DWARS

DWARS, GroenLinkse Jongeren
DWARS
Algemene gegevens
Voorzitter Gijs Broere
Ledenaantal 5.000 (2025) (4.077 in 2023 en 5000 in 2020))
Actief in Vlag van Nederland Nederland
Hoofdkantoor St.-Jacobsstraat 12, Utrecht
Land Nederland
Ideologie · Geschiedenis
Richting Links
Ideologie Groen, Progressief, Anti-kapitalisme, Ecosocialisme
Oprichting 4 januari 1991
Opheffing 1 augustus 2026
Verwante organisaties
Moederpartij GroenLinks
Europese organisatie Federatie van Jonge Europese Groenen
Internationale organisatie Globale Jonge Groenen
Media
Website dwars.org
Portaal  Portaalicoon   Politiek

DWARS, GroenLinkse Jongeren was een Nederlandse politieke jongerenorganisatie gelieerd aan GroenLinks. De organisatie was onafhankelijk van GroenLinks, maar onderhield wel contacten met de partij. DWARS ontstond in 1991 als fusie van de Pacifistisch Socialistische Jongerengroepen (PSJG) en de PPR-Jongeren, en ging in 2026 samen met de Jonge Socialisten in de PvdA (JS) op in PROTEST, in navolging van de fusie van GroenLinks en de PvdA tot Progressief Nederland.

Geschiedenis

DWARS is statutair opgericht op 4 januari 1991. Tot oprichting werd besloten tijdens het congres op 15 en 16 december 1990 in Wageningen als fusie van de PSJG en de PPRJ, de jongerenorganisaties van respectievelijk de PSP en PPR, twee partijen die in GroenLinks opgingen. De jongerenorganisatie van de CPN, het ANJV, probeerde alleen verder te gaan. De EVP, ook een oprichter van GroenLinks, had geen jongerenorganisatie. Tussen de PPR-Jongeren en de PSP-jongeren bestonden grote verschillen. De PSP-jongeren waren erg onafhankelijk van de PSP, anarchistisch ingesteld en hielden zich met name bezig met actievoeren tegen kernwapens en kernenergie. De PPR-Jongeren waren gericht op de moederpartij en op de Tweede Kamer. Deze tegenstelling tussen parlementair en actie-gericht speelde lange tijd binnen DWARS. In deze tijd was onder andere Judith Sargentini actief in de organisatie. In de eerste tien jaar na de oprichting waren de anarchistische PSP-jongeren in de meerderheid en dreef DWARS weg van GroenLinks. Sinds 2005 zijn de banden met GroenLinks weer aangehaald.

Op 17 juli 2007 werd er door het bestuur bij een verbouwing materiaal gevonden dat mogelijk gebruikt zou kunnen worden voor het maken van explosieven. DWARS zocht hierover zelf contact met de politie.

Resultaten

Naamgeving

Op het oprichtingscongres ontstond een debat over de naam van de organisatie. Gematigdere, parlementair gerichte mensen met een achtergrond in de PPRJ stelde de naam "GroenLinkse Jongeren" voor. Radicalere, actie-gerichte mensen met een achtergrond in de PSJG stelden de naam "De groene spin, in de linkerhoek van de kamer, die je aankijkt" voor. Van alle kanten werd geprobeerd de besluitvorming te saboteren. De voorzitter is toen op tafel gesprongen en heeft geroepen: "En stelletje dwarskoppen, nu serieus!" Toen is als compromis voor de naam "DWARS, GroenLinkse Jongeren" gekozen.

Statutair heette de vereniging 'DWARS, GroenLinkse Jongerenorganisatie'. Ook wanneer de verkorte naam werd gebruikt, zoals op de website en op briefpapier, stond deze in hoofdletters. De redactie van het ledenblad OverDWARS besloot in 2003 om in artikelen de naam altijd in hoofdletters te spellen. Op het zomercongres in 2018 werd de spelling van woorden als "DWARSer," "DWARSers" en "DWARSe" via een motie vastgesteld omdat deze woorden weleens met een apostrof gespeld werden.

Onafhankelijkheid

DWARS was officieel onafhankelijk van GroenLinks, net als haar voorgangers PSJG en PPRJ onafhankelijk waren van hun moederpartijen. De jongerenorganisatie was lange tijd niet betrokken bij haar moederpartij, maar die koers was rond 2005 bijgesteld. De organisatie wilde sindsdien meer met GroenLinks samenwerken. Vergaderingen van het landelijk partijbestuur van GroenLinks en de vergaderingen van de Tweede Kamerfractie werden bijgewoond door de voorzitter van DWARS.

Organisatie

Het congres kwam twee keer per jaar bij elkaar, en verkoos een keer per jaar een nieuw bestuur en legde de inhoudelijke koers van DWARS vast. Tussen de Congressen door was de Raad van Advies het orgaan dat het bestuur kon voorzien van gevraagd en ongevraagd advies. In de Raad van Advies zaten zeven leden die werden gekozen door het congres.

DWARS had verschillende officiële organen, waaronder inhoudelijke commissies en afdelingen door heel Nederland. De commissies dachten zelfstandig na over groene en linkse politiek, organiseerden activiteiten en voerden actie. Er was een onafhankelijk ledenblad, OverDWARS.

Afdelingen

Afdelingen van DWARS waren vooral gezeteld in studentensteden, wat zorgde voor een relatief groot verloop in het ledenbestand. Het landelijk bestuur probeerde meer assistentie te verlenen aan lokale afdelingen. Ook was het de bedoeling dat scholieren sneller de weg vonden naar een afdeling. Vanaf de (her)oprichting van provinciale afdelingen voor Limburg (2011), Brabant (2012) en Zeeland (2013) groeiden de afdelingen steeds meer uit tot regionale groepen met ongeveer het formaat van een provincie (soms twee, soms een halve) en hadden zij veel meer continuïteit.

In de volgende plaatsen of regio's waren in 2025 afdelingen actief: Brabant-Zeeland, Gelderland, Groningen, Leiden-Haaglanden, Limburg, Noord-Holland—Flevoland, Overijssel, Rotterdam-Rijnmond en Utrecht.

Verenigingsblad OverDWARS

DWARS kende een politiek en cultureel ledenblad, OverDWARS. Tot 2014 verscheen dit blad zesmaal per jaar in een papieren oplage van circa 1350; vanaf 2014 bestond OverDWARS vooral nog online met enkele jaarlijkse fysieke edities. Het doel van het blad was informeren over de vereniging, GroenLinks en algemene politiek. Daarnaast poogde de redactie met educatieve achtergrondartikelen de lezer informatie te bieden over culturele, sociale en politieke onderwerpen. De redactie hechtte aan de onafhankelijkheid van het ledenblad. De hoofdredacteur werd gekozen door de leden van DWARS.

Eerdere organisatievormen

Aanvankelijk kende DWARS geen voorzitter. DWARS was basisdemocratisch georganiseerd. In de periode tot 2001 was de dagelijkse leiding van DWARS in handen van onder meer het Uiterst Fantasievol Overleg en het Coördinerend Overleg. In 2001 werd voor het eerst een Algemeen Coördinator aangesteld, een post die enigszins vergelijkbaar is met de functie van een voorzitter. Tussen 2005 en 2007 kende DWARS een bestuur met twee voorzitters. Vanaf oktober 2007 was er één voorzitter.

Van 1991 tot 1996 was DWARS een actiegroep, die zich organiseerde in wisselende, niet vaststaande, werkgroepjes. Zo had DWARS een UFO (Uiterst Fantasievol Overleg) dat fungeerde als coördinerend orgaan, ParGO (Parlementair Groeps Overleg) dat zich begon te bemoeien met de GroenLinks fractie en met GroenLinks Congressen, Dodo (naar het uitgestorven dier), die zich bezighield met milieu, en de werkgroep Dwars Antifa (Antifascisme). De organisatie gaf twee bladen uit De Spin, een zelf gestencild blad voor intern debat en aankondigingen en de Voorheen RamPSPoed, een voortzetting van het onafhankelijke blad van de PSJG. Dit blad werd bij een drukker gedrukt. Ook bracht ze de DWARS in Aktie! en het DWARS! E-zine uit. In deze periode gingen er binnen DWARS en GroenLinks serieuze geluiden op om de banden te verbreken.

In 1996, toen de organisatie financieel, qua ledenaantal en in haar relatie met GroenLinks in een diep dal terecht was gekomen, stond een zelfbenoemd crisisbestuur op, dat van 1996 tot 1999 bestond. Onder andere werden de banden met GroenLinks aangehaald, en verhuisde de organisatie van een krottig pand in Amsterdam naar een betere locatie in Utrecht. DWARS kreeg een op het anarchisme geïnspireerde organisatievorm. Alle leden konden toetreden tot Uitvoerende Werkgroepen. Deze werkgroepen benoemden Coördinatoren. De Coördinatoren van de Uitvoerende Werkgroepen vormden gezamenlijk het Coördinerend Overleg (CO), dat organisatie beheerde. Naast het CO werd er een JongerenFractie (eerst Schaduwfractie) opgericht die de inhoudelijke koers uitzette en de GroenLinks-Tweede Kamerfractie volgde. Deze organisatievorm bleef tot 2005 gehandhaafd. Het ledenblad werd vernieuwd tot DWARS! Magazine en omgevormd tot OverDWARS in 2002.

Internationaal

DWARS was lid van de Federation of Young European Greens (FYEG), de federatie van jonge groenen in Europa. Zij was ook een korte tijd lid van de ENDYL, de organisatie van linkse jongerenorganisaties in Europa. Vanaf 2006 was DWARS partner van de Global Young Greens. In 2018 faciliteerde DWARS de Spring Conference van FYEG in Utrecht.

Bekende oud-bestuursleden