Cithaerias

Cithaerias
	Cithaerias pireta ♀; (Costa Rica)
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse:	Insecta (Insecten)
Orde:	Lepidoptera (Vlinders)
Superfamilie:	Papilionoidea (Dagvlinders)
Familie:	Nymphalidae (Aurelia's)
Onderfamilie:	Satyrinae (Zandoogjes)
Geslachtengroep:	Haeterini
Geslacht
	Cithaerias; (Hübner, 1819)
Synoniemen
	Callitaera (Butler, 1868); Cithaevias (Hübner, 1825);
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Cithaerias op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Insecten

Cithaerias is een geslacht van neotropische dagvlinders uit de onderfamilie Satyrinae, binnen de familie Nymphalidae. Het maakt deel uit van de geslachtengroep Haeterini. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door Jacob Hübner in een publicatie uit 1819.

Taxonomie

Het geslacht Cithaerias (Hübner, 1819) omvat in de morfologische taxonomie de volgende (onder)soorten:

Cithaerias andromeda (Fabricius, 1775)
Cithaerias aurora (C. & R. Felder, 1862)
- spp. aurora (C. & R. Felder, 1862)
- spp. tambopata (Lamas, 1998)
Cithaerias aurorina (Weymer, 1910)
Cithaerias azurina (J. Zikán, 1942)
Cithaerias bandusia (Staudinger, 2021)
Cithaerias cliftoni (Constantino, 1995)
Cithaerias esmeralda (Doubleday, 1845)
Cithaerias pireta (Stoll, 1780)
- spp. pireta (Stoll, 1780)
- spp. magdalenensis (Constantino, 1995)
Cithaerias pyritosa (J. Zikán, 1942)
Cithaerias pyropina (Salvin & Godman, 1868)
- spp. pyropina (Salvin & Godman, 1868)
- spp. julia (Willmott, 2015)
Cithaerias songoana (Langer, 1944)

Beschrijving

Kenmerken

Het geslacht bestaat uit kleine vlinders met een spanwijdte rond de 5–6 cm en grotendeels doorschijnende glasvleugels met donkere aders. Op de achtervleugel bevindt zich een rossig- tot violetgekleurde vlek, met kleine oogvlek(ken) nabij de vleugelrand.

Verspreiding en leefgebied

De soorten van dit geslacht komen voor in het neotropisch gebied, in Centraal- en Zuid-Amerika. Op een hoogte van 500–1500 m boven zeeniveau.

Beeldgalerij

C. andromeda ♂
(Frans-Guyana)
C. aurorina ♂
(Peru)
C. esmeralda ♂
(Brazilië)
C. pireta ♂
(Ecuador)
C. pyropina
(Ecuador)
C. pireta spp. pireta paring
(Panama)
C. andromeda
(Frans-Guyana)
C. andromeda
(Frans-Guyana)
C. aurora spp. tambopata ♂
(Peru)
C. aurorina ♀
(Ecuador)
C. aurorina ♂
(Peru)
C. aurorina ♂
(Colombia)
C. aurorina ♂
(Ecuador)
C. pireta ♀
(Colombia)
C. pireta spp. pireta ♂
(Panama)

Bronnen, noten en/of referenties

Kanttekeningen

↑ = Callitaera (Butler, 1868)
= Cithaevias (Hübner, 1825).
↑ ORIG = Papilio andromeda (Fabricius, 1775)
= Cithaerias andromeda andromeda (Fabricius, 1775)
= Papilio philis (Stoll, 1782)
= Cithaerias philis
= Cithaerias cissa (Hübner, 1819)
= Cithaerias pellucida
= Hetaera [sic] pellucida (Butler, 1866)
= Hetaera [sic] phelis (Butler, 1866)
= Hetaera [sic] harpalyce (Butler, 1866)
= Callitaera pellucida f. archeops (Le Cerf, 1927)
= Callitaera philis f. hyacinthina (Langer, 1943)
↑ ORIG = Haetera aurora (C. & R. Felder, 1862)
= Cithaerias pireta aurora
= Callitaera phantoma (Fassl, 1922)
= Cithaerias phantoma (Fassl, 1922)
= Callitaera aura (Langer, 1943)
= Cithaerias aura (Langer, 1943)
= Cithaerias juruaënsis [sic] (d'Almeida, 1951)
= Cithaerias juruaensis [sic] (d'Almeida, 1951)
↑ = Cithaerias pireta tambopata
↑ ORIG = Callitaera aurorina (Weymer, 1910)
= Callitaera merolina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias merolina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias pireta aurorina
↑ ORIG = Callitaera andromeda azurina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias andromeda azurina (J. Zikán, 1942)
↑ = Cithaerias bandusia (Penz, 2021)
= Cithaerias esmeralda var. bandusia (Staudinger, 1884)
= Cithaerias andromeda bandusia (Staudinger, 1887)
= Cithaerias esmeralda var. bandusia (Staudinger, 1887)
↑ = Cithaerias pireta cliftoni
↑ ORIG = Haetera esmeralda (Doubleday, 1845)
= Cithaerias andromeda esmeralda (Doubleday, 1845)
= Callitaera rubina (Fassl, 1922)
↑ ORIG = Papilio pireta (Stoll, 1780)
= Papilio menander (Drury, 1782)
↑ De moderne morfologische indeling beperkt de soort C. pireta tot spp. pireta en spp. magdalenensis; voorheen geaccepteerde ondersoorten zoals aurora, aurorina, aura, tambopata en cliftoni zijn grotendeels bij andere (onder)soorten ondergebracht.
↑ ORIG = Callitaera pyritosa (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias similigena (d'Almeida, 1951)
= Callitaera pireta amaryllis (Bryk, 1953)
↑ ORIG = Callitaera pyropina (Salvin & Godman, 1868)
= Callitaera pyropina var. rosacea (Langer, 1944)
= Callitaera pyropina roquensis (Bryk, 1953)
↑ ORIG = Callitaera songoana (Langer, 1944)
= Cithaerias pyropina songoana (Langer, 1944)

Bronnenlijst

↑ 138393 Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
1 2 3 (en) Pierre Boyer & Jean-Claude Petit, Cithaerias pyropina. noreste.eu. Noreste: The butterflies of North East Ecuador - Napo, Orellana et Sucumbíos. Geraadpleegd op 19 juli 2026.
↑ Cithaerias. tree.opentreeoflife.org. Open Tree of Life. Geraadpleegd op 20 juli 2026.
↑ (en) Lepindex: Cithaerias. nhm.ac.uk. Natural History Museum. Geraadpleegd op 20 juli 2026.
1 2 (en) Cithaerias pireta Cramer, 1782. catalogueoflife.org. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 17 juli 2026.
1 2 Penz, Carla M. (19 april 2021). Revised species definitions and nomenclature of the blue and purple/rose Cithaerias butterflies (Lepidoptera, Nymphalidae, Satyrinae). Zootaxa 4963 (2). ISSN:1175-5334. DOI:10.11646/zootaxa.4963.2.3.
↑ Cithaerias (Hübner, 1819). ZooBank – via urn:lsid:zoobank.org:act:0E270DFF-9994-4047-A6A4-BFE1BC78FEDB.
↑ Cithaerias. ftp.funet.fi. Funet. Geraadpleegd op 20 juli 2026.
↑ (en) Haeterini Classification. nymphalidae.net. Nymphalidae Systematics Group. Geraadpleegd op 16 juli 2026.
↑ (en) Cithaerias. butterfliesofamerica.com. Butterflies of America. Gearchiveerd op 17 februari 2026. Geraadpleegd op 16 juli 2026.
↑ (en) Pierre Boyer & Jean-Claude Petit, Cithaerias cliftoni. noreste.eu. Noreste: The butterflies of North East Ecuador - Napo, Orellana et Sucumbíos. Geraadpleegd op 19 juli 2026.

[6] = Callitaera (Butler, 1868)
= Cithaevias (Hübner, 1825).

[12] ORIG = Papilio andromeda (Fabricius, 1775)
= Cithaerias andromeda andromeda (Fabricius, 1775)
= Papilio philis (Stoll, 1782)
= Cithaerias philis
= Cithaerias cissa (Hübner, 1819)
= Cithaerias pellucida
= Hetaera [sic] pellucida (Butler, 1866)
= Hetaera [sic] phelis (Butler, 1866)
= Hetaera [sic] harpalyce (Butler, 1866)
= Callitaera pellucida f. archeops (Le Cerf, 1927)
= Callitaera philis f. hyacinthina (Langer, 1943)

[13] ORIG = Haetera aurora (C. & R. Felder, 1862)
= Cithaerias pireta aurora
= Callitaera phantoma (Fassl, 1922)
= Cithaerias phantoma (Fassl, 1922)
= Callitaera aura (Langer, 1943)
= Cithaerias aura (Langer, 1943)
= Cithaerias juruaënsis [sic] (d'Almeida, 1951)
= Cithaerias juruaensis [sic] (d'Almeida, 1951)

[14] = Cithaerias pireta tambopata

[15] ORIG = Callitaera aurorina (Weymer, 1910)
= Callitaera merolina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias merolina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias pireta aurorina

[16] ORIG = Callitaera andromeda azurina (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias andromeda azurina (J. Zikán, 1942)

[17] = Cithaerias bandusia (Penz, 2021)
= Cithaerias esmeralda var. bandusia (Staudinger, 1884)
= Cithaerias andromeda bandusia (Staudinger, 1887)
= Cithaerias esmeralda var. bandusia (Staudinger, 1887)

[18] = Cithaerias pireta cliftoni

[19] ORIG = Haetera esmeralda (Doubleday, 1845)
= Cithaerias andromeda esmeralda (Doubleday, 1845)
= Callitaera rubina (Fassl, 1922)

[20] ORIG = Papilio pireta (Stoll, 1780)
= Papilio menander (Drury, 1782)

[21] De moderne morfologische indeling beperkt de soort C. pireta tot spp. pireta en spp. magdalenensis; voorheen geaccepteerde ondersoorten zoals aurora, aurorina, aura, tambopata en cliftoni zijn grotendeels bij andere (onder)soorten ondergebracht.

[22] ORIG = Callitaera pyritosa (J. Zikán, 1942)
= Cithaerias similigena (d'Almeida, 1951)
= Callitaera pireta amaryllis (Bryk, 1953)

[23] ORIG = Callitaera pyropina (Salvin & Godman, 1868)
= Callitaera pyropina var. rosacea (Langer, 1944)
= Callitaera pyropina roquensis (Bryk, 1953)

[24] ORIG = Callitaera songoana (Langer, 1944)
= Cithaerias pyropina songoana (Langer, 1944)

[1] 138393 Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).

[Noreste-2] 1 2 3 (en) Pierre Boyer & Jean-Claude Petit, Cithaerias pyropina. noreste.eu. Noreste: The butterflies of North East Ecuador - Napo, Orellana et Sucumbíos. Geraadpleegd op 19 juli 2026.

[3] Cithaerias. tree.opentreeoflife.org. Open Tree of Life. Geraadpleegd op 20 juli 2026.

[4] (en) Lepindex: Cithaerias. nhm.ac.uk. Natural History Museum. Geraadpleegd op 20 juli 2026.

[CoLpireta-5] 1 2 (en) Cithaerias pireta Cramer, 1782. catalogueoflife.org. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 17 juli 2026.

[Penz21-7] 1 2 Penz, Carla M. (19 april 2021). Revised species definitions and nomenclature of the blue and purple/rose Cithaerias butterflies (Lepidoptera, Nymphalidae, Satyrinae). Zootaxa 4963 (2). ISSN:1175-5334. DOI:10.11646/zootaxa.4963.2.3.

[8] Cithaerias (Hübner, 1819). ZooBank – via urn:lsid:zoobank.org:act:0E270DFF-9994-4047-A6A4-BFE1BC78FEDB.

[Funet-9] Cithaerias. ftp.funet.fi. Funet. Geraadpleegd op 20 juli 2026.

[10] (en) Haeterini Classification. nymphalidae.net. Nymphalidae Systematics Group. Geraadpleegd op 16 juli 2026.

[11] (en) Cithaerias. butterfliesofamerica.com. Butterflies of America. Gearchiveerd op 17 februari 2026. Geraadpleegd op 16 juli 2026.

[25] (en) Pierre Boyer & Jean-Claude Petit, Cithaerias cliftoni. noreste.eu. Noreste: The butterflies of North East Ecuador - Napo, Orellana et Sucumbíos. Geraadpleegd op 19 juli 2026.