Filasterea
| Filasterea | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||
| Capsaspora owczarzaki | ||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||
| ||||||||
| Clade | ||||||||
| Filasterea Shalchian-Tabrizi et al., 2008 | ||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||
 Filasterea op Wikispecies | ||||||||
| ||||||||
Filasterea is een groep van eencellige eukaryoten. Samen met de choanoflagellaten en de dieren vormen de Filasterea de grotere clade Filozoa. De groep werd in 2008 onderscheiden op basis van fylogenetische analyses van Ministeria en Capsaspora; later zijn onder meer de geslachten Pigoraptor en Txikispora aan de Filasterea toegevoegd.
Kenmerken
De bekendste soorten Filasterea zijn kleine cellen (2–14 μm) met lange, dunne filopodiën. Hieraan ontleent de groep zijn naam: van het Latijnse filum ('draad') en het Griekse astēr ('ster'). Inmiddels is duidelijk dat de groep morfologisch en ecologisch veel gevarieerder is. De modelsoort Capsaspora owczarzaki werd in 1979 geïsoleerd uit een zoetwaterslak. Dit organisme leeft als vrijlevende amoebe, maar heeft ook een unieke tijdelijk meercellige (aggregatieve) fase waarin de filopodia verdwijnen om plaats te maken voor cel-celadhesie.
Daarnaast zijn nog enkele andere laboratoriumstammen (culturen) beschikbaar. Ministeria vibrans is een vrijlevende mariene soort, beschreven uit kustwateren van Zuid-Engeland, die zich met bacteriën voedt. De soorten Pigoraptor vietnamica en Pigoraptor chileana zijn jagers en voeden zich met grotere eukaryote cellen. In tegenstelling tot de vroeger beschreven filopodiale vormen bezitten deze soorten een flagel. De genomen van al deze soorten zijn bekend.
Onderzoek
Filasterea worden gebruikt als modeleukaryoten in onderzoek naar de evolutie van dieren en meercelligheid. Vergelijkend genoomonderzoek heeft aangetoond dat verschillende genen die bij dieren betrokken zijn bij celadhesie, het cytoskelet, genregulatie en signaaloverdracht al voorkomen bij eencellige verwanten van dieren.
Taxonomie
De Filasterea wordt als volgt ingedeeld:
- Klasse Filasterea Shalchian-Tabrizi et al. 2008
- Orde Ministeriida Cavalier-Smith 1997
- Familie Ministeriidae Cavalier-Smith 2008
- Geslacht Ministeria Patterson et al. 1993
- Ministeria marisola Patterson et al. 1993
- Ministeria vibrans Tong 1997
- Geslacht Ministeria Patterson et al. 1993
- Familie Txikisporidae Urrutia, Feist & Bass 2021
- Geslacht Txikispora Urrutia, Feist & Bass 2021
- Txikispora philomaios Urrutia, Feist & Bass 2021
- Geslacht Txikispora Urrutia, Feist & Bass 2021
- Familie Capsasporidae Cavalier-Smith 2008
- Geslacht Capsaspora Hertel et al. 2002
- Capsaspora owczarzaki Hertel et al. 2002
- Geslacht Pigoraptor Tikhonenkov et al. 2017
- Pigoraptor chileana Tikhonenkov et al. 2017
- Pigoraptor vietnamica Tikhonenkov et al. 2017
- Geslacht Capsaspora Hertel et al. 2002
- Familie Ministeriidae Cavalier-Smith 2008
- Orde Ministeriida Cavalier-Smith 1997
Referenties
- 1 2 (en) Shalchian-Tabrizi K, Minge MA, Espelund M, Orr R, Ruden T, Jakobsen KS, Cavalier-Smith T. (2008). Multigene Phylogeny of Choanozoa and the Origin of Animals. PLoS ONE 3 (5): e2098. DOI: 10.1371/journal.pone.0002098.
- 1 2 (en) Suga H, Chen Z, De Mendoza A, Sebé-Pedrós A, Brown MW, Kramer E, Carr M, et al. (2013). The Capsaspora genome reveals a complex unicellular prehistory of animals. Nature Communications 4 (1). DOI: 10.1038/ncomms3325.
- ↑ (en) Sebé-Pedrós A, Irimia M, Del Campo J, Parra-Acero H, Russ C, Nusbaum C, Blencowe BJ, et al. (2013). Regulated aggregative multicellularity in a close unicellular relative of metazoa. eLife 2. DOI: 10.7554/eLife.01287.
- ↑ (en) Ocaña-Pallarès E, Williams TA, López-Escardó D, Arroyo AS, Pathmanathan JS, Bapteste E, Tikhonenkov DV, et al. (2022). Divergent genomic trajectories predate the origin of animals and fungi. Nature 609 (7928): 747-753. DOI: 10.1038/s41586-022-05110-4.
- ↑ (en) Leger MM, Ruiz-Trillo I. (2021), 'The Closest Unicellular Relatives of Animals', in: Invertebrate Zoology: A Tree of Life Approach, pp. 95-96. ISBN 978-1-4822-3581-4.
- ↑ (en) Hehenberger E, Tikhonenkov DV, Kolisko M, Del Campo J, Esaulov AS, Mylnikov AP, Keeling PJ. (2017). Novel Predators Reshape Holozoan Phylogeny and Reveal the Presence of a Two-Component Signaling System in the Ancestor of Animals. Current Biology 27 (13): 2043-2050.e6. DOI: 10.1016/j.cub.2017.06.006.
- ↑ (en) Adl SM, Bass D, Lane CE, Lukeš J, Schoch CL, Smirnov A, Agatha S, et al. (2019). Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology 66 (1): 4-119. DOI: 10.1111/jeu.12691.