AGOVV

Oprichting en naamgeving

De oorsprong van AGOVV ligt bij een Apeldoornse zangvereniging van geheelonthouders. Enkele leden van deze vereniging ergerden zich aan drankmisbruik en ongeregeldheden na sportwedstrijden op zondag. Zij besloten daarom een eigen voetbalvereniging op te richten waarin geheelonthouding een belangrijke plaats innam.

Op 25 februari 1913 werd de vereniging opgericht onder de naam Apeldoornse Geheelonthoudersvoetbalvereniging Steeds Voorwaarts, afgekort AGOSV. Nadat de club zich aansloot bij de Geldersche Voetbalbond bleek daar al een vereniging met de naam Steeds Voorwaarts te bestaan. Daarom werd de naam gewijzigd in Apeldoornse Geheelonthouders Voetbalvereniging, afgekort AGOVV.

De leden maakten deel uit van de geheelonthoudersbeweging en droegen symbolisch de zogenoemde blauwe knoop. Daaruit ontstond de keuze voor blauw als clubkleur en de bijnaam De Blauwen.

In 1921 kreeg de afkorting AGOVV een nieuwe betekenis: Alleen Gezamenlijk Oefenen Voert Verder. Deze naam wordt sindsdien als de officiële volledige clubnaam gebruikt.

Vestiging op Berg & Bos

AGOVV verhuisde in 1921 naar Sportpark Berg & Bos. Het sportcomplex ligt in een bosrijke omgeving aan de westzijde van Apeldoorn.

De karakteristieke houten hoofdtribune werd in 1924 ontworpen door de Apeldoornse stadsarchitect Gerrit de Zeeuw. Bij de bouw werden werklozen ingezet in het kader van de toenmalige werkverschaffing. De tribune behoort tot de oudste nog bestaande voetbaltribunes van Nederland en staat op de gemeentelijke monumentenlijst.

Naast de tribune bevindt zich het historische clubgebouw De Blauwe Drukte. De hoofdtribune en het clubgebouw bepalen samen voor een belangrijk deel het karakter van Sportpark Berg & Bos.

Opkomst in het Nederlandse voetbal

Vanaf 1927 speelde AGOVV onafgebroken in de Eerste Klasse Oost, destijds het hoogste regionale niveau van het Nederlandse voetbal. In de jaren voor de invoering van het betaald voetbal groeide de club uit tot een van de sterkste verenigingen in het oosten van Nederland.

In 1938 bereikte AGOVV de finale van de KNVB Beker. De finale werd gespeeld op het terrein van UVV in Utrecht. Tegenstander VSV won de wedstrijd met 4–1.

De sportief succesvolste periode volgde in de jaren veertig. AGOVV werd in de seizoenen 1941/42 en 1948/49 kampioen van de Eerste Klasse Oost. Hierdoor mocht de club deelnemen aan de kampioenscompetitie om de Nederlandse landstitel. In beide seizoenen eindigde AGOVV als derde van Nederland.

Bekende spelers uit deze periode waren onder anderen Gep Landaal, Jo Kluin en international Mauk Weber.

Eerste periode in het betaald voetbal

Na de invoering van het betaald voetbal in Nederland trad AGOVV in 1954 toe tot de professionele competities. De club kwam aanvankelijk uit in de Eerste Klasse en kwalificeerde zich in 1956 voor de nieuw gevormde Eerste Divisie.

AGOVV speelde tussen 1956 en 1962 in de Eerste Divisie. Het beste resultaat werd behaald in het seizoen 1958/59, toen de club als derde eindigde in de Eerste Divisie A.

Na een herstructurering van het Nederlandse profvoetbal kwam AGOVV vanaf 1962 uit in de Tweede Divisie. In 1963 en 1965 eindigde de club als tweede in haar afdeling, maar via de daaropvolgende promotiecompetities werd geen terugkeer naar de Eerste Divisie afgedwongen.

Tot de bekendste spelers uit deze periode behoorden doelman Joop Niezen, die later hoofdredacteur van Voetbal International werd, en aanvaller Sietze de Vries.

In 1971 hief de KNVB de Tweede Divisie op. AGOVV behoorde tot de clubs die daardoor hun plaats in het betaalde voetbal verloren. De gedwongen terugkeer naar het amateurvoetbal leidde tot protesten onder supporters en inwoners van Apeldoorn.

Terugkeer naar het amateurvoetbal

Na 1971 moest AGOVV opnieuw beginnen in de amateurcompetities. De club zakte aanvankelijk terug naar de lagere klassen, maar werkte in de daaropvolgende decennia geleidelijk aan sportief herstel.

In 1989 won AGOVV de Districtsbeker Oost. In de jaren negentig keerde de club terug naar de hoogste regionen van het amateurvoetbal.

De echte sportieve doorbraak volgde in het seizoen 2001/02 onder trainer Peter Bosz. AGOVV werd kampioen van de Zondag Hoofdklasse C, won vervolgens het algemeen zondagkampioenschap en werd uiteindelijk algeheel amateurkampioen van Nederland.

Deze prestaties versterkten de wens om na ruim dertig jaar terug te keren naar het betaalde voetbal.

Oprichting AGOVV Apeldoorn

Voor de terugkeer naar het betaald voetbal werd op 1 juli 2003 een afzonderlijke betaaldvoetbalorganisatie opgericht onder de naam AGOVV Apeldoorn. De amateurvereniging bleef daarnaast als zelfstandige vereniging bestaan.

De profclub werd toegelaten tot de Eerste Divisie en speelde op 15 augustus 2003 haar eerste competitiewedstrijd. Voor ongeveer 2.500 toeschouwers verloor AGOVV op het vernieuwde Sportpark Berg & Bos met 1–2 van TOP Oss.

Jurrie Koolhof werd aangesteld als hoofdtrainer. Hij volgde Stanley Menzo op, die op dat moment nog niet over het vereiste diploma Coach Betaald Voetbal beschikte.

Klaas-Jan Huntelaar

In het seizoen 2003/04 huurde AGOVV de jonge aanvaller Klaas-Jan Huntelaar van PSV. Huntelaar maakte 26 competitiedoelpunten en werd topscorer van de Eerste Divisie.

Zijn doelpunten droegen eraan bij dat AGOVV het eerste seizoen na de terugkeer op de tiende plaats afsloot. Huntelaar ontwikkelde zich later tot international en speelde onder meer voor sc Heerenveen, Ajax, Real Madrid, AC Milan, FC Schalke 04 en het Nederlands elftal.

Periode onder Stanley Menzo

Na twee seizoenen onder Koolhof werd Stanley Menzo in 2005 alsnog hoofdtrainer. Onder zijn leiding eindigde AGOVV opnieuw als tiende.

Door het winnen van een periodetitel plaatste de club zich in het seizoen 2005/06 voor het eerst voor de nacompetitie om promotie naar de Eredivisie. In de eerste ronde bleek TOP Oss te sterk. Menzo vertrok na afloop van het seizoen naar FC Volendam.

In 2006 werd het natuurgras van het stadion vervangen door kunstgras. AGOVV behoorde daarmee tot de eerste Nederlandse profclubs die hun thuiswedstrijden op kunstgras speelden.

Sportieve wisselvalligheid

Rini Coolen volgde Menzo op, maar vertrok tijdens het seizoen 2006/07 vanwege tegenvallende resultaten. Assistent-trainers Roberto Klomp en Marco Heering maakten het seizoen af. AGOVV eindigde als laatste.

In 2007 werd John van den Brom aangesteld. Onder zijn leiding verbeterden de resultaten. In het seizoen 2009/10 eindigde AGOVV als zesde, de beste eindklassering van de tweede profperiode. De club plaatste zich daarmee voor de nacompetitie, waarin FC Eindhoven over twee wedstrijden te sterk was.

Van den Brom vertrok na dat seizoen naar ADO Den Haag. Hij werd opgevolgd door achtereenvolgens Hans de Koning, Hans van Arum en Andries Ulderink.

Verschillende spelers die later op een hoger niveau doorbraken, speelden in deze periode voor AGOVV. Voorbeelden zijn Nacer Chadli, Dries Mertens, Paul Verhaegh, Raimond van der Gouw, Michiel Hemmen, Jeremy Bokila en Gonzalo García García.

Financiële problemen

Achter de sportieve prestaties ontstonden steeds grotere financiële problemen. AGOVV Apeldoorn kreeg te maken met betalingsachterstanden, puntenstraffen en een oplopende schuldenlast.

In het seizoen 2010/11 kreeg de club negen punten in mindering vanwege het niet naleven van financiële voorschriften. Desondanks eindigde AGOVV boven de laatste plaats.

Er werden verschillende plannen opgesteld om de profclub financieel en organisatorisch toekomstbestendig te maken. Zo werd gesproken over de bouw van een stadion met ongeveer 6.000 plaatsen in het zuidwesten van Apeldoorn. Ook werd onderhandeld over de verkoop van Sportpark Berg & Bos aan de gemeente en over een volledige scheiding tussen de profclub en de amateurvereniging.

Geen van deze plannen bood op tijd een oplossing voor de financiële problemen.

Faillissement van de profclub

Eind 2012 bedroeg de totale schuld van AGOVV Apeldoorn ongeveer twee miljoen euro. Daarvan bestond ruim 400.000 euro uit belastingschuld. De Belastingdienst vroeg daarom het faillissement van de betaaldvoetbalorganisatie aan.

Op 11 december 2012 gaf de rechtbank de club vier weken de tijd om een reddingsplan te presenteren. Supporters begonnen een inzamelingsactie, maar het opgehaalde bedrag was onvoldoende om de club te redden.

Op 8 januari 2013 werd AGOVV Apeldoorn failliet verklaard. De club speelde op dat moment nog in de Eerste Divisie. Op 11 januari maakte de KNVB bekend dat AGOVV per direct uit de competitie werd genomen. Nadat de beroepstermijn op 17 januari verstreek, verdween de profclub definitief uit het betaald voetbal.

De resultaten van de achttien reeds gespeelde competitiewedstrijden werden uit de stand verwijderd. Daarmee kwam na bijna tien jaar een einde aan de tweede profperiode.

Gevolgen voor de amateurvereniging

De amateurvereniging maakte juridisch geen deel uit van de failliete betaaldvoetbalorganisatie en bleef daarom bestaan. De financiële gevolgen waren echter groot. In februari 2013 kreeg de vereniging van de Belastingdienst korte tijd om een eigen betalingsachterstand weg te werken.

Met hulp van betrokkenen en externe financiers werd de amateurvereniging gered. Ook Sportpark Berg & Bos bleef behouden voor de club.

AGOVV bestond op 25 februari 2013 precies honderd jaar. Vanwege het faillissement en de financiële problemen werd het eeuwfeest niet op de oprichtingsdatum gevierd, maar uitgesteld tot 18 oktober 2013.

Overstap naar het zaterdagvoetbal

Na het seizoen 2012/13 stapte AGOVV over van het zondagvoetbal naar het zaterdagvoetbal. De club maakte in het seizoen 2013/14 een nieuwe start in de Vierde klasse.

AGOVV werd direct kampioen en promoveerde naar de Derde klasse. In 2016 promoveerde de club opnieuw, ditmaal naar de Tweede klasse. De daaropvolgende jaren wisselde het eerste elftal tussen de Tweede en Derde klasse.

Tegelijkertijd richtte de vereniging zich op financieel herstel, ledenwerving en de wederopbouw van de jeugdopleiding. De schulden werden afbetaald en de historische hoofdtribune werd opgeknapt.

Recente ontwikkeling

In de jaren na het faillissement groeide AGOVV opnieuw als amateurvereniging. De club bouwde haar jeugdafdeling uit en ging meer aandacht besteden aan de doorstroming van eigen spelers naar het eerste elftal.

In het seizoen 2024/25 eindigde AGOVV als zevende in de Derde klasse M. Een seizoen later kwam de club uit in de Derde klasse N. Ondanks een sterke eindsprint met tien punten uit de laatste vijf wedstrijden eindigde AGOVV als dertiende en degradeerde het rechtstreeks naar de Vierde klasse.

Voor het seizoen 2026/27 werd André Tolstra aangesteld als hoofdtrainer. Hij volgde Patrick Ax op, die naar Eldenia vertrok. Tolstra was eerder assistent-trainer van het eerste elftal en trainer van AGOVV Onder 19. De club begon het seizoen met een sterk vernieuwde en verjongde selectie.

Eerste profperiode

AGOVV speelde tussen 1954 en 1971 zeventien seizoenen in het betaalde voetbal:

• 1954–1956: Eerste Klasse;
• 1956–1962: Eerste Divisie;
• 1962–1971: Tweede Divisie.

De beste klassering was de derde plaats in de Eerste Divisie A in het seizoen 1958/59.

Tweede profperiode

AGOVV Apeldoorn speelde van 2003 tot januari 2013 in de Eerste Divisie.

Clubkleuren en bijnamen

Blauw en wit zijn sinds de oprichting de clubkleuren van AGOVV. De kleur blauw verwijst naar de geheelonthoudersbeweging, waarbinnen de blauwe knoop als herkenningsteken werd gebruikt.

De bekendste bijnaam van de club is De Blauwen. Daarnaast wordt AGOVV ook aangeduid als Veluws Trots.

Supportersvereniging

Supportersvereniging SV Blauw Hart werd opgericht rond de terugkeer van AGOVV in het betaald voetbal in 2003. Na het faillissement van de profclub bleef de supportersvereniging bestaan.

SV Blauw Hart ondersteunt de amateurvereniging, beheert supportersactiviteiten en organiseert bijeenkomsten voor leden en andere betrokkenen.

Fanatieke aanhang

De fanatieke supporters van AGOVV staan traditioneel op de tribune achter het doel aan de noordzijde van Stadion Berg & Bos. Deze aanhang wordt aangeduid als de C-Side, naar het vak waarin de supporters zich bevinden.

De C-Side verzorgde vooral tijdens de periode in het betaald voetbal spandoeken, vlaggen en andere sfeeracties tijdens thuis- en uitwedstrijden.

Mascotte

Tijdens de tweede profperiode was Jul de Muis, afkomstig van het Apeldoornse attractiepark Julianatoren, de mascotte van AGOVV. Jul droeg een blauw-wit tenue en was aanwezig bij thuiswedstrijden en activiteiten van de kidsclub.

De samenwerking eindigde in 2011 toen de sponsorovereenkomst tussen AGOVV en de Julianatoren afliep.

Clublied

Het clublied van AGOVV wordt voorafgaand aan de thuiswedstrijden van het eerste elftal gespeeld. Het lied vormt samen met de blauw-witte clubkleuren een herkenbaar onderdeel van de clubcultuur.

Monumentale hoofdtribune

De houten hoofdtribune uit 1924 is ontworpen door Gerrit de Zeeuw. De tribune staat op de gemeentelijke monumentenlijst en geldt als een belangrijk onderdeel van het Apeldoornse sporterfgoed.

Na jaren van achterstallig onderhoud werd de hoofdtribune gerestaureerd. Daarbij werd geprobeerd het oorspronkelijke karakter van het bouwwerk te behouden.

Amateurvoetbal voor 2003

Betaald voetbal 2003–2013

Recente amateurperiode