Xenoophorus
| Xenoophorus | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||
| Korunma durumu | |||||||||||||||
| Değerlendirilmedi (IUCN 3.1) | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Xenoophorus, Goodeinae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir. Xenoophorus, Goodeidae familyasının Goodeinae alt familyasına bağlı monotipik bir balık cinsidir. Yani cins yalnızca tek bir tür içerir: Xenoophorus captivus.
Taksonomi
Cins, 1939 ylında Carl Leavitt Hubbs ve C. L. Turner tarafından tanımlanmıştır. Tür ilk kez 1924'te Hubbs tarafından Goodea captiva adı altında tanımlanmış, daha sonra Xenoophorus cinsine aktarılmıştır. Eskiden ayrı tür olarak kabul edilen Xenoophorus erro ve Xenoophorus exsul isimleri artık X.captivus eş anlamlısı olarak kabul edilmektedir.
Etimoloji
Cins adı Yunanca "xenos" (garip, yabancı) "oophoros" (yumurtalık taşıyan) kelimelerinden gelir; dişilerin üreme sistemindeki olağandışı yapıya (trophotaenia) atıfla konulmuştur. Tür adı "captivus" (Latince: esir/tutsak) ise türün coğrafı izolasyonuna (eski akarsu yakalanması olayları nedeniyle) işaret eder.
Morfoloji ve Biyoloji
Yetişkin bireyler 5-6 cm toplam uzunluğa ulaşır (dişiler biraz daha büyük). Tür alglerle beslenir ve tatlı su, demersal (dip yakınında) bir yaşam sürer. pH aralığı 7,0-7,8; sıcaklık 7-26 °C’dir. Goodeidae familyasının diğer üyeleri gibi "canlı doğuran" (vivipar) bir balıktır; dişiler özel trophotaenia yapılarıyla yavruları besler.
Dağılım ve Habitat
Tür, Meksika'nın San Luis Potosí eyaletinde Pánuco Nehri sistemine endemiktir. Tarihsel olarak Rio Santa Maria'nın üst kısımları (Jesus Maria, Santa María del Rio civarı), Rio Altamira, Río Villela (Tierra Quamada) ve bazı endoreik kaynak alanları (Venado, Moctezuma, Illescas, Agua del Medio) gibi bölgelerde dağılım gösterir. Habitatı genellikle alg yüklü sığ akarsular, kaynak çıkışlkarı ve bol su bitkisi bulunan alanlardır.
Koruma Durumu
IUCN Kırmızı Liste'ye göre Nesli Tehlike Altında (Endangered - EN) kategorisindedir (2018-2019 değerlendirmesi). Ana tehditler tarımsal sulama için yeraltı suyu pompajı, kaynakların kuruması ve habitat tahribatıdır. Bazı alt popülasyonlar (örneğin Illescas) vahşi doğada tükenmiş olup yalnızca akvaryum popülasyonları kalmıştır. Goodeid Working Group gibi gruplar tarafından koruma ve yetiştirme programları yürütülmektedir.
Kaynakça
- ↑ "ITIS". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2022.
- 1 2 "Xenoophorus captivus | goodeidworkinggroup.com". www.goodeidworkinggroup.com. 18 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2026.
- 1 2 "Xenoophorus captivus summary page". FishBase (İngilizce). Erişim tarihi: 25 Haziran 2026.
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Xenoophorus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Xenoophorus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.