| Ascodesmidaceae | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasiobolus papillatus | ||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||
| ||||||||||
| Familie | ||||||||||
| Ascodesmidaceae J. Schröt. (1893) | ||||||||||
| ||||||||||
Ascodesmidaceae is een familie van schimmels uit de klasse Pezizomycetes en de orde Pezizales. De familie omvat voornamelijk kleine ascomyceten, waarvan verscheidene soorten op mest leven. Andere vertegenwoordigers komen voor op de bodem of op plantaardig materiaal.
De bouw van de vruchtlichamen binnen de familie loopt uiteen. Bij sommige vertegenwoordigers zijn de asci slechts afzonderlijk of in kleine groepen aanwezig, terwijl andere soorten kleine, duidelijk ontwikkelde apotheciën vormen. De asci zijn operculaat, zoals kenmerkend is voor de Pezizales. Bij verschillende geslachten zijn de vruchtlichamen sterk gereduceerd.
Bij Ascodesmis ontbreken goed ontwikkelde apotheciën vrijwel geheel en staan de asci in kleine groepjes op het substraat. De ascosporen zijn bij dit geslacht donker gekleurd en vaak duidelijk geornamenteerd. Onderzoek aan de ultrastructuur van de asci en sporen van Ascodesmis en Eleutherascus liet belangrijke overeenkomsten tussen beide geslachten zien en ondersteunde de plaatsing van Eleutherascus in de Ascodesmidaceae.
Veel soorten zijn coprofiel en groeien op uitwerpselen van dieren. Zo komen verschillende soorten van Lasiobolus op mest voor.
De afbakening van de Ascodesmidaceae is in de loop van de tijd verschillende malen gewijzigd. Moleculair-fylogenetisch onderzoek naar de Pezizales liet zien dat Ascodesmidaceae tot een grotere evolutionaire lijn behoort waarin ook onder meer Pyronemataceae en verschillende verwante groepen liggen.
Een uitgebreide moleculaire analyse door Hansen et al. (2013) liet zien dat Boubovia en Coprotus samen een afzonderlijke, goed ondersteunde evolutionaire lijn vormen die nauw verwant is aan de Ascodesmidaceae. Voor deze lijn werd in 2021 de familie Coprotaceae ingesteld. Daardoor worden Boubovia en Coprotus, die in oudere classificaties tot of nabij de Ascodesmidaceae werden gerekend, tegenwoordig in Coprotaceae geplaatst.
Volgens de 2024 Outline of Fungi worden de volgende geslachten tot de Ascodesmidaceae gerekend:
Over de begrenzing van de familie bestaat nog enige taxonomische onzekerheid. Zo wordt Chalazion in de 2024 Outline of Fungi tot de Ascodesmidaceae gerekend, terwijl Species Fungorum het geslacht onder de Pyronemataceae plaatst.
Moleculair onderzoek heeft aangetoond dat de traditionele, breed opgevatte Pyronemataceae geen natuurlijke, monofyletische groep vormden. In een analyse op basis van vier genen vormden verschillende lijnen die eerder bij de Pyronemataceae waren ondergebracht samen met de Ascodesmidaceae en Glaziellaceae een afzonderlijke groep. De lijn van Boubovia en Coprotus bleek daarbij nauw verwant aan, maar onderscheiden van, de Ascodesmidaceae. Dit vormde later de basis voor de erkenning van Coprotaceae als zelfstandige familie.