Dichorragia nesimachus
| Dichorragia nesimachus | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
_%E2%80%93_Constable.jpg) | ||||||||||||||
| Dichorragia nesimachus nesimachus (India) | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Dichorragia nesimachus Boisduval, 1836 Originele combinatie Adolias nesimachus | ||||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||||
 Dichorragia nesimachus op Wikispecies | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Dichorragia nesimachus is een Aziatisch vlindersoort uit de familie van de Nymphalidae. Binnen het wijde verspreidingsgebied, dat zich uitstrekt van Noord-India in het westen tot Japan in het oosten, worden verschillende kleurvariaties en ondersoorten waargenomen. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1836 door Jean Baptiste Boisduval.
Kenmerken
.jpg)
(India)
Vleugeltekening
De vlindervleugels hebben een grijsbruine grondkleur met daarop een tekening uit een iriserend blauw-violet-olijfgroene glans, van witte vlekken en een opvallende witte, getande zigzaglijn langs de vleugelranden. Het mannetje laat een breder kleurenpalet zien dan het vrouwtje, maar het vrouwtje is lichter van kleur aan onder- en bovenzijden. Bij vrouwtjes (op de bovenzijde van de voorvleugel) versmelt de dubbele rij van smalle witte zigzaglijnen vaak samen tot een pijlpuntvormige tekening. Echter is de mate van deze seksuele dimorfie nagenoeg nihil. Aan de onderzijde is de voorvleugel paarsachtig-zwart en de achtervleugel dofzwart; de witte tekeningen komen overeen met die aan de bovenzijde, maar zijn groter en duidelijker. De antennen, kop, thorax en achterlijf zijn dofzwart. Daarentegen is de tong vuurrood.
Morfologie
De vleugelspanwijdte bedraagt 65–88 mm. Het vrouwtje is ongeveer een centimeter groter dan het mannetje. De antennen zijn iets langer dan de helft van de lengte van de voorvleugel. De voorvleugel heeft een licht gebogen costa, een licht ingesneden en golvende buitenrand en een rechte binnenrand. De achtervleugel heeft een matig gebogen costa, een licht golvende buitenrand en een diep ingesneden binnenrand om ruimte te bieden aan het achterlijf. De aders zijn duidelijk zichtbaar, waarbij de mediane en subcostale aders karakteristieke bogen en hoeken vertonen.
Verspreiding en leefgebied
De soort komt voor in India, Bhutan, Myanmar, Thailand, Filipijnen, Maleisië, Indonesië, China en Japan. De vlinder wordt meestal waargenomen rond juni tot september en op een hoogte van 100–1.800 m. In Vietnam vertoont de soort vermoedelijk ‘hill topping’-gedrag, vergelijkbaar met de koninginnenpage, en wordt hij doorgaans aangetroffen in dichte bosgebieden. Ze kunnen tijdens het modderpoelen ook samen met andere soorten worden waargenomen.
De rupsen leven van waardplanten uit het geslacht Meliosma.
Taxonomie
Het geslacht Dichorragia Butler, 1869 werd voorheen beschouwd als onderdeel van de onderfamilie Cyrestinae en soms ook van de Apaturinae, maar wordt tegenwoordig op basis van fylogenetisch onderzoek ingedeeld als een zustergeslacht van het geslacht Stibochiona binnen de onderfamilie Pseudergolinae, allen behorende onder de familie van de Nymphalidae.
De soort Dichorragia nesimachus (Boisduval, 1836) omvat de volgende voorgestelde ondersoorten:
(Taiwan)
- spp. deiokes (Fruhstorfer, 1913) – Zuid-Thailand, Malakka, Singapore
- spp. derdas (Fruhstorfer, 1903) – Borneo
- spp. formosanus (Fruhstorfer, 1909) – Taiwan
- spp. harpalycus (Fruhstorfer, 1913) – Banggai
- spp. machates (Fruhstorfer, 1903) – Sumatra, Batoe-eilanden
- spp. mannus (Fruhstorfer, 1897) – Java
- spp. nesimachus (Doyère, 1840) – Himalaya: N-India, Indochina, Bhutan, Nepal
- spp. nesiotes (Fruhstorfer, 1903) – Japan
- spp. nesseus (Grose-Smith, 1893) – West-China
- spp. niasicus (Fruhstorfer, 1909) – Nias
- spp. peisandrus (Fruhstorfer, 1913) – Soela-archipel
- spp. peisistratus (Fruhstorfer, 1913) – Filipijnen
- spp. pelurius (Fruhstorfer, 1897) – Sulawesi
Een nauw verwant soort, Dichorragia ninus (C. & R. Felder, 1859), komt voor op Nieuw-Guinea en omliggende eilanden (o.a. in de Molukken). Voorheen beschreven sommige literatuur de soort als een ondersoort van D. nesimachus.
Beeldgalerij
- Dichorragia nesimachus
spp. deiokes
(Malakka)
spp. formosanus
(Taiwan)
spp. formosanus
(Taiwan)
spp. pelurius
(Sulawesi)
spp. nesimachus ♂
(India)
spp. nesimachus
(India)
_%E2%80%93_Constable_(Male).jpg)
_-_Constable_WLB.jpg)
- Illustraties uit Lepidoptera Indica III – Frederic Moore (1896–'99)
♂
♀
- 1 2 3 Wordt in de literatuur ook wel gegeven als Dichorragia nesimachus Doyère, [1840]. Baron Georges Cuvier geeft zelf Boiduval voor Adolias nesimachus in zijn boek Le règne animal: Les insectes uit 1836 (illustratie op plaat 139bis, fig. 1).
- ↑ Dichorragia Butler, 1869 = Dichorrhagia Scudder, 1882 (taalfout). Stibochiona en Dichorragia zijn zustergeslachten.
- ↑ Een deel wordt in de literatuur ook wel ingedeeld onder:
- spp. tanahmasa (Sato & Hanafusa, 1993) – Batoe-eilanden
- ↑ Een deel wordt in de literatuur ook wel ingedeeld onder:
- spp. baliensis (Shimagami, 1990) – Bali
- ↑ Een deel wordt in de literatuur ook wel ingedeeld onder:
- ↑ Een deel wordt in de literatuur ook wel ingedeeld onder:
- spp. rileyi (Hall, 1930) – ZW-China
- ↑ Een deel wordt in de literatuur ook wel ingedeeld onder:
- spp. leytensis (Shimagami, 1990) – Filipijnen: Leyte
- spp. luzonensis (Shimagami, 1990) – Filipijnen: Luzon
- ↑ Beccaloni, G.W., Scoble, M.J., Robinson, G.S. & Pitkin, B. (Editors). (2003). The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
- 1 2 3 4 5 6 (en) Dichorragia nesimachus Boisduval, 1836. India Biodiversity Portal.
- ↑ Bánki, Olaf; Roskov, Y., Döring, M., Ower, G., Hernández Robles, D. R., Plata Corredor, C. A., Stjernegaard Jeppesen, T., Örn, A., Pape, T., Hobern, D., Garnett, S., Little, H., DeWalt, R. E., Miller, J., Orrell, T., Aalbu, R., Abbott, J., Abreu, C., Acero P, A., et al., Dichorragia nesimachus Boisduval, 1836. Catalogue of Life Foundation, Amsterdam, Netherlands (2026). Geraadpleegd op 9 september 2026.
- ↑ (en) Lepindex Home. nhm.ac.uk. Natural History Museum. Geraadpleegd op 9 september 2026.
- 1 2 3 Marshall, George Frederick Leycester, Smithsonian Libraries (1882). The butterflies of India, Burmah and Ceylon. A descriptive handbook of all the known species of rhopalocerous Lepidoptera inhabiting that region, with notices of allied species occurring in the neighbouring countries along the border; with numerous illustrations. Calcutta: Central Press Co., ld..
- ↑ Amino, Kai, Hirakawa, Tsubasa, Yago, Masaya, Matsuo, Takashi (1 januari 2025). Dorsoventral comparison of intraspecific variation in the butterfly wing pattern using a convolutional neural network. Biology Letters 21 (1): 20240446. ISSN:1744-9561. PMID: 39809329. PMC: 11732418. DOI:10.1098/rsbl.2024.0446.
- 1 2 3 Moore, Frederic (1890). Lepidoptera indica. London.
- 1 2 Dichorragia nesimachus. iNaturalist. Geraadpleegd op 9 september 2026.
- ↑ Singh, Arun P. (1 december 2015). Rare and Interesting Butterfly (Lepidoptera) Records from Arunachal Pradesh, India. Journal of the Bombay Natural History Society (JBNHS) 112 (3): 138. ISSN:2454-1095. DOI:10.17087/jbnhs/2015/v112i3/114421.
- ↑ Spitzer, Karel, Novotny, Vojtech, Tonner, Martin, Leps, Jan (1993-01). Habitat Preferences, Distribution and Seasonality of the Butterflies (Lepidoptera, Papilionoidea) in a Montane Tropical Rain Forest, Vietnam. Journal of Biogeography 20 (1): 109. DOI:10.2307/2845744.
- 1 2 Dichorragia. ftp.funet.fi. Funet. Geraadpleegd op 9 september 2026.
- 1 2 (en) Pseudergolinae. nymphalidae.net. Nymphalidae Systematics Group. Geraadpleegd op 9 september 2026.
- 1 2 3 (en) Pseudergolinae Classification. nymphalidae.net. Nymphalidae Systematics Group. Geraadpleegd op 9 september 2026.
- ↑ (en) Wahlberg, Niklas, Brower, Andrew V. Z., Nylin, SöRen (27 september 2005). Phylogenetic relationships and historical biogeography of tribes and genera in the subfamily Nymphalinae (Lepidoptera: Nymphalidae): PHYLOGENY OF NYMPHALINAE. Biological Journal of the Linnean Society 86 (2): 227–251. DOI:10.1111/j.1095-8312.2005.00531.x.
- ↑ (en) Zhang, Min, Zhong, Yang, Cao, Tianwen, Geng, Yupeng, Zhang, Yuan (2008-11). Phylogenetic relationship and morphological evolution in the subfamily Limenitidinae (Lepidoptera: Nymphalidae). Progress in Natural Science 18 (11): 1357–1364. DOI:10.1016/j.pnsc.2008.03.025.
- ↑ (fr) Cuvier, baron Georges (1836). Le règne animal: Les insectes. Masson et cie Fortin, plaat 139bis, fig. 1.
- ↑ Dichorragia nesimachus. gbif.org. Global Biodiversity Information Facility. Geraadpleegd op 9 september 2026.