Elizabeth Somerset

Elizabeth Somerset
Algemene informatie
Geboren	jaren 1500
Overleden	1565 (juliaans)
Beroep	hofdame
Familie
Partner	Henry Somerset, 2nd Earl of Worcester
Vader	Anthony Browne
Moeder	Lady Lucy Neville
Kinderen	William Somerset, 3rd Earl of Worcester, Thomas Somerset, Anne Somerset, Countess of Northumberland, Lucy Somerset, Baroness Latimer, Lady Jane Somerset, Francis Somerset, Charles Somerset, unknown child Somerset

Elizabeth Somerset, gravin van Worcester (1502-1565), geboren Elizabeth Browne en vaak Lady Worcester genoemd, was een Engelse edelsvrouw. Zij was een hofdame en vertrouweling van Anna Boleyn, de tweede vrouw van koning Hendrik VIII van Engeland.

Haar opmerkingen over losbandig gedrag van de koningin zouden in 1536 aanleiding zijn geweest tot onderzoek naar Anna Boleyn, die uiteindelijk ter dood werd veroordeeld wegens hoogverraad en overspel. De meeste 21e-eeuwse historici houden haar voor onschuldig. Er is veel onduidelijk over de verklaring van Elizabeth Somerset, die niet bewaard is gebleven, en over haar rol in de val van Anna Boleyn.

Biografie

Elizabeth Browne was de dochter van sir Anthony Browne en lady Lucy Neville. Zij was getrouwd met Henry Somerset, de 2e graaf van Worcester. Zij was een zuster van de hoveling Anthony Browne, en een halfzuster van William Fitzwilliam, de schatbewaarder van het hof.

Het verhaal dat zij de maîtresse van Hendrik VIII was geweest, is vermoedelijk gebaseerd op een verwisseling met een andere vrouw uit de familie Browne. Er zijn geen bronnen die haar aan de koning koppelen.

Zij werd benoemd tot hofdame toen Anna Boleyn in 1533 met Hendrik VIII trouwde en koningin-gemalin van Engeland werd. Er zijn aanwijzingen dat de twee vrouwen elkaar al langer kenden en mogelijk bevriend waren. Zij traden in 1522 samen op in een masque georganiseerd door kardinaal Wolsey. Elizabeth Somerset had een prominente rol tijdens de kroning van Anna Boleyn in 1533. De koningin leende haar in het geheim 100 pond, waar de graaf van Worcester en de koning niets van mochten weten.

Val van Anna Boleyn

Elizabeth Somerset, Lady Worcester, zou in het voorjaar van 1536 een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de val van Anna Boleyn, mogelijk onopzettelijk. Toen haar broer, de hoveling sir Anthony Browne, haar aansprak op haar losbandige gedrag zou zij zich hebben laten ontvallen dat de koningin wat dat betreft nog veel erger was. De hofmuzikant Mark Smeaton en Anna's broer George Boleyn zouden daar meer over kunnen vertellen. Browne meldde dit bij zijn halfbroer William Fitzwilliam en bij Thomas Cromwell, de secretaris van de koning, die een onderzoek begonnen. Ook Elizabeth Somerset werd ondervraagd. Anna Boleyn werd op 2 mei 1536 gearresteerd op beschuldiging van hoogverraad en overspel. Ze werd ter dood veroordeeld, en is op 19 mei 1536 onthoofd.

Onduidelijkheid

Er is veel onduidelijk over de verklaring die Elizabeth Somerset heeft afgelegd; deze is niet bewaard gebleven. Lancelot de Carles was in mei 1536 secretaris van de Franse ambassadeur in Engeland; hij schreef kort na de terechtstelling van Anna Boleyn een rijmkroniek over de gebeurtenissen. Dit is de bron voor het scenario dat een ondoordachte opmerking van Elizabeth Somerset de val van Anna Boleyn in gang zette.

Ook hovelingen meldden in brieven dat haar getuigenis doorslaggevend was bij de beslissing om een onderzoek naar de koningin te starten. Haar naam komt echter niet voor in de processtukken, en is voor zover bekend ook niet genoemd tijdens de rechtszaak tegen Anna Boleyn. Ze is zeker niet in de rechtszaal als getuige gehoord. Cromwell noemt Elizabeth Somerset ook niet in de brief waarin hij de Engelse ambassadeur in Frankrijk informeert over de gang van zaken rond het proces.

Begin 21e eeuw gaan de meeste historici ervan uit dat Anna Boleyn onschuldig was, en geen overspel had gepleegd. Een van hun argumenten is dat er altijd hofdames bij haar waren, ook ‘s nachts. Zonder hun medewerking kon zij niet met een man alleen zijn. Er is echter geen enkele vrouw gearresteerd voor medeplichtigheid, of zelfs maar tijdelijk van het hof verbannen. Een alternatieve theorie is dat de koningin wel minnaars had en dat haar hofdames daarvan wisten. Elizabeth Somerset en andere betrokken vrouwen zouden echter als 'kroongetuigen' niet zijn vervolgd, en buiten de rechtszaak zijn gehouden.

Latere leven en overlijden

Elizabeth Somerset was in het voorjaar van 1536 zwanger; Anna Boleyn maakte zich tijdens haar gevangenschap in de Tower nog zorgen over haar. Later dat jaar beviel ze van een dochter, die de naam Anne kreeg. Het is onbekend of het meisje naar de inmiddels geëxecuteerde koningin is vernoemd. In maart 1538 schreef Elizabeth Somerset een brief aan Cromwell waarin ze hem vroeg discreet te zijn over de 100 pond die Anna Boleyn haar had geleend, en het vooral niet aan haar man te vertellen. Geruchten dat Elizabeth Somerset een verhouding had met Cromwell worden door historici niet serieus genomen.

Zij was in 1559 aanwezig bij de kroning van Elizabeth I, de dochter van Anna Boleyn en Hendrik VIII.

Elizabeth Somerset stierf tussen 20 april 1565 en 23 oktober 1565; ze werd begraven in de kerk St Mary's Priory in Chepstow, Monmouthshire. Er is in deze kerk een grafmonument voor haar en haar man.

Kinderen

Uit haar huwelijk met Henry Somerset, de 2e graaf van Worcester zijn tenminste acht kinderen geboren:

Lucy Somerset (1524-1583)
William Somerset, 3e graaf van Worcester (c. 1526/7-1589)
Thomas Somerset (1529- 1586)
Francis Somerset (1532-1563)
Anne Somerset (1536 -1591)
Charles Somerset (? - 1598)
Joan of Jane Somerset (? - 1591)
Eleanor Somerset (?)

Bronnen, noten en/of referenties

1 2 Elizabeth Browne. The Peerage (31 januari 2011). Geraadpleegd op 25 oktober 2026.
1 2 3 Weir, Alison (2010). The Lady in the Tower: the fall of Anne Boleyn. Ballantyne, p. 77-78. ISBN 9780345453211.
↑ Hart, Kelly (Kelly Ann), Internet Archive (2009). The mistresses of Henry VIII. Stroud : History Press, p. 75. ISBN 978-0-7524-4835-0.
↑ Guy, John, Julia Fox (2024). Hunting the falcon: Henry VIII, Anne Boleyn and the marriage that shook Europe. Bloomsbury publishing, London, 278, 365, 372. ISBN 978-1-5266-3153-4.
1 2 Ives, Eric W. (2006). The life and death of Anne Boleyn: 'the most happy'. Blackwell, Malden, Mass., p. 332-333. ISBN 978-1-4051-3463-7.
1 2 Bernard, G. W. (2011). Anne Boleyn: fatal atractions. Yale University Press, New Haven London, 152-159. ISBN 978-0-300-17089-4.
↑ Scott (ed.), Jade (2024). The Life and Letters of Lady Anne Percy, Countess of Northumberland (1536–1591). Brill, xxii. ISBN 9781805432067. Geraadpleegd op 24 oktober 2026.
↑ Parish Church of St Mary, Chepstow, Monmouthshire. britishlistedbuildings.co.uk. Geraadpleegd op 26 oktober 2026.

[:1-1] 1 2 Elizabeth Browne. The Peerage (31 januari 2011). Geraadpleegd op 25 oktober 2026.

[:4-2] 1 2 3 Weir, Alison (2010). The Lady in the Tower: the fall of Anne Boleyn. Ballantyne, p. 77-78. ISBN 9780345453211.

[3] Hart, Kelly (Kelly Ann), Internet Archive (2009). The mistresses of Henry VIII. Stroud : History Press, p. 75. ISBN 978-0-7524-4835-0.

[4] Guy, John, Julia Fox (2024). Hunting the falcon: Henry VIII, Anne Boleyn and the marriage that shook Europe. Bloomsbury publishing, London, 278, 365, 372. ISBN 978-1-5266-3153-4.

[:3-5] 1 2 Ives, Eric W. (2006). The life and death of Anne Boleyn: 'the most happy'. Blackwell, Malden, Mass., p. 332-333. ISBN 978-1-4051-3463-7.

[:2-6] 1 2 Bernard, G. W. (2011). Anne Boleyn: fatal atractions. Yale University Press, New Haven London, 152-159. ISBN 978-0-300-17089-4.

[7] Scott (ed.), Jade (2024). The Life and Letters of Lady Anne Percy, Countess of Northumberland (1536–1591). Brill, xxii. ISBN 9781805432067. Geraadpleegd op 24 oktober 2026.

[8] Parish Church of St Mary, Chepstow, Monmouthshire. britishlistedbuildings.co.uk. Geraadpleegd op 26 oktober 2026.