Angers is een stad in het westen van Frankrijk in het departement Maine-et-Loire, ongeveer 300km ten zuidwesten van Parijs. Angers is de hoofdstad (prefectuur) van het departement. Het gebied rond Angers staat bekend onder de provinciale naam Anjou.
Angers is een industriestad met 159.022 inwoners op 1 januari 2023. De gehele agglomeratie telt bijna 250.000 inwoners. De inwoners worden Angevijnen (Angevins) genoemd. De stad stamt uit de Gallische tijd en is gebouwd op de oevers van de Maine. De wijk naast de rivier is bekend vanwege de bloemenmarkten. De stad noemt zichzelf ook wel de meest bloemrijke stad van Europa. De stad heeft veel brede, rechte straten en parken. Het accent van de Angevijnen wordt door de Fransen gezien als het zuiverste Frans.
De locatie van de stad was reeds in de jonge steentijd bewoond. In de laatste eeuwen voor het begin van de jaartelling woonde er een Keltische stam, die deel uitmaakte van de La Tènecultuur, de Andecavi. Aan dit volk dankt de stad, alsmede de regio, Anjou, haar naam. Hun oppidum lag op een hoogte boven de Maine.
Gallo-Romeinse periode
In de tijd van keizer Augustus werd dit de hoofdstad van de Andecavi onder de naam Juliomagus. Bij archeologische opgravingen zijn resten gevonden van een forum, een amfitheater, thermen en een Mithrastempel. De stad strekte zich uit over zeventig hectare en telde drie- tot vijfduizend inwoners. Dankzij haar ligging dichtbij de samenvloeiing van de Maine en de Loire bloeide Juliomagus door de handel. Aan het einde van de derde eeuw trok de stad zich terug achter muren, op de plaats van het vroegere Gallische oppidum. De 1222 meter lange, grotendeels ovalen muur was tot twaalf meter hoog en aan de basis vier meter breed, werd beschermd door torens en omvatte een gebied van negen hectare.
In de tweede helft van de vierde eeuw maakte het christendom zijn opgang in de stad. Bisschop Maarten van Tours stichtte een kerk op de plaats van de huidige kathedraal. In 372 werd voor het eerst een bisschop van Juliomagus vermeld. Op de Peutingerkaart uit de vierde eeuw werd de stad als Iulomago vermeld. Rond 500 werd de naam van de stad veranderd in civitas Andecavorum of Andecavis. Dat werd Andegavis (861-882), Angieus (1127), Angeus (1205), Angiers (twaalfde eeuw) en later Angers.
Daarna ontwikkelde zich het graafschap, later hertogdom Anjou met Angers als hoofdstad en residentie. Dit was tot 1205 onderdeel van het rijk van het Huis Plantagenet, dat toen ook Engeland omvatte. De stad was in de Late Middeleeuwen al een cultureel en wetenschappelijk centrum. De stad groeide tot buiten de oude, Romeinse omwalling, de zogenaamde Cité. Sinds 1337 was er een universiteit waar men theologie, rechtsgeleerdheid en medicijnen kon studeren. In 1530 reisde de Engelse koning Hendrik VIII naar Angers om in de universiteit advies in te winnen over de beëindiging van zijn huwelijk met Anne Boleyn.
Later kreeg de Franse kroon steeds meer invloed. In 1474 nam Lodewijk XI van Frankrijk met een verrassingsmanoeuvre, nagenoeg zonder strijd, de stad over van René I van Anjou. Sinds 1480 was de koning van Frankrijk de facto ook hertog van Anjou.
Vroegmoderne tijd
Al in 1523 bekeerde een deel van de inwoners van Angers zich tot het protestantisme. In 1560 vond in de stad een oproer met beeldenstorm plaats, die Journée des mouchoirs (Zakdoekendag) genoemd wordt, daar de protestanten, die de stad overnamen, hun hoeden met witte zakdoeken hadden versierd. Van elders opgeroepen katholieke troepen drukten het oproer snel de kop in. De genadeslag voor de protestanten in Angers was de Bartholomeusnacht van 1572, waarbij ook in Angers veel doden vielen. De zeventiende eeuw en de vroege achttiende eeuw was een periode van achteruitgang en ellende voor de stad. Regelmatig werd Angers geteisterd door overstromingen, hongersnoden en pestepidemieën. Ook verloor de stad als represaille na een aan La Fronde gerelateerde revolte in 1649 veel van haar eerder verworven privileges. Pas in de late negentiende eeuw trad belangrijk herstel in, onder andere door de ontwikkeling en modernisering van de tuinbouw, de wijnbouw en de boomkwekerij in de omgeving.
Moderne tijd
In 1829 stichtte Maria Euphrasia Pelletier in Angers een dochterklooster van O.L. Vrouw van Liefde. In 1835 richtte zij een geheel nieuwe Congregatie van Onze Lieve Vrouw van Liefde van de Goede Herder op. De orde kreeg in de twintigste eeuw in veel landen beruchtheid in verband met aan jonge meisjes opgelegde dwangarbeid. Het moederklooster van deze wereldwijd verbreide orde is nog steeds in Angers.
In 1850 stortte de Pont de la Basse-Chaîne, een hangbrug over de Maine, in toen een groep soldaten over de brug marcheerde. Er vielen 220 doden bij deze ramp.
In de Tweede Wereldoorlog was de stad enige tijd de facto de residentie van het door het Derde Rijk bezette Polen, aangezien de regering in ballingschap van dat land er tot aan de Duitse bezetting van Angers zetelde. In 1942 werd Angers de zetel van de Franse afdeling van de Gestapo en centrum van deportaties van Joden naar Auschwitz. In mei 1944 leed de stad zware schade door een geallieerd bombardement, waarbij 422 doden vielen. De bevrijding volgde op 10 augustus 1944.
Na 1950 begon een snelle economische ontwikkeling en stadsuitbreiding. Ook werd het cultureel toerisme bevorderd door de stichting van musea en het restaureren van oude, monumentale gebouwen. In 2005 werd de economische ontwikkeling tot nationaal centrum voor tuinbouw, boomkwekerij, plantenveredeling, wijnbouw e.d. geïnstitutionaliseerd door de oprichting van de pôle de compétitivité op agrarisch gebied met de naam Végépolys.
Economie
De pôle de compétitivité op agrarisch gebied met de naam Végépolys omvat meer dan 300 ondernemingen, en een agrarische universiteit en andere wetenschappelijke instellingen met meer dan 400 wetenschappers en 2500 studenten. Dit complex is in Angers gevestigd, mede omdat het Communautair Bureau voor plantenrassen van de Europese Unie hier al langer zetelt.
In een voorstad van Angers wordt al sinds 1875 de likeurCointreau geproduceerd.
Angers heeft een rijk erfgoed. De stad kreeg in 1986 het label Ville d'art et d'histoire. Bezienswaardigheden zijn:
het kasteel van Angers, een dertiende-eeuws kasteel aan de oever van de Maine waar het Wandtapijt van de Apocalyps (eind veertiende eeuw) tentoongesteld wordt. Eveneens vermeldenswaardig zijn de omwalling met zeventien torens, de Franse tuin en de middeleeuwse tuin, de slotgrachten en de angevijns gotische kapel Saint-Laud.
de abdij Toussaint (dertiende eeuw) waarvan de gerestaureerde kerk sinds 1984 onderdak verschaft aan de 'galerie David d'Angers'. Dit museum is gewijd aan het werk van de beeldhouwer David d'Angers. De in 1815 ingestorte angevijns gotische gewelven werden door een glazen dak vervangen op het einde van de twintigste eeuw.
de abdij Saint-Aubin waarvan alleen de toren (twaalfde eeuw) van de kerk resteert
het hôtel du Croissant (vijftiende eeuw)
het hôtel dit Logis Barrault, het oudste stadspaleis van Angers (1486-1493), dat het 'Musée des beaux-arts' herbergt
het hôtel de Pincé (Logis de Pincé), een stadspaleis uit de renaissance (1525-1535). Het biedt onderdak aan het 'musée Turpin-de-Crissé' (Griekse, Etruskische, Egyptische, Chinese en Japanse kunst).
de place du Ralliement, het centrale plein dat beheerst wordt door de monumentale gevel van het theater
andere kerken waaronder
Saint-Martin (angevijnse gotiek) is een van de best bewaarde karolingische monumenten van Frankrijk. De collegiale kerk werd op het einde van de twintigste eeuw gerestaureerd. Nu bevindt er zich een museum dat gewijd is aan de geschiedenis van de kerk en dit onder de naam 'Témoin de l'histoire et du rayonnement de l'Anjou'.
Saint-Serge (angevijnse gotiek)
Saint-Samson (1006)
La Doutre, een oude wijk op de rechteroever van de Maine met
de schilderachtige place de la Laiterie
verscheidene vakwerkhuizen, waaronder het 'Maison de l'apothicaire Simon Poisson' (1582)
de kerk la Trinité (twaalfde eeuw) met de zestiende-eeuwse klokkentoren die boven La Doutre uitsteekt
de abdijkerk van de abdij du Ronceray (1060-1119)
de oude zolders Saint-Jean
het angevijns gotische hospitaal Saint-Jean, een van de oudste nog bestaande Franse hospitalen (1175). Het herbergt het 'musée Jean-Lurçat et de la Tapisserie contemporaine'. In de ziekenzaal bevindt zich het reusachtige wandtapijt 'Le Chant du monde' (1957) van Jean Lurçat, het moderne antwoord op het Wandtapijt van de Apocalyps dat in het kasteel van Angers bewaard wordt.
de toren van de Haute-Chaîne ('tour des Anglais') maakte deel uit van de middeleeuwse stadsomwalling
Le Quai, een hedendaags cultuurcentrum (2007) aan de rechteroever van de Maine dat onder andere Le Nouveau Théâtre d'Angers huisvest. Het brede panoramische terras van het theater kijkt uit op de Maine en op het kasteel.
Geografie
De oppervlakte van Angers bedroeg op 1 januari 202342,71 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 3.723,3 inwoners per km².
De Maine wordt gevormd op het grondgebied van de gemeente, ten noorden van het stadscentrum, door de samenvloeiing van de Sarthe en de Mayonne. Tussen beide rivierarmen ligt het overstromingsgevoelige Île Saint-Aubin. De Maine zorgde in het verleden voor overstromingen in de lagere wijken van Angers. In 1910 zorgde de rivier voor zware overstromingen in het voorjaar en in het najaar. Enkele kilometers ten zuiden van de Angers vloeit de Maine in de Loire.
De onderstaande kaart toont de ligging van Angers met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
Klimaat
Angers geniet van een zacht klimaat. Dat heeft de stad te danken aan zijn ligging tussen een continentaal en een oceaanklimaat. De renaissancedichter Joachim Du Bellay had het in een van zijn sonnetten Heureux qui comme Ulysse over la 'douceur angevine'.
Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Het transport in de stadsregio Angers is in handen van Keolis en wordt uitgevoerd onder de naam Irigo. De concessie bevat onder meer een tramnet dat sinds juni 2011 opnieuw wordt uitgebaat. De vorige tram werd afgeschaft in 1949. De enige lijn die sinds 2011 werd bediend, werd in 2023 aangevuld met twee bijkomende tramlijnen.
Op 25km ten noordoosten van de stad bevindt zich het vliegveld Angers Loire Aéroport. Het heeft twee start- en landingsbanen met een lengte van respectievelijk 1800 en 1100 m lengte. De IATA-luchthavencode luidt: ANE; de ICAO-code luidt: LFJR. Het vliegveld beschikt niet over luchtverkeersleiding en wordt alleen door binnenlandse vluchten aangedaan. Verder is het in gebruik voor kleine zakenvliegtuigjes en de zweefvliegsport.
De stad ligt bij drie Franse autosnelwegen: de A11 (Parijs - Nantes), de A87 naar La Roche-sur-Yon en de A85 naar Tours. Verder zijn er diverse goede autoverbindingen over tweebaanswegen met alle andere steden in de omgeving.
In de stad wordt in toenemende mate rekening gehouden met het verkeer per fiets. Angers behoort tot de Franse steden, waar fietsers mogen rijden op de vrije busbaan. Er zijn plannen voor het aanleggen van meer fietspaden. Verder is de stad een van de initiatiefneemsters van het project EuroVelo 6, een internationale fietsroute van Constanța in Roemenië naar Nantes.
Sport
Angers SCO is de professionele voetbalclub van Angers en speelt in het Stade Raymond-Kopa. De club speelt vaak in Ligue 1, het hoogste Franse niveau.
Angers is 19 keer etappeplaats geweest in wielerkoers Ronde van Frankrijk. In 1967 en 1972 vond de Grand Départ plaats in Angers. In 2016 was Angers voor het laatst aankomstplaats van een etappe.
