| AVRO | ||||
|---|---|---|---|---|
| Volledige naam | Algemene Vereniging Radio Omroep | |||
| Opgericht | 28 december 1927 | |||
| Opgeheven | 6 september 2014 | |||
| Doelgroep | Algemeen; (oorspronkelijk) liberaal | |||
| Leden | 403.552 (1 april 2009) | |||
| Land | ||||
| Televisiezender(s) | NPO 1, 2 en 3 | |||
| Radiozender(s) | NPO Radio 1, NPO Radio 2, NPO 3FM, NPO Radio 4, NPO Radio 5 | |||
| Status | A | |||
| Officiële website | ||||
| ||||


De Algemene Vereniging Radio Omroep, afgekort AVRO, was een Nederlandse omroeporganisatie. De AVRO werd officieel opgericht aan het einde van 1927, maar de wortels reikten tot begin jaren twintig. Het was van oudsher een onafhankelijke mediaorganisatie, zonder binding met een religie of politieke groepering. Op 1 januari 2014 fuseerde de AVRO met de TROS tot AVROTROS. Sinds 7 september 2014 worden ook alle bestaande programma's uitgezonden onder de naam AVROTROS.
De omroep gaf drie omroepbladen uit: Televizier, TV Film en de Avrobode. Deze bladen bestaan nog steeds, maar vallen nu onder AVROTROS. Jaarlijks reikte de omroep de Gouden Televizier-Ring en de Gouden RadioRing uit. Deze ringen worden sinds 2014 uitgereikt door AVROTROS.
Op 24 februari 1919 vond de eerste radio-uitzending in Nederland plaats, vanuit de Jaarbeurs te Utrecht. Op 21 juli 1923 vond de eerste radio-uitzending plaats vanuit de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek te Hilversum. Op 1 maart 1926 zag de Stichting Hilversumsche Draadlooze Omroep het licht, die in maart 1927 werd hernoemd in Stichting Algemeene Nederlandsche Radio Omroep. Deze ANRO fuseerde op 28 december 1927 met de Nederlandsche Omroep Vereeniging uit Den Haag tot de Algemeene Vereeniging 'Radio Omroep', de AVRO. De drijvende kracht en inspirator ervan was directeur Willem Vogt en de eerste algemeen secretaris was oud-kolonel Frans Paul Albert van Gheel Gildemeester.
In de beginjaren werden radio-uitzendingen verzorgd met een cultureel, een ontspannend en een vormend karakter. Populaire programma's waren De Bonte Dinsdagavondtrein, de Hersengymnastiek, de kookrubriek van mevrouw Lotgering-Hillebrand, de rubriek Met Naald en draad voor u paraat door Ida de Leeuw van Rees en de boekbesprekingen door P.H. Ritter jr.
De AVRO pretendeerde alle geestelijke en maatschappelijke stromingen te bedienen, en zag zichzelf als de toekomstige nationale omroep. Toen de christelijke regering in 1930 in het zendtijdbesluit de katholieke KRO, de protestants-christelijke NCRV, de socialistische VARA, de vrijzinnig protestantse VPRO en de neutrale AVRO elk 20% van de zendtijd toebedeelde, stonden de "algemenen" op hun achterste benen. De AVRO organiseerde een volkspetitionnement waarbij 400.000 handtekeningen werden opgehaald, en in Den Haag vond een grote demonstratie plaats met ruim 100.000 deelnemers. Het mocht niet baten.
Van 1936 tot 2000 waren de studio's en het kantoor gevestigd in een complex aan 's-Gravelandseweg (50-52) in Hilversum.
AVRO-directeur Willem Vogt ontsloeg op 21 mei 1940 zeventien freelance programmamedewerkers onder wie een aantal joodse medewerkers zoals Jacob Hamel, Han Hollander, Max Tak, Jetty Cantor, Boris Lensky, Nicholas Roth en Albert van Raalte. De NSB'er Max Blokzijl startte 2 februari 1941 voor de onder curatele geplaatste AVRO met zijn serie wekelijkse radiopraatjes onder de titel ‘Ik was er zelf bij’, over zijn belevenissen in nazi-Duitsland. Alle aanpassingen ten spijt werd de AVRO door de Duitse bezetter opgeheven; een deel van het personeel ging op 9 maart 1941 over naar de Nederlandsche Omroep onder nationaalsocialistische leiding.

Al voor de officiële introductie van televisie in Nederland was de AVRO bij deze nieuwe ontwikkelingen betrokken. Op 4 oktober 1951, twee dagen na de eerste Nederlandse televisie-uitzending, bracht de AVRO als eerste omroep een individuele uitzending. Vooral de voordracht van dr. A.F.J. Portielje was in deze eerste uitzending een succes, door de reuzenpad die hij uit Artis had meegebracht.
Ter gelegenheid van de viering van het veertigjarig bestaan zond de AVRO eind 1962 een grote geldinzameling op de Nederlandse televisie uit, Open het Dorp. Initiatiefnemer was de medicus Arie Klapwijk. De drijvende kracht bij de omroep was Siebe van der Zee en Mies Bouwman presenteerde het drieëntwintig uur durende programma.
Eind jaren 1980 was AVRO betrokken bij een mislukte eerste poging voor commerciële televisie in samenwerking met twee ander omroepen en vier uitgeversorganisaties onder de naam ATV/EPTV.
In 2000 verhuisde de AVRO, met collega-omroeporganisaties KRO en NCRV naar het nieuwe AKN-gebouw, verderop aan de 's-Gravelandseweg.
Op 6 mei 2011 werd bekend dat AVRO en TROS gingen kijken of ze konden fuseren, naar aanleiding van kabinetsplannen om het aantal publieke omroepen te verminderen. Het doel was om in 2016 een volledig gefuseerde omroep te vormen met de naam AVROTROS. Vanaf 1 januari 2014 werden nieuwe programma's al aangeduid als programma's van de AVROTROS. Sinds 7 september 2014 zijn ook reeds bestaande programma's naar de AVROTROS gegaan, met bijbehorend logo en bijbehorende slogan. De fusie werd gerealiseerd met begeleiding van de laatste directeur van de Avro, Willemijn Maas.
In 1953 werd een jeugdafdeling van de AVRO-radio, Minjon, opgericht, waar jongeren, onder professionele begeleiding, hun eigen radioprogramma konden maken, dat werd uitgezonden onder de titel 'Op De Jonge Golf'. Deze Miniatuur Jeugd Omroep Nederland was een initiatief van Herman Broekhuizen, die zich al met jeugdprogrammering bezighield, en samen met Lily Petersen het programma "Kleutertje Luister" maakte. Wat hij bij de aanvang niet kon bevroeden, was dat het nogal padvinder-achtige initiatief - dat in plaatselijke afdelingen was verdeeld, elk onder leiding van een 'consul' -, waarbij vele honderden jongeren, die gefascineerd waren door het fenomeen 'radio', zich in de loop der jaren zouden aansluiten, aldus een kweekvijver zou worden voor de gehele Nederlandse omroep, en het ongewild later een groot informeel netwerk vormde, dat minstens vijftig jaar functioneerde. Bekende Minjonners zijn: Eugenie Herlaar, Joop van Zijl, Hans van Zijl, Audrey van der Jagt, Klaas Jan Hindriks, Will Simon, Theo Strengers, Joop Stokkermans, Donald de Marcas, Bram van Erkel, Eef Brouwers, Cees van Drongelen, Marga van Arnhem, Mireille Bekooij, Catherine Keyl, Koos Postema, Henk van Hoorn, Wouter Klootwijk, Theo Stokkink, Paul Haenen, Theo Uittenbogaard, Rob Klaasman, Ad 's-Gravesande, Felix Meurders, Edvard Niessing, Michael Bakker, Ruud Bos.
Begin deze eeuw werkte de AVRO met thematische ‘tribunes’. Deze inhoudelijke indeling liep zijn tijd bijna te ver vooruit, omdat de NPO zelf indelingen maakte op mediatype (radio, tv, internet). De AVRO heeft de tribunes midden jaren nul weer laten vallen. De AVRO hanteerde de volgende thema's:
De focus ligt in de jaren tien op Kunst & Cultuur en Opinie & Debat.
De programma's van de AVRO waren verdeeld over de drie publieke netten.
op alfabetische volgorde (de programma's beginnend met ‘AVRO's’ staan gerangschikt op hun eigen naam)
op alfabetische volgorde
op chronologische volgorde
op alfabetische volgorde (de programma's beginnend met ‘AVRO’ staan gerangschikt op hun eigen naam)
Sommige voormalige radioprogramma's gingen door met internetuitzendingen (zie externe links):
De omroep had ook tien webkanalen en bood wekelijks ruim tien nieuwe muziekshows en interviews aan als podcasts. In 2012 nam de AVRO het station KX Radio over.
(Deze lijst bevat ook de Minjon-medewerkers)
De vereniging AVRO kende de Verenigingsraad als toezichthoudend orgaan. Per 1 januari 2008 bestond het AVRO-bestuur uit:
Externe links
Bronnen, noten en/of referenties