| Voormalige gemeente in Nederland | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Land | Nederland | ||
| Provincie | |||
| Coördinaten | 53° 24′ NB, 6° 40′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Inwoners (2018) |
15.553 | ||
| Hoofdplaats | Uithuizen | ||
| Belangrijke verkeersaders | spoorlijn Groningen-Eemshaven | ||
| Station(s) | EemshavenˑRoodeschoolˑUithuizenˑ UsquertˑUithuizermeedenˑWarffum | ||
| Overig | |||
| Postcode(s) | 9979-9986, 9988-9989, 9995-9999 | ||
| Netnummer(s) | 0595, 0596 | ||
| CBS-code | 1651 | ||
| CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
| Website | www | ||
| |||

Eemsmond (ⓘ; inwoners in 2018: 15.553) was een gemeente in Noord-Nederland, in de provincie Groningen. De gemeente besloeg een oppervlakte van 191 km² (inclusief water 551 km²) en was daarmee een van de grotere gemeenten in Nederland. De bevolkingsdichtheid was in 2018 circa 81 inwoners per km². De dorpskernen variëren van 75 tot ca. 5600 inwoners per plaats. In de grootste kernen zijn eeuwenoude kerken, boerderijen, borgen, molens en huizen te vinden.
Eemsmond is op 1 januari 2019 samen met De Marne, Bedum en Winsum opgegaan in de nieuwe gemeente Het Hogeland. De oude gemeente moet niet worden verward met de nieuwe gemeente Eemsdelta, die in 2021 is gevormd uit Delfzijl, Appingedam en Loppersum.
De dorpen van de gemeente Eemsmond werden vanouds tot het district Hunsingo gerekend.
De gemeente werd gevormd in 1979 onder de naam Hefshuizen door samenvoeging van de toenmalige gemeenten Uithuizen en Uithuizermeeden. De naam betrof een samenvoeging van hef met de betekenis van 'zee' (vergelijk haf) en afkomstig van de naam van het gehucht Hefswal, en huizen, dat uit de namen Uithuizen en Uithuizermeeden komt. In 1990 werd de gemeente uitgebreid door toevoeging van de toenmalige gemeenten Kantens, Usquert en Warffum. In 1992 werd vervolgens de gemeentenaam gewijzigd in Eemsmond. Deze nieuwe naam hield verband met het feit dat de gemeente bij de Eemshaven lag en aan de rand van de Eemsmonding, aan noordkust van Groningen waar de rivier de Eems in de Waddenzee uitmondt. De Eemsmonding is een uitgestrekt estuarium dat deels in Duitsland ligt.
De gemeente Eemsmond bestond uit de volgende dorpen, buurtschappen, gehuchten en (onbewoonde) eilanden:
Hieronder de samenstelling sinds 1998:
| Gemeenteraadszetels | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 | ||||||||||
| Gemeentebelangen Eemsmond | 5 | 4 | 3 | 4 | 5 | ||||||||||
| CDA | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | ||||||||||
| SP | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | ||||||||||
| PvdA | 4 | 5 | 6 | 5 | 2 | ||||||||||
| ChristenUnie | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | ||||||||||
| VVD | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||||
| D66 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | ||||||||||
| GroenLinks | 1 | 1 | 2 | 2 | 0 | ||||||||||
| Totaal | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | ||||||||||
In de voormalige gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie: