Francesca Albanese

Francesca Albanese
Francesca Albanese (2024)
Francesca Albanese (2024)
Geboren 30 maart 1977
Ariano Irpino
Land Vlag van Italië Italië
Politieke partij Onafhankelijk
Speciaal VN-rapporteur voor mensenrechten in de Palestijnse gebieden
Huidige functie
Aangetreden 1 mei 2022
Voorganger Michael Lynk
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Francesca P. Albanese (Ariano Irpino, 30 maart 1977) is een Italiaanse jurist in het internationale recht en is voor de Verenigde Naties Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden.

Carrière

Albanese studeerde rechten aan de Universiteit van Pisa en behaalde haar Meester in de rechten aan de School of Oriental and African Studies in Londen.

Tussen 2003 en 2013 werkte Albanese voor diverse organisaties binnen de Verenigde Naties, zoals voor UNRWA in Jeruzalem en UNDP in Marokko. Ook werkte ze voor het OHCHR in Genève. Gedurende deze periode voor de VN richtte haar werk zich op het versterken van de onafhankelijkheid en effectiviteit van nationale mensenrechteninstellingen, onder meer op het gebied van het voorkomen van marteling. Vervolgens werkte Albanese als technisch adviseur twee jaar lang voor een Amerikaanse ngo in Washington D.C.

Speciaal VN-rapporteur

In 2022 werd Albanese door de VN aangesteld als speciaal rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden. In deze hoedanigheid is Albanese belast met het schrijven van publieke rapporten en het samenwerken met overheden en andere groepen over dit thema. Kort na haar aanstelling ontstond er in Israël ophef over haar benoeming, omdat ze in 2014 had gezegd dat de "Joodse lobby" de controle had over de Verenigde Staten. Later zei Albanese spijt te hebben van deze opmerking.

In haar uitspraken over het Israëlisch-Palestijns conflict neemt Albanese geen blad voor de mond. Zo stelde ze in haar rapport Anatomy of a Genocide dat Israëls lidmaatschap van de VN heroverwogen moet worden. Daarnaast vergeleek ze de situatie in Gaza met de Holocaust en onder andere de Bosnische genocide. Ook stelde Albanese in een van haar rapporten al in maart 2024 dat er "redelijke gronden" waren om aan te nemen dat Israël op dat moment genocide pleegde in de Gazastrook.

Persona non grata in Israël

Nadat de Franse president Emmanuel Macron de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 "het grootste antisemitische bloedbad van onze eeuw" had genoemd bekritiseerde Albanese deze opmerking in een tweet. Ze schreef dat "de slachtoffers van het bloedbad van 7 oktober niet vermoord waren wegens hun Joodsheid, maar in reactie op Israëlische onderdrukking." In reactie hierop verklaarde de Israëlische overheid dat ze persona non grata werd en ontzegde haar de toegang tot Israël. Deze beslissing was voornamelijk symbolisch, omdat ze al eerder de facto de toegang tot het land was ontzegd. In een reactie gaf Albanese aan dat ze "teleurgesteld was dat sommigen haar tweet interpreteerden als een 'rechtvaardiging' van de Hamas-misdaden van 7 oktober, die ze bij verschillende gelegenheden krachtig heeft veroordeeld." Daarnaast trok de Vaste Commissie Buitenlandse Zaken van de Nederlandse Tweede Kamer op 12 februari, twee dagen voor haar komst, haar uitnodiging aan Albanese in. Op diezelfde dag kende The Rights Forum haar de Dries van Agt-prijs toe, wegens "haar scherpe analyses en onwrikbare morele kompas".

Amerikaanse sancties

De missie van de Verenigde Staten bij de Verenigde Naties liet op 3 april 2025 weten tegen de hernieuwing van de rol van Francesca Albanese als speciale rapporteur van de VN te zijn vanwege haar "virulente antisemitisme, dat Israël demoniseert en Hamas steunt".[bron?] Op de zitting van de OHCHR te Genève van 4 april 2025 werd haar mandaat voor drie jaar verlengd. Albanese noemde de acties die tegen haar gericht waren "een lastercampagne door pro-Israëlische groeperingen". In een, door Israël en de VS heftig bekritiseerd, rapport van 30 juni 2025 getiteld From economy of occupation to economy of genocide noemde Albanese meer dan 60 bedrijven die volgens haar niet alleen passief, maar zelfs actief bijdroegen aan "de onderdrukking van het Palestijnse volk".

Albanese schreef, voorafgaand aan de publicatie van het rapport, onder meer Amerikaanse bedrijven aan om hen erop te wijzen dat ze bijdroegen aan het plegen van schendingen van het humanitair recht. Dit leidde ertoe dat de Amerikaanse overheid haar in juli sancties oplegde. Deze sancties betroffen de bevriezing van al haar persoonlijke en zakelijke eigendommen in de Verenigde Staten en dat zij het land niet meer in mag. Minister Marco Rubio verklaarde dat de maatregel tegen Albanese werd genomen in het kader van haar "onwettige en schandelijke pogingen" om het Internationaal Strafhof te bewegen om "actie te ondernemen tegen Amerikaanse en Israëlische functionarissen, bedrijven en leidinggevenden." Haar man begon een rechtszaak tegen de regering Trump om de sancties ongedaan te maken.

Uitspraken Al Jazeera Forum

Op 8 februari 2026 publiceerde de pro-Israëlische NGO UN Watch een gemanipuleerde, verkorte video, waarin Albanese op 7 februari in een Al Jazeera Forum zou hebben gezegd dat Israël de gemeenschappelijke vijand van de mensheid is. Naar aanleiding hiervan riep Frankrijk op tot het ontslag van de rapporteur. De Franse minister Jean-Noël Barrot gaf in zijn verklaring aan dat uitspraken “tot een lange lijst van schandalige standpunten” behoorden. Duitsland, Italië, Tsjechië en Oostenrijk eisten om dezelfde reden haar ontslag. Volgens The Rights Forum voerde De Telegraaf aan de hand van de video een lastercampagne tegen Albanese. Zo noemde de krant haar een "Hamas-vertegenwoordiger" en "antisemiet" genoemd.

Na het bekend worden van de manipulatie namen onder andere Amnesty International en de Verenigde Naties het voor Albanese op. De groep "Artists for Palestine" publiceerde een open brief met steun voor Albanese, die werd ondertekend door meer dan honderd prominente artiesten. Ook spraken meer dan 150 oud-politici en diplomaten uit binnen- en buitenland hun steun aan Albanese uit en riepen ze Barrot op om op te stappen, omdat hij om haar ontslag had gevraagd naar aanleiding van een uitspraak die ze nooit gedaan had. Uiteindelijk besloot Frankrijk om niet om haar ontslag te vragen bij een bijeenkomst van de Verenigde Naties.

Erkenning

In juli 2025 startte een campagne om Albanese te nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede. Een petitie hiervoor werd door meer dan 400.000 mensen ondertekend.

Op 2 april 2026 ontving ze een eredoctoraat van de UA, UGent en VUB voor haar "uitzonderlijke inzet voor mensenrechten en internationale rechtvaardigheid".

Publicaties (selectie)