Crena

Wapen van de familie Crena de Iongh; het tweede en derde kwartier is het wapen Crena

Crena is een familienaam die in de zeventiende en achttiende eeuw voorkwam in Leiden en Dordrecht. In de zeventiende eeuw kwamen Franstalige lakenwerkers met deze naam uit het prinsbisdom Luik naar Leiden. In de achttiende eeuw was een familie Crena in Dordrecht actief in de houthandel en het stadsbestuur. De naam leeft voort in de dubbele familienamen Crena de Iongh en Crena Uiterwijk.

Zeventiende eeuw

Op 17 oktober 1642 ging in Leiden de lakenwerker Henry Crino, "jongman van Luyck", in ondertrouw met Catalina Pauls uit Aken; zijn broer Jacob Crina trad op als getuige. In het trouwboek van de Waalse gemeente staat hij een dag later als "Henri Crino drappier, j[eune] h[omme] du Liège". In december 1644 ging hij als weduwnaar opnieuw in ondertrouw, met Maria Jans uit Aken. Volgens het Leidse ondertrouwregister kwam hij uit Verviers; in Amsterdam, waar zijn bruid woonde, ondertekende hij zelf met "henry Crena". De klerken schreven de naam op verschillende manieren, zoals Crino, Crina, Crenée, Crenouw, Crenaer en Kréna.

Jacob Crena bleef in Leiden en was horlogemaker. In 1665 spraken "Jacob Crenaar, oorlogemaker" en de koopman Martain des Tombe af om op Crenaars erf een kalander te laten maken, een machine om laken af te werken. In 1669 kreeg "Jacob Crenaer" van het Leidse gerecht voor vijftien jaar het alleenrecht op een drogerij voor greinen, saaien en andere stoffen, "op een door hem uitgevonden wijze".

In Dordrecht liet Hendrijck Crijna in 1646 met Maria Jans een tweeling dopen, en in 1648 trouwde er Gérard Kréna.

Dordrecht in de achttiende eeuw

In Dordrecht trouwde Samuel Crena met Anna Noteman, een nicht van de beeldhouwer Hendrik Noteman. Hun dochter Philippina Crena (1710–1786) trouwde in 1738 met Mr. Daniël de Iongh uit Hoorn, die zich in 1752 in Dordrecht vestigde. Philippus Crena, commies op het kantoor van de ontvanger der convooien en licenten in Dordrecht, had volgens François Valentijn in 1726 een verzameling schelpen.

Philippina's broer David Crena (1706–1794) had een werf op de Hellingen, waar in 1765 hout werd geveild. In 1750 werd hij genoemd als een van de meester-munters van de munt in Dordrecht, en in december 1751 werd hij als een van de gecommitteerde kooplieden van Dordrecht ontvangen door de prinses-gouvernante Anna van Hannover. Aart Schouman schilderde in 1751 zijn portret en dat van zijn vrouw.

Zijn zoon Samuel Crena (1740–1807) zette de houthandel voort en was ook reder. In 1772 werd hij lid van de Veertigraad van Dordrecht en in 1783 een van de Goede Luiden van den Achten. In februari 1795 vroeg de Provisionele Raad van Dordrecht hem om advies over de instelling van een comité van commercie; in april werd hij daarvan zelf lid. Dordrecht vaardigde hem in maart 1795 af naar de Provisionele Representanten van het Volk van Holland, die hem benoemden in hun comité van commercie en navigatie. In 1801 kocht hij de buitenplaats Rijnoord bij Oudshoorn. Hij overleed daar op 23 juni 1807 en werd in Dordrecht begraven. Zijn zuster Hester Crena (1745–1825) was getrouwd met Arnold van Poelien, lid van de oudraad en schepen van Dordrecht.

Samuels dochter Adriana Crena (1772–1842) trouwde in 1790 met haar neef David van Poeliën (1769–1830), zoon van Hester Crena, die van 1824 tot 1827 burgemeester van Dordrecht was. Zij kocht in 1790 de heerlijkheid Nuland en was ambachtsvrouwe van Nuland en Rijsoord. In 1832 legde zij de eerste steen van de kerk van Rijsoord. Volgens de catalogus van het Dordrechts Museum uit 1911 behoorde het portret van Hendrik Noteman door Arent de Gelder het laatst aan haar; de catalogus noemt haar een achterkleindochter van Samuel Crena en Anna Noteman. Zij overleed op 27 februari 1842 in Dordrecht, als weduwe van David van Poelien van Nuland.

Dubbele namen

Crena de Iongh

Samuel de Iongh (1813–1894), een achterkleinzoon van Philippina Crena en Mr. Daniël de Iongh, kreeg bij Koninklijk Besluit van 17 maart 1871 vergunning de naam Crena aan de zijne toe te voegen. Zijn nakomelingen heten Crena de Iongh; zie De Iongh. In deze dubbele naam is De Iongh de stamnaam. In 1947 droegen 16 personen de naam Crena de Iongh, in 2007 waren het er 18.

Crena Uiterwijk

De dubbele naam Crena Uiterwijk bestaat sinds een Koninklijk Besluit van 11 april 1881; hierin is Crena de stamnaam. In 1947 droegen vijf personen deze naam, in 2007 acht.

Wapen

Johannes Rietstap beschrijft in zijn Armorial général het wapen Crena uit Dordrecht als: "D'azur à un croiss., acc. en chef d'une étoile et en p. de deux glands effeuillés, la queue en bas, le tout d'or" (in blauw een wassenaar, boven vergezeld van een ster en onder van twee ontblaarde eikels met de stelen omlaag, alles van goud). Dit wapen vormt het tweede en derde kwartier van het wapen Crena de Iongh.

Andere naamdragers

Zie ook