| Ferdinand Jan Ormeling | ||
|---|---|---|
foto: Foto Archief ITC | ||
| Persoonlijke gegevens | ||
| Volledige naam | Ferdinand Jan Ormeling | |
| Geboortedatum | 12 april 1912 | |
| Geboorteplaats | Amsterdam | |
| Overlijdensdatum | 1 mei 2002 | |
| Overlijdensplaats | Lonneker | |
| Nationaliteit | Nederlands | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied | Cartografie; geografie | |
| Universiteit | Universiteit van Amsterdam (1964-1971); International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation, Enschede, 1971-1981 | |
| Soort hoogleraar | Gewoon hoogleraar | |
| Bekende werken | The Timor Problem. A geographical interpretation of an underdeveloped island. (Thesis) Groningen 1955; sec. ed. 1957; Atlas der gehele aarde/Grote Bosatlas, 40e t/m 48, Groningen druk 1959-1976; Proceedings of the Seminar on Regional Planning (met E.S.Bos en C.A. van Kampen) Enschede 1975, 295 p.; 25 years ICA 1959-1984. Enschede 1987. 140 p.;De wereld volgens de Bosatlas (met A. Donker en M. Anstadt), Wolters-Noordhoff Groningen 1992. 217 p. | |
| Erkenning en lidmaatschap | ||
| Werken in collectie | Nationaal Museum van Wereldculturen, Het Scheepvaartmuseum | |
| Links | ||
| Dbnl-profiel | ||
Ferdinand Jan Ormeling sr. (Amsterdam, 12 april 1912 - Lonneker, 1 mei 2002) was een bekende Nederlandse geograaf en cartograaf, die door zijn wetenschappelijke, didactische en organisatorische bekwaamheid nationaal en internationaal grote erkenning verwierf.
Na zijn studie sociale geografie onder leiding van Professor Louis van Vuuren aan de Rijksuniversiteit Utrecht was Ormeling enige jaren leraar bij het middelbaar onderwijs in Hilversum en Den Haag. Na de Tweede Wereldoorlog vertrok hij als oorlogsvrijwilliger naar het toenmalige Nederlands-Indië en deed daar dienst als officier van de inlichtingendienst. Van daar werd hij overgeheveld naar het Geografisch Instituut van de Topografische Dienst in Batavia, waarvan hij de eerste directeur werd. In 1955 promoveerde hij aan de Universiteit van Indonesië in Djakarta op een proefschrift over de ontwikkeling van Timor. Terug in Nederland trad hij in dienst bij de bekende atlas- en schoolboekuitgever J.B. Wolters in Groningen. Hij stichtte binnen het bedrijf het Geo-kartografisch Instituut; in 22 jaar redigeerde hij negen drukken (de 40e in 1959 tot en met de 48e in 1976) van de bekende Grote Bosatlas. Hij verhoogde de wetenschappelijke kwaliteit en de didactische waarde van de Grote Bosatlas onder andere door de introductie van honderden thematische kaarten en een duidelijker kaartbeeld. Verder moderniseerde hij ook in vijf drukken de Kleine Bosatlas.
Van 1964 tot 1970 was Ormeling hoogleraar in de economische geografie aan de Universiteit van Amsterdam. Ook hier organiseerde hij onderwijs en onderzoek in het door hem gestichte Economisch-geografisch Instituut.
Na zijn benoeming tot hoogleraar aan het International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC) in Delft in 1971 kon hij nogmaals zijn organisatorische gaven aanwenden. Voor het bij zijn benoeming ingestelde Cartography Department wist hij een uiterst productief team van divers gespecialiseerde en gemotiveerde medewerkers bijeen te brengen en een hoogstaand onderwijsprogramma op vier niveaus (technician, technologist, bachelor en master) op te stellen. Daarin kwamen thema's als regional planning cartography en automation voor. Zijn afdeling was spoedig de op een na grootste van het ITC. Het aantal aanvragen om toelating van overwegend buitenlandse studenten was vele malen groter dan het aantal beschikbare plaatsen. Door het hoge gehalte van het onderwijs en onderzoek heeft Ormeling de opleiding van de tot dan toe relatief onbekende discipline cartografie gelijkwaardig gemaakt aan de ingenieursopleidingen van het ITC. De opleiding van buitenlandse studenten heeft ertoe geleid dat de kartering in vele delen van de wereld ter hand werd genomen of aanzienlijk verbeterd, een van de doelstellingen van het ITC. Mede door toedoen van Ormeling (zie ook hieronder) behoorde het ITC tot een van de eerste instellingen in Nederland die zich in Chinese belangstelling mochten verheugen. De afdeling Kartografie trad ook toe tot een samenwerkingsverband dat door de vakgroep Kartografie van de Rijksuniversiteit Utrecht was aangegaan met de afdeling Geodesie van de Technische Hogeschool Delft. De afdeling leverde ook bijdragen aan de activiteiten van de Nederlandse Vereniging voor Kartografie zoals studiedagen en zomercursussen voor leraren en andere geïnteresseerden in cartografie.
Terzelfder tijd bevorderde Ormeling wereldwijd de praktische beoefening van de cartografie gedurende zijn lange bestuurslidmaatschap (23 jaar) van de International Cartographic Association (ICA). Hij was eerst secretary-general en daarna president van de ICA (1976-1984); in die functies heeft hij met veel diplomatie en door zijn oprechte interesse in andere culturen, speciaal van de ontwikkelingslanden, het aantal deelnemende landen aanzienlijk uitgebreid: van 24 tot 59. Van groot belang daarbij waren de ICA-workshops die Ormeling organiseerde in Nairobi (1978), Djakarta (1980) en Wuhan (1981). Van vele nationale cartografische verenigingen was hij erelid. De ICA toonde haar waardering van zijn activiteiten door hem in 1987 haar hoogste onderscheiding, de Mannerfelt Medaille, te verlenen.
Ormeling bleef zijn origine als geograaf ook trouw. Van 1967 tot 1970 was hij voorzitter van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap. Eerder was hij 10 jaar voorzitter van de in 1957 mede door hem opgerichte Kartografische Sectie het genootschap.
COMPLETE BIBLIOGRAFIE PROF.DR. F.J. ORMELING SR.
Ormeling was een groot verzamelaar van studieboeken, monografieën, congresverslagen op cartografisch gebied. Zijn verzameling omvatte veel belangrijke cartografische publicaties uit alle delen van de wereld. Na zijn overlijden heeft zijn familie de kostbare collectie aan het ITC geschonken. De "Ormeling collection" wordt beheerd door de bibliotheek van het ITC en wordt aangevuld met nieuwere uitgaven. Zijn eveneens grote atlassenverzameling is samen met die van zijn zoon Ferjan Ormeling ondergebracht in de kaartenzaal van de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit Utrecht.
| Voorganger: P. Eibergen |
Redacteur Bosatlas 1959–1976 |
Opvolger: (Meerhoofdige redactie) |