Limoges

Limoges
Gemeente in Frankrijk Vlag van Frankrijk
Limoges (Frankrijk)
Limoges
Situering
Regio Nouvelle-Aquitaine
Departement Haute-Vienne (87)
Arrondissement Limoges
Kanton hoofdplaats van 9 kantons: Limoges-1, -2, -3, -4, -5, -6, -7, -8, -9
Coördinaten 45° 51′ NB, 1° 15′ OL
Algemeen
Oppervlakte 78,03 km²
Inwoners
(1 januari 2023)		 129.937
(1.665 inw./km²)
Hoogte 209 - 431 m
Burgemeester Émile Roger Lombertie (LR) (2020-2026)
Overig
Postcode 87280
INSEE-code 87085
Website Officiële website
Detailkaart
Limoges (Haute-Vienne)
Limoges
Locatie in Frankrijk Haute-Vienne
Foto's
Musée de l'Evêché, voormalig bisschoppelijk paleis, met achteraan de kathedraal
Musée de l'Evêché, voormalig bisschoppelijk paleis, met achteraan de kathedraal
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Limoges (Occitaans: Limòtges) is een Franse stad aan de rivier de Vienne en de hoofdstad (prefectuur) van het departement Haute-Vienne. De stad telde op 1 januari 2023 129.937 inwoners (circa 250.000 in de gehele agglomeratie) en maakt sinds 1 januari 2016 deel uit van de regio Nouvelle-Aquitaine. Limoges is vooral bekend door zijn porselein.

Geschiedenis

Oudheid

De plaats werd door keizer Augustus rond 10 v.Chr. gesticht als Augustoritum. Het was een belangrijk kruispunt van wegen. De Romeinen bouwden een brug van steen over de aanvankelijke doorwaadbare plaats, een forum op de helling, verscheidene thermen, een groot amfitheater, een theater op de oevers van de Vienne, ondergrondse aquaducten, orthogonale straten, en luxueuze woningen. De stadsnaam werd later gewijzigd door deze te vernoemen naar de stam van de Lemovices, waar de huidige naam Limoges een verbastering van is.

La Cité en Le Château

Volgens de traditie bracht Martialis in de derde eeuw het christendom naar Limoges. Begin vierde eeuw verhuisden de bewoners naar de beter te verdedigen heuvel van Puy-Saint-Étienne. Hier ontwikkelde zich uiteindelijk de middeleeuwse stad La Cité, met de Saint-Étiennekathedraal en de gebouwen van het bisdom. Limoges werd in de eerste decennia van de dertiende eeuw een gemeente bestuurd door consuls.

In de negende eeuw werd een abdij gebouwd op de plek waar Martialis was begraven. Rondom de abdij en een mottekasteel, op de plek van de oude stad Augustoritum, ontstond een nederzetting die uitgroeide tot de stad met de naam Le Château. De abdij was onafhankelijk van de bisschop van Limoges en werd beroemd vanwege zijn bibliotheek, de op een na grootste in Frankrijk na Cluny. De stad van de abdij en de burggraaf concurreerde met de stad van de bisschop; tijdens de Honderdjarige Oorlog stonden beide plaatsen tegenover elkaar. Pas in 1792 werden beide delen samengevoegd tot de huidige gemeente Limoges.

In de loop van de achttiende eeuw werden de stadsmuren geslecht en kwamen er boulevards en pleinen. Tot de Franse Revolutie was Limoges de hoofdstad van de historische provincie en tussen 1960 en 2015 van de toenmalige regio Limousin.

Economische ontwikkeling

Limoges was in de middeleeuwen beroemd vanwege zijn email op koper. In 1768 werd hier porseleinaarde ontdekt, en vanaf dat moment is Limoges bekend om zijn porselein. De porseleinindustrie verdrong de textielindustrie die in de achttiende eeuw de belangrijkste industrie was. In de negentiende eeuw was Limoges ook een belangrijk productiecentrum van schoenen. In 1853 kwam er een spoorverbinding met Parijs tot stand. In de negentiende eeuw ontwikkelde zich industrie langsheen de Vienne. De rivier voorzag de porseleinfabrieken van waterkracht en van aanvoer van hout voor hun ovens. Later vestigde zich ook industrie in het noordoosten van de gemeente. Om de arbeiders te huisvesten werden nieuwe wijken gebouwd.

Limoges werd een republikeins bolwerk. In het revolutiejaar 1848 verwelkomde de stad het uitroepen van de Tweede Franse Republiek. De stad was gedurende drie weken in handen van linkse opstandelingen. Limoges was ook belangrijk bij het ontstaan van de vakbeweging in Frankrijk. Vanaf 1870 ontstonden er vakbonden onder de arbeiders in de porseleinfabrieken. De vakbonden in Limoges waren eerder gematigd. In 1893 sprak hun overkoepelende organisatie zich nog uit tegen het wapen van de algemene staking. De vakbond CGT (Confédération Générale du Travail) werd er in 1895 opgericht tijdens het zevende nationale congres van vakverenigingen dat in Limoges werd gehouden. In 1905 was er zware sociale onrust in Limoges met stakingen en lock-outs in de porseleinfabrieken. In de groei-jaren na de Tweede Wereldoorlog (Trente Glorieuses) kende de stad een belangrijke groei.

21e eeuw

Tijdens onlusten bij de sociale onrust in Europa in 2026 werd het historisch stadhuis in brand gestoken.

Bezienswaardigheden

Het historisch centrum van Limoges ligt op de rechteroever van de Vienne. Naast twee musea herinneren elementen in het stadsbeeld aan de porseleinindustrie dat bekende merken als Bernardaud, Haviland, Coquet, Arquié en Manufacture Royale telt of telde. Zo is de fontein (1893) voor het stadhuis versierd met porselein en zijn ook de zitbanken op de Place de la République bekleed met porselein.

Musea

  • Musée Municipal de l'Evêché (email-museum). Het museum bezit ruim 300 stukken email, van de twaalfde eeuw tot heden. Voorts zijn er belangrijke Egyptische oudheden en Gallo-Romeinse vondsten, een mineralogische collectie en schilderijen, waaronder twee doeken van de in Limoges geboren schilder Pierre-Auguste Renoir.
  • Musée National de la Porcelaine A. Dubouché (Nationaal porseleinmuseum gesticht in 1845). Het museum bezit ongeveer 18.000 stukken porselein waarvan er ongeveer 6.000 worden tentoongesteld.
  • Musée du Four des Casseaux, museum in een voormalige porseleinfabriek (1900) met een ronde oven met een diameter van bijna acht meter.

Geografie

De oppervlakte van Limoges bedraagt 78,03 vierkante kilometer. Op 1 januari 2023 was de bevolkingsdichtheid 1.665,2 inwoners per km².

Limoges met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten.

Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal.

Grafiek inwonertal gemeente
Grafiek inwonertal gemeente

Verkeer en vervoer

Station Limoges-Bénédictins

Limoges is bereikbaar vanaf Orléans via de Franse autosnelweg A20/E9. In de gemeente liggen de spoorwegstations Limoges-Bénédictins en Limoges-Montjovis. Naast conventionele bussen, rijden er ook moderne trolleybussen.

Limoges heeft een internationale luchthaven Limoges-Bellegarde.

Sport

Limoges was 16 keer etappeplaats in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Onder meer Jan Janssen, Eddy Merckx en Jan Raas wonnen er. De Deen Mads Pedersen was in 2023 de voorlopig laatste ritwinnaar in Limoges.

Limoges Cercle Saint-Pierre, meestal aangeduid als Limoges CSP of gewoon Limoges, is een professionele basketbalclub uit Limoges. Op 15 april 1993 werd CSP Limoges, onder leiding van de Serviër Bozidar Maljkovic, in Athene de eerste Franse club die de grote Europese basketbalcompetitie won. Na Real Madrid Baloncesto in de halve finale te hebben uitgeschakeld, won de ploeg uit Limoges de finale tegen de Italianen uit Pallacanestro Treviso (59-55).

Limoges Handball (LH), voorheen Limoges Hand 87, speelt sinds 2021 in de LNH Division 1 (Starligue).

Limoges FC werd opgericht in 1947 als fusieclub; de voetbalclub debuteerde in de eerste divisie in 1958.

Stedenbanden

Bekende personen uit Limoges

Geboren

Overleden

Trivia

Het 12e deel van de compositie Schilderijen van een tentoonstelling van de Russische componist Modest Moessorgski is getiteld Limoges. In dit stuk zijn de ruziënde marktvrouwen te horen op het marktplein van het Franse stadje. Het is een zeer kort allegretto vivo (sempre scherzando) van nog geen anderhalve minuut. Het betreffende schilderij was gemaakt door de Russische kunstschilder Viktor Hartmann.

Zie de categorie Limoges van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.