Arno Brys

Jeugd en opleiding

Arno Brys groeide op in Oostende. Hij kwam uit het grote gezin van Leon Brys (1897–1975) en Veneranda Salens (1903–1992). Hij liep school in het Onze-Lieve-Vrouwecollege in Oostende. Als kind bewonderde hij de houtsneden van Jozef Cantré en Victor Stuyvaert. Hij had ook veel belangstelling voor het werk van James Ensor.

In 1944–1945 werd het gezin geëvacueerd uit het Sperrgebiet aan de kust. Het gezin woonde toen tijdelijk in Zwijnaarde. Daar won Brys een wedstrijd voor een praalwagen voor de bevrijdingsfeesten. Dat was zijn eerste opdracht.

Brys studeerde aan het Hoger Instituut Sint-Lucas in Gent. Hij studeerde er in 1951 af met de grootste onderscheiding. Hij leerde er onder meer heraldiek, etsen, keramiek en glaskunst. Tijdens zijn studie tekende hij al affiches. Hij maakte ook illustraties voor kranten en voor het weekblad Kuifje.

Loopbaan

Brys werd leraar aan de kunstacademie van Roeselare (1952–1963). Hij gaf ook les aan het Hoger Instituut Sint-Lucas in Gent (1952–1990), de latere LUCA School of Arts. Daar richtte hij in 1972 de afdeling Functionele grafiek op.

In 1955 trouwde Brys met de kunstenares en tapijtborduurster Beatrix Uleyn. Het paar ging in Brugge wonen. Ze kregen vijf kinderen. Architect Jan Tanghe ontwierp hun woning met atelier in Sint-Andries. Het huis heet Evenhoghe en werd in 1959 gebouwd. Het kreeg de prijs Van de Ven voor architectuur.

Brys werd vooral bekend als ontwerper voor stoeten, processies en openluchtspelen. Hij ontwierp kostuums, vlaggen, reuzen, praalwagens en praalboten. Vanaf 1958 hertekende hij de Praalstoet van de Gouden Boom. Hij ontwierp er honderden kostuums, zes reuzen, een draak en verschillende praalwagens. Hij was ook enkele jaren artistiek supervisor van deze stoet.

In 1969 leek het voortbestaan van de Heilig Bloedprocessie bedreigd. Brys en Antoon Viaene zetten zich in voor de vernieuwing van de processie. Samen met de stad Brugge maakten ze een tienjarenplan. Brys tekende de kostuums, de vlaggen en de rekwisieten. Veel van zijn ontwerpen worden nog altijd gebruikt.

Brys bedacht ook grote historische spektakels, zoals het Groot Tornooi in Brugge (1974) en de Grote Parade in Zeebrugge (1995). Hij werkte ook voor de Breughelstoet in Wingene, de Godelieveprocessie in Gistel, de bloemencorso van Blankenberge en de reuzenstoet van Wenduine. Andere opdrachten kwamen uit Roeselare, Veurne, Deinze, Oostduinkerke en Turnhout.

Brys maakte ook glasramen en muurschilderingen. In 1953 voltooide hij muurschilderingen in de Redemptoristenkerk van Roeselare. Hij ontwierp glasramen voor het stadhuis van Ieper (1970–1971) en voor de Sint-Bertinuskerk in Poperinge (1975–1980). Hij ontwierp ook het Vredesraam in de Sint-Maartenskathedraal van Ieper (1993–1994). Voor de Sint-Niklaaskerk in Slijpe tekende hij glasramen en een muurschildering over de tempeliers (2007–2014).

Daarnaast maakte Brys veel grafisch werk. Hij tekende affiches, ex librissen, geboorte- en nieuwjaarsprenten, menu's en boekillustraties. Hij maakte ook etsen en grote werken op papier in gemengde techniek.

Brys moest verschillende keren opkomen voor zijn auteursrechten. In 1989 begon hij een proces tegen het stadsbestuur van Brugge. In 2003 kreeg hij gelijk van het hof van beroep.

Nalatenschap

Begin 2022 kocht Musea Brugge een grote collectie van zijn werk. Die bevat ongeveer 150 ontwerpen van kostuums en reuzen. Ze bevat ook ontwerptekeningen van vaandels, decors, praalwagens en boten, en affiches en programmaboekjes. De werken zijn bedoeld voor tentoonstellingen en voor het Volkskundemuseum. Het Yper Museum bezit een ontwerptekening uit 1968 voor het glasraam in het Ieperse stadhuis.

Arno Brys overleed in augustus 2025. Hij werd 97 jaar.

• 
  De reus Grauwelinck
• 
  De Heilig Bloedprocessie in Brugge