИСИ - Год 2011 I полугодие" [Top 50 RBT 2011] (PDF) (Rusça). Lenta.ru. 2011. s. 4. 17 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020.
  97. ↑ "Spanish single certifications – Scorpions – Wind of Change" (PDF) (İspanyolca). Productores de Música de España.
  98. ↑ "British single certifications – Scorpions – Wind of Change". British Phonographic Industry. Enter Wind of Change in the field Search. Select Title in the field Search by. Select single in the field By Format. Click Go
  99. ↑ "American single certifications – Scorpions – Wind of Change". Recording Industry Association of America. If necessary, click Advanced, then click Format, then select Single, then click SEARCH
  100. ↑ "New Releases: Singles". Music Week. 18 Mayıs 1991. s. 21.
  101. ↑ "New Releases: Singles". Music Week. 22 Haziran 1991. s. 19.
  102. ↑ "New Release Summary – Product Available from : 15/07/91: Singles". The ARIA Report, 77. 14 Temmuz 1991. s. 18.
  103. ↑ "New Releases: Singles". Music Week. 14 Eylül 1991. s. 21.
  104. ↑ "ウインド・オブ・チェンジ | スコーピオンズ" [Wind of Change | Scorpions] (Japonca). Oricon. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023.
  105. ↑ "Crazy World – Scorpions". www.the-scorpions.com. 10 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  106. ↑ "RIAA Certification". Recording Industry Association of America. 25 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2023.
  107. 1 2 3 "Crazy World Billboard Albums". AllMusic. Rovi Corporation. 25 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2012.
  108. ↑ Kirchhoff, Jürgen. "Homepage\urscorpfl". www.hannover-live.com. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026.
  109. ↑ "Scorpions Band-History". The-scorpions.com. 9 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2011.

Dış bağlantılar