Zuizm

Macar Zuizmi

İlk organize Zuist hareketi, Macar Asurolog Ferenc Badiny Jós (1909–2007) tarafından başlatılmış, ayrıca tarihçi Ida Bobula (1900–1981) ve Tibor Baráth, Victor Padányi ve András Zakar gibi diğer yazarlar tarafından 1960'larda ve 1970'lerde Macarların kökenlerini antik Sümerlere bağlamaya çalışan Macaristan'daki neopaganlar arasında başlatılmıştır; Macarca ve Sümerce dilleri arasında aglütinasyon gibi bazı ortak özellikler bulunmaktadır.

Arjantin'in başkenti Buenos Aires'e göç eden Ferenc Badiny Jós, Sümer geleneğinden gelen bir "Macar Kilisesi" (Macarca: Magyar Egyház) kurdu ve bu kilisenin mirası bugün Macaristan'daki Zuistler (Sümer neopaganları) arasında devam ediyor. Badiny Jós'un önemli mirası Sümer geleneğinden gelen Macar İncili'dir.

Mardukit Zuizmi

Mardukit Zuizm (İngilizce: Mardukite Zuism), Amerikalı ezoterikçi Joshua Free tarafından 2008 yılında kurulan ve "Mardukit Zuizm'in Kurucu Kilisesi" (Founding Church of Mardukite Zuism) tarafından dahil edilen bir Zuizm doktrinidir. Mardukit Zuizmi, eski Sümer geleneğinden ziyade, geç Asur-Babil Akad geleneğini ifade eder.

Bu mezhebin dinî kitapları arasında Anunnaki İncili ve "Yeni Standart Zuist Baskısı" (New Standard Zuist Edition) serisindeki diğer kitaplar, The Power of Zu, Zuist Necronomicon ve aynı yazara ait çok sayıda başka teorik ve pratik yazılar yer alır. Joshua Free, Zuizm'i, kişinin kendini gerçekleştirmesi, yani Tanrı ile yeniden birleşmesi için bir "sistem" ve "manevi teknoloji" olarak tanımlar ve "bilgi"nin yanı sıra zu'ya "bilinç" anlamını verir ve onu tüm canlı varlıkları kaplayan ışıldayan enerji olarak yorumlar.

Irak Zuizmi

Rus Asurolog V. V. Yemelyanov, 2010'lu yılların başında Irak'ta Mezopotamya tanrılarına Arapça dua edilmesiyle birlikte Zuist neopaganizminin yükselişini belgeledi.

Kenan Zuizmi

Kenanlı canlandırıcı Zuizm, çağdaş İsrail'de küçük bir topluluktur. Bu akımın kökleri, 1940'larda Britanya Filistin'indeki Yahudiler arasında Kenancılık'in kültürel ve edebi hareketine, özellikle de Polonya'nın Varşova kentinde Uriel Helpern adıyla doğan Yonatan Ratosh'un (1908–1981) çalışmalarına dayanmaktadır.

İsrailli Elad Aaron, pandeist Kenan dininin siyasi olarak yeniden keşfi için "Yeni Yeniden Siyonist Kenancılık" (İbranice: Shni-Tzioni) adını verdiği kültürel bir ideoloji formüle etti. Kenan Zuizmi, aynı zamanda 2000'li yılların başında Amerikalı taraftarı Tess Dawson tarafından yaratılan Ugaritçe bir ifade olan Natib Qadish olarak da adlandırılır. Bu son mezhebin takipçilerine qadish, çoğul olarak qadishuma denir ve rahipler, erkek ve kadınlar, sırasıyla qadishu ve qaditshu olarak adlandırılır.

İzlanda Zuizmi

"Zuism İnanç Derneği" (İzlandaca: Zuism trúfélag), 2010 yılında İzlanda'da Ólafur Helgi Þorgrímsson tarafından, başlangıçta ABD'nin Delaware eyaletindeki bir ana kilisenin şubesi olarak kurulmuş ve 2013 yılında İzlanda devleti tarafından tescil edilmiştir. İzlanda'da, inançlı olsun veya olmasın her vatandaşın yıllık din vergisi olan sóknargjald ödemesi gerekiyor. Bu sistemi onaylamayan bazı kişiler, Ísak Andri Ólafsson önderliğinde, vergiye karşı direniş amacıyla 2015 yılında örgütün kontrolünü ele geçirdiler: Hükümetin harekete ödediği din vergisi payı, daha sonra her bir takipçiye yeniden dağıtılıyor ve böylece onlar da bu vergiden kurtulmanın bir yolunu buluyorlar.

Ísak Andri Ólafsson'un Zuism trúfélag'ı, İzlanda'da din vergisi uygulanmasına ve İzlandalıların dinlerinin ulusal bir kayıt altına alınmasına karşı mücadele etmeyi amaçlıyor. Bu protesto, kilise ile devletin ayrılmasını talep eden daha geniş bir hareketin parçası, öyle ki Birgitta Jónsdóttir gibi bazı tanınmış politikacılar bile harekete katıldı. Zuism trúfélag'ın açıkça belirtilen vergisel amaçlarla kullanılması ve dini amaçlarla kullanılmaması nedeniyle İzlanda'da seçilmiş yetkililer, Zuism trúfélag'ın İzlanda'daki tanınan dinlerin resmi sicilinden kaldırılması çağrısında bulundular. Zuism trúfélag'ın sözcüsü ise bu talebe, bir örgütün dini yapısının kesin olarak tanımlanamayacağını ve dini inancın samimiyetinin ölçülemeyeceğini belirterek yanıt verdi.

Ocak 2015 itibarıyla dinin sadece 4 kayıtlı takipçisi vardı, ancak sayıları 2015'in sonunda birkaç hafta içinde hızla artarak 3.000 ila 3.500 takipçiye ulaştı ve bu sayı 2015–2016'da İzlanda nüfusunun %1'ine denk geliyordu. Bunların büyük çoğunluğu genç, internete bağlı ve Hristiyanlıktan uzaklaşmış kişiler.

• Yıllar içinde İzlanda Zuism trúfélag logoları
• 
  2010–2015
• 
  2015–2017
• 
  2017–bugün

Akademik araştırma

• Nash, Alexander (2020). Zuism: History and Introduction (PDF). Central European Journal of Contemporary Religion (İngilizce). 4. Karolinum Press, Prag Üniversitesi. ss. 51-69. doi:10.14712/25704893.2021.31. 
• Kolozsi, Ádám (2012). Social Constructions of the Native Faith: Mytho-historical Narratives and Identity-discourse in Hungarian Neo-paganism. Central European University Nationalism Studies Program (İngilizce). Orta Avrupa Üniversitesi. 
• Boldyreva, Elena L.; Grishina, Natalia Y. (2017). Internet Influence on Political System Transformation in Iceland. Proceedings of the International Conference Internet and Modern Society (IMS-2017) (İngilizce). ss. 225-229. doi:10.1145/3143699.3143710. 
• Bromley, David G. (2018). Zuism (Iceland). World Religion and Spirituality Project (İngilizce). Virginia Commonwealth University. 
• Wolfe, Jared (2015). ZU: The Life of a Sumerian Verb in Early Mesopotamia (İngilizce). California Üniversitesi. 
• Güler, Mehmet Emin (2023). Mezopotamya Dininde Rahiplik [Priesthood in Mesopotamian Religion]. Ankara Üniversitesi. 
• Güler, Mehmet Emin (2024). Antik Mezopotamya'da Görülen Dini İnanç ve Uygulamalar: Mezopotamya Dini [Religious Beliefs and Practices in Ancient Mesopotamia: Mesopotamian Religion]. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 35. Şırnak Üniversitesi. ss. 450-471. doi:10.35415/sirnakifd.1513812. 
• Kovács, Nóra (2019). A diaszpóra visszavándorlásának ideológiai vonatkozásai Közép-Kelet Európában: Badiny Jós Ferenc Magyarországon [The Ideological Respects of the Re-migration of the Diaspora in Central-Eastern Europe: Ferenc Badiny Jós in Hungary]. Hungarian Diasporas (Macarca). 
• Szilárdi, Réka (2013). "Neopaganism in Hungary: Under the Spell of Roots". Kaarina Aitamurto, Scott Simpson (Ed.). Modern Pagan and Native Faith Movements in Central and Eastern Europe (İngilizce). ss. 230-248. ISBN 978-1844656622. 
• Feraro, Shai (2014). Two Steps Forward, One Step Back: The Shaping of a Community-Building Discourse among Israeli Pagans. Israel Studies Review (İngilizce). 29. ss. 57-77. doi:10.3167/isr.2014.290205. 
• Feraro, Shai (2016). The Return of Baal to the Holy Land: Canaanite Reconstructionism among Contemporary Israeli Pagans. Nova Religio (İngilizce). 20. ss. 59-81. doi:10.1525/nr.2016.20.2.59.