| NPO 3 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Land | ||||
| Eigenaar | NPO | |||
| Uitzendgroep | NPO | |||
| Programmadirecteur | Suzanne Kunzeler | |||
| Startdatum | 4 april 1988 | |||
| Voormalige namen | Nederland 3 (tot 19-08-2014) | |||
| Omroepsoort | Publieke omroep | |||
| Genre | Jongeren, vernieuwende programma's, jeugd | |||
| Motto of slagzin | Anders kijken, meer zien | |||
| Marktaandeel | 6,1% (2018) | |||
| Technisch | ||||
| Beeldformaat | 1080i50/SDR Rec. 709 | |||
| Audioformaat | Dolby Digital 2.1 | |||
| Toegankelijkheid | NPO GOS TT888-ondertiteling | |||
| Teletekst | actief, beheerd door NOS | |||
| Zusterkanalen | NPO 3 Extra (2018) | |||
| Ontvangst | ||||
| Ether | Digitenne | |||
| Kabel | CAI Bleiswijk CAI Harderwijk Caiway DELTA Kabelnoord Kabeltex KT Waalre REKAM SKP SKV Telenet VCK Ziggo | |||
| IPTV | Fiber Nederland Jonaz KPN Interactieve TV NLE Online.nl Proximus Pickx Solcon Tele2 Odido VCK | |||
| Satelliet | CanalDigitaal Turksat | |||
| Online | NPO 3 online | |||
| OTT | Youfone | |||
| Officiële website | ||||
| Lijst van televisiezenders | ||||
| ||||
NPO 3 (tot 19 augustus 2014: Nederland 3) is een van de drie televisiezenders van de Nederlandse Publieke Omroep. De officiële start van de zender was op maandag 4 april (tweede paasdag) 1988.
De eerste experimentele uitzendingen van deze zender begonnen op 13 februari 1988 om 19:12 uur en waren in een deel van het land te ontvangen. De NOS zond toen gedurende ruim twee weken live uit vanaf de Olympische Winterspelen in Calgary.
De eerste plannen waren voor Nederland 3 om met de toenmalige Belgische BRT (de huidige VRT) het derde televisienet gezamenlijk op te richten en gezamenlijk de programmering in te gaan vullen. Met de beoogde samenwerking zou de BRT haar verlieslijdende tweede televisienet BRT2 rendabeler kunnen exploiteren of kunnen opheffen. Een samenwerking tussen de Nederlandse en Belgische televisie zou ook een modus zijn om elkaars culturele leven uit te wisselen, aldus de voormalige BRT. Een samenwerking is er echter niet gekomen.
Nederland 3 ging officieel op maandag 4 april 1988 (tweede Paasdag) van start, hoewel een paar maanden daarvoor de zender door de NOS al was gebruikt voor live-uitzendingen van de Olympische Winterspelen in Calgary. Het net werd officieel geopend door minister Elco Brinkman van WVC, verantwoordelijk voor het mediabeleid. Een dag eerder werd de zender overigens onverwacht al officieus in gebruik genomen, toen de finish van de wielerklassieker Ronde van Vlaanderen bleek samen te vallen met de live-uitzending van een kerkdienst.
De lancering vond plaats in een turbulente tijd. De publieke omroep stond onder druk vanwege media-ondernemers die hun eigen tv-zender wilden zoals Lex Harding met RTL-Veronique, TV10 van Joop van den Ende en de AVRO, TROS en Veronica die gezamenlijk werkten aan een commerciële tv-zender.
De belangrijkste speler op Nederland 3 was in het begin de NOS, die met andere ledenloze omroepen als RVU, Teleac, IKON en de Feduco de programmering verzorgde. De nadruk lag op informatie, cultuur en sport. In 1995 ging cultuur uiteindelijk over naar de nieuw gevormde NPS.
De zender zendt tegenwoordig programma's uit voor 'mensen die zich jong voelen'. Hieronder zijn vernieuwende programma's en vrijwel de gehele programmering van BNNVARA te verstaan. De (tijdelijke) netcoördinator is Suzanne Kunzeler. Kunzeler is eind februari 2014 netcoördinator geworden omdat Roek Lips opstapte na een verschil van inzicht hoe de zender aangestuurd moet worden.
Vanaf vrijdag 18 december 2026 zal NPO 3 voortaan een evenementenkanaal zijn met onder meer live sport, actualiteiten en cultuur zijn en een plek waar sommige producties van NPO Start te zien zullen zijn. Van vrijdag 18 december 2026 tot en met donderdag 24 december 2026 is daar 3FM Serious Request te zien en vanaf vrijdag 25 december 2026 tot en met donderdag 31 december 2026 de NPO Radio 2 Top 2000 te zien.
NPO 3 zal vanaf vrijdag 1 januari 2027 geen vaste programmering meer krijgen en zal vanaf dan samen met NPO 1 de plek worden voor de live sport kunt zien en vormt NPO 3 tot een uitwijkkanaal voor de live sport voor NPO 1. Ook kan er voor gekozen worden door de NPO om bijvoorbeeld Schaatsen of Wielrennen op NPO 3 te laten zien. Mocht er in de avonduren geschaatst worden of een andere live sport of een live evenement en waar er in de programmering van NPO 1 geen plek er voor is bijvoorbeeld.
Vanaf vrijdag 1 januari 2027 moet NPO 3 daarvoor een oplossing bieden. De zender krijgt dan geen vaste programmering meer, waardoor meer er ruimte voor lange sportuitzendingen gaat zijn. "Hierdoor ontstaat er veel meer flexibiliteit om sportwedstrijden onafgebroken, en zo nodig tot in de avond, in zijn geheel uit te zenden", aldus Van der Wulp. NPO 3 gaat overigens geen exclusieve sportzender zijn. De grootste sportevenementen - zoals wedstrijden van het Nederlands Elftal - blijven ook in de toekomst op NPO 1 te zien.
Overdag wordt van 06.00 tot 19.30 uur op NPO 3 de kinderprogrammering van de NPO uitgezonden onder de namen Zappelin en Zapp. Hierbinnen worden ook de Schooltv-programma's voor peuters, kleuters en schoolkinderen op het basisonderwijs gerekend.
Op maandag tot en met vrijdag om 19.25 uur start NPO 3 met zijn uitzendingen, voor jongeren en jonge volwassenen. NPO 3 is naar eigen zeggen niet voorspelbaar en verschilt dan ook veel met de andere twee zenders van de NPO (NPO 1 en NPO 2).
Het grote verschil tussen NPO 3 en de andere zenders van de publieke omroep is dat deze zender veel vernieuwing heeft in zijn programmering. Sinds 2009 kent de zender 'de week van vernieuwing' met de naam 'TV Lab' of later '3LAB'. Daaruit kwamen programma's als Claudia op Vrijdag (VARA), Ik weet wat jij deed (TROS), De Bubbel (BNN) en Comedy Corner (NPS). Naast vernieuwing heeft Nederland 3 ook zijn vaste programma's als Ranking the Stars (BNN), 71 graden Noord (AVRO), 3 op Reis (LLINK-BNN), Spuiten en Slikken (BNN), Jong (EO), Puberruil (KRO) en De zomer voorbij (TROS). Daarnaast zendt de zender ook uit op het web met onder meer de serie De slet van 6vwo met Joep Sertons en Lisa Zweerman.
Op 1 december 2005 protesteerden de programmamakers van de VARA op Nederland 3 tegen het reorganisatieplan van de raad van bestuur van de NPO. De programma's De Wereld Draait Door, De Leugen Regeert en Mooi! Weer De Leeuw werden niet in hun normale vorm uitgezonden. De VARA was het oneens met de verandering van een thuisnetmodel (waarin de deelnemende omroepen het karakter van de zender bepalen) naar een programmeringsmodel (waarin de programma's gericht op kijkersgroepen over de zenders worden verdeeld). Deze en andere acties leidden niet tot het gewenste effect, want op 4 september 2006 werden de plannen van de raad van bestuur werkelijkheid.