Fanny en Alexander

Fanny och Alexander
Fanny en Alexander
Fanny en Alexander
(Filmposter op en.wikipedia.org)
Regie Ingmar Bergman
Productie Jörn Donner
Scenario Ingmar Bergman
Hoofdrollen Ewa Fröling
Bertil Guve
Pernilla Allwin
Muziek Daniel Bell
Montage Sylvia Ingemarsson
Cinema­tografie Sven Nykvist
Productie­bedrijf GaumontBewerken op Wikidata
Distributie Sandrew
Première 17 december 1982
Genre Drama
Speelduur 188 minuten
Taal Zweeds
Duits
Jiddisch
Land(en) Vlag van Zweden Zweden
Prijzen zie verder
Nominaties zie verder
Kijkwijzer
Bekijk/bewerk dit op Wikidata
Bekijk/bewerk dit op Wikidata
drugs, alcohol en roken Geweld grof taalgebruik
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
(mul) TMDb-profiel
(en) AllMovie-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Fanny en Alexander (Zweeds: Fanny och Alexander) is een Zweedse dramafilm uit 1982 onder regie van Ingmar Bergman.

Verhaal

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud of de afloop van het verhaal.

De film speelt zich af in de Zweedse stad Uppsala tussen 1907 en 1910 en vertelt het verhaal van de welgestelde familie Ekdahl. Het hoofd van de familie is de weduwe Helena Ekdahl. Haar oudste zoon Oscar leidt een theater, waar ook zijn jongere vrouw Emilie optreedt. Hun dochter en zoon heten Fanny en Alexander.

Helena's tweede zoon Carl is een depressieve hoogleraar. Hij is getrouwd met de Duitse Lydia. Haar jongste zoon Gustav Adolf is een restaurateur die met de oogluikende toelating van zijn vrouw Alma voortdurend affaires heeft, zoals met het kindermeisje Maj. Een goede vriend des huizes is de rabbijn en antiekhandelaar Isak Jacobi, Helena's vroegere minnaar.

Het verhaal begint met een groot kerstfeest na een kerstspel in het theater. Kort daarna sterft Oscar aan een beroerte tijdens een repetitie van Hamlet. Na zijn dood begint de geest van Oscar aan Alexander en Helena te verschijnen. Zijn vrouw Emilie vindt troost bij bisschop Edvard Vergérus. Ze trouwen een jaar later en Emilie verhuist met de kinderen naar het huis van de bisschop, waar hij woont met zijn moeder, zijn zus en een bedlegerige tante.

De familie Vergérus leidt een sober leven en Edvard is een zeer strenge stiefvader. Dat leidt tot spanningen met Alexander, die een levendige verbeelding heeft en vaak verhalen verzint. Hij wordt herhaaldelijk opgesloten en krijgt lijfstraffen. Emilie beseft al spoedig dat ze een fout heeft gemaakt. Wanneer ze ondanks een nieuwe zwangerschap om een scheiding vraagt, dreigt Edvard ermee haar de voogdij over de kinderen te ontnemen.

Isak Jacobi ontvoert Fanny en Alexander naar zijn antiekzaak. Emilie wil ook vluchten en dient Edvard een slaapmiddel toe. 's Nachts ontmoet Alexander bij Isak thuis diens neef Ismael. Hij wijst hem op zijn haatgevoelens jegens zijn stiefvader. Diezelfde nacht breekt er brand uit in het bisschopshuis, nadat de bedlegerige tante een petroleumlamp omstoot. Edvard komt om in de brand.

Emilie keert met de kinderen terug naar de familie Ekdahl, waar ze bevalt van een dochter. Gustav Adolf, die zelf pas vader is geworden, houdt tijdens het doopfeest een lofrede op het leven. Alexander krijgt bezoek van de geest van zijn stiefvader, die aankondigt dat hij hem vanaf nu regelmatig zal opzoeken. Ten slotte vertelt Emilie haar schoonmoeder dat ze graag samen met haar wil optreden in het toneelstuk Een droomspel van August Strindberg.

Rolverdeling

Huis Ekdahl

Bisschopshuis

Jacobi's huis

Theater

Achtergrond

De oude universiteitsmolen aan de Fyrisån in de binnenstad van Uppsala deed dienst als het bisschopshuis.

Het was de laatste bioscoopfilm van Ingmar Bergman, die later nog wel enkele televisiefilms draaide. De prent werd overladen met prijzen, waaronder vier Oscars.

De film was aanvankelijk een vierdelige miniserie voor televisie met een totale speelduur van 312 minuten, maar Bergman besloot hem ook uit te brengen als bioscoopfilm van 188 minuten.

De prent verscheen in 2005 op dvd. In de zomer van 2008 was hij opnieuw te zien in de zalen in Nederland.

De rollen van Emilie Ekdahl, Helena Ekdahl en bisschop Edvard Vergérus waren eigenlijk bedoeld voor Liv Ullmann, Ingrid Bergman en Max von Sydow.

Prijzen en nominaties

Prijs Categorie Genomineerde(n) Uitslag
Oscars Beste regie Ingmar Bergman Genomineerd
Beste originele scenario Genomineerd
Beste buitenlandse film Gewonnen
Beste productieontwerp Anna Asp Gewonnen
Beste camerawerk Sven Nykvist Gewonnen
Beste kostuumontwerp Marik Vos-Lundh Gewonnen
BAFTA's Beste niet-Engelstalige film Jörn Donner
Ingmar Bergman
Genomineerd
Beste camerawerk Sven Nykvist Gewonnen
Beste kostuumontwerp Marik Vos-Lundh Genomineerd
Césars Beste buitenlandse film Ingmar Bergman Gewonnen
David di Donatello Beste buitenlandse film Gewonnen
Beste regisseur van een buitenlandse film Gewonnen
Beste scenario van een buitenlandse film Gewonnen
Filmfestival van Venetië FIPRESCI-prijs Gewonnen
Directors Guild of America Beste regie Genomineerd
Golden Globes Beste buitenlandse film Gewonnen
Beste regie Genomineerd
Guldbagge Beste film Gewonnen
Beste regie Gewonnen
Beste acteur Jarl Kulle Gewonnen
Los Angeles Film Critics Association Beste buitenlandse film Ingmar Bergman Gewonnen
Beste camerawerk Sven Nykvist Gewonnen
National Board of Review Beste buitenlandse film Ingmar Bergman Gewonnen