The Rights Forum

Oprichting (2009)

The Rights Forum werd opgericht op 10 december 2009, de internationale Dag van de mensenrechten. Het initiatief hiertoe kwam van Dries van Agt, minister-president van Nederland van 1977 tot 1982. Van Agt zette zich in zijn latere leven onvermoeibaar in voor de rechten van de Palestijnen, nadat hij tijdens een bezoek aan de Westelijke Jordaanoever de situatie ter plekke had gezien.

De organisatie werd vanaf de oprichting gesteund door prominente oud-politici, onder wie de oud-ministers van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek en Hans van Mierlo en ex-minister van Economische Zaken Laurens Jan Brinkhorst. Andere supporters waren de wetenschappers en internationaal-rechtsdeskundigen Liesbeth Zegveld, André Nollkaemper en Nico Schrijver. Ook de toenmalige voorzitter van de HBO-raad, Doekle Terpstra, sloot zich aan.

Fact-finding missies (2010 - 2011)

In mei 2010 ondernam The Rights Forum een fact-findingmissie naar bezette gebieden in Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. In oktober 2011 leidde Dries van Agt een fact-findingmissie naar Gaza. De delegatie bestond mede uit oud-ministers van de Raad van Advies van TRF en de hoogleraren Marcel Brus en Liesbeth Zegveld. De missie werd gefaciliteerd door de VN-organisaties UNRWA en OCHA en de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al Mezan.

Tijdens de missie vonden gesprekken plaats met vertegenwoordigers van diverse VN-organisaties, mensenrechten- en ontwikkelingsorganisaties, academici en de private sector. Ook werden er politieke gesprekken gevoerd met Hamasleider Ismail Haniyeh, en werd de delegatie in het al-Shifa ziekenhuis ontvangen door Basem Naim, minister van Gezondheid. In Egypte vonden gesprekken plaats met onder meer de Secretaris-Generaal van de Arabische Liga, Nabil Elaraby en diens voorganger en presidentskandidaat Amr Moussa. Van Agt hield een blog bij over de missie en zijn bevindingen.

Overlijden Dries van Agt (2024)

Dries van Agt, oprichter en erevoorzitter van The Rights Forum, overleed op 5 februari 2024 op 93-jarige leeftijd. Van Agt bleef tot zijn overlijden betrokken bij de organisatie.

Journalistiek en onderzoek

The Rights Forum publiceert dagelijks nieuws, analyses en achtergronden over de situatie in Palestina en het Nederlandse en Europese beleid. De organisatie werkt samen met onderzoeksplatform Investico en onderzoeksorganisatie SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen). In 2023 publiceerden The Rights Forum en SOMO samen de onderzoeksreeks Keizer zonder kleren, gebaseerd op documenten verkregen via een Woo-verzoek bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. De organisatie werkt op het gebied van kennisverspreiding ook samen met PAX, Oxfam Novib en internationale mensenrechtenorganisaties waaronder Al-Haq.

Lobby en politieke actie

The Rights Forum voert een actieve lobby in Den Haag en Brussel. De organisatie brieft Kamerleden, levert input voor debatten in de Tweede Kamer en onderhoudt korte lijnen met politici en beleidsmakers. Op verzoek draagt de organisatie bij aan lessen en informatieverstrekking op scholen, universiteiten en bij organisaties. In september 2025 bracht The Rights Forum een documentaire uit over de betrokkenheid van Nederlandse parlementsleden van de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) en de ChristenUnie bij de Israel Allies Foundation (IAF), een wereldwijde organisatie die via christelijke politici politieke steun voor de staat Israël mobiliseert, opgericht door het Israëlische parlementslid Binyamin Elon.

Don't Buy Into Occupation

The Rights Forum is aangesloten bij de Don't Buy Into Occupation-coalitie, een coalitie van 25 maatschappelijke organisaties die onderzoek doen naar en rapporteren over de financiële verhoudingen tussen Europese financiële instellingen en bedrijven die actief zijn in de illegale Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied. De coalitie publiceert jaarlijks een rapport over Europese financiële instellingen en hun blootstelling aan de nederzettingseconomie.

TRF Academy

The Rights Forum organiseert jaarlijks de TRF Academy, een educatief en kosteloos programma voor jonge professionals. Deelnemers volgen workshops, paneldiscussies en werkbezoeken aan de Tweede Kamer en maatschappelijke organisaties, en werken samen aan een eindrapport over een rechtvaardig Nederlands Palestina-beleid. De TRF Academy richt zich op mensen die werken of studeren in juridische, politieke, journalistieke of academische sectoren.

Aangifte tegen Tweede Kamerlid Markushower (2026)

In mei 2026 deed The Rights Forum aangifte tegen Tweede Kamerlid Gideon Markuszower naar aanleiding van zijn oproep om Palestijnse asielzoekers met 'maximaal geweld' tegen te houden. The Rights Forum stelt dat het oproepen tot geweld, aanwakkeren van haat, en gebruiken van opruiende taal tegen een bevolkingsgroep strafbare feiten zijn en daarom niet onweersproken mogen blijven, zeker niet wanneer ze afkomstig zijn van een lid van de Tweede Kamer.

F-35 rechtszaak (2023 - heden)

In november 2023 spanden The Rights Forum, Oxfam Novib en PAX samen een kort geding aan tegen de Nederlandse staat, met als eis de stopzetting van de export van onderdelen voor Israëlische F-35-gevechtsvliegtuigen naar Israël. De organisaties stelden dat Nederland zich medeplichtig maakte aan schendingen van het humanitair oorlogsrecht in Gaza. Op 15 december 2023 wees de kortgedingrechter de eis af. Op 12 februari 2024 oordeelde het Gerechtshof Den Haag dat Nederland moest stoppen met de levering van F-35-onderdelen aan Israël, omdat er een duidelijk risico bestond dat deze werden ingezet bij ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht. De Nederlandse regering ging in cassatie. Op 3 oktober 2025 droeg de Hoge Raad de minister van Buitenlandse Handel op om de exportvergunning opnieuw te beoordelen, daarbij te toetsen aan het internationaal humanitair recht. Sindsdien zijn er geen directe Nederlandse F-35-onderdelen meer naar Israël geëxporteerd. Parallel hieraan spanden de drie organisaties in mei 2024 een tweede procedure aan, gericht op de indirecte levering van Nederlandse F-35-onderdelen via de Verenigde Staten. De rechter oordeelde op 12 juli 2024 dat de eerdere uitspraak niet ook deze indirecte route bestreek, waarop de organisaties wederom in hoger beroep gingen.

Aangifte tegen Booking.com (2023 - heden)

Op 8 november 2023 deden The Rights Forum, SOMO, het European Legal Support Centre (ELSC) en de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al-Haq gezamenlijk aangifte bij het Openbaar Ministerie tegen Booking.com. De aangifte stelde dat Booking.com inkomsten witwast die zijn verdiend met de verhuur van accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Op 19 december 2024 diende SOMO namens de coalitie aanvullend bewijs in bij het Openbaar Ministerie. Omdat het Openbaar Ministerie na tweeënhalf jaar geen beslissing had genomen, startten The Rights Forum en haar partners in april 2026 een artikel 12-procedure, waarbij zij het gerechtshof vroegen te beoordelen of de aangifte tot vervolging moet leiden.

European Legal Support Centre (2019)

In januari 2019 richtte The Rights Forum samen met het Palestijnse netwerk PNGO en Europese juristen het European Legal Support Centre (ELSC) op. Het ELSC biedt juridische ondersteuning aan Europese burgers en organisaties die te maken krijgen met juridische druk vanwege hun activisme voor Palestijnse rechten.

Rode Lijn-demonstraties (2025)

In 2025 was The Rights Forum een van de initiatiefnemers van de Rode Lijn-demonstraties in Nederland. De eerste demonstratie vond op 18 mei 2025 plaats op het Malieveld in Den Haag, georganiseerd door meerdere organisaties waaronder Amnesty International, Artsen zonder Grenzen, Oxfam Novib, PAX, Save the Children en FNV. Volgens de organisatie waren daarbij 100.000 demonstranten aanwezig. Op 15 juni 2025 volgde een tweede demonstratie in Den Haag met naar schatting 150.000 deelnemers. Op 5 oktober 2025 vond de derde editie plaats in Amsterdam met naar schatting 250.000 demonstranten — een van de grootste demonstraties in de Nederlandse naoorlogse geschiedenis. Het protest was gericht op het eisen van politieke, economische en diplomatieke maatregelen van het kabinet-Schoof ten aanzien van Israël.

Gaza Kieswijzer en "Zij kozen voor genocide" (2025)

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen 2025 lanceerde The Rights Forum de Gaza Kieswijzer op gazakieswijzer.nl. De Kieswijzer toonde hoe politieke partijen hadden gestemd over bijna 400 moties over Palestina, Israël en de situatie in Gaza. Als onderdeel van de campagne verspreidde The Rights Forum posters met de tekst Zij kozen voor genocide met afbeeldingen van BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas, Geert Wilders (PVV) en Dilan Yeşilgöz (VVD). BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas deed aangifte tegen The Rights Forum naar aanleiding van de poster.

Nobelprijs

In 2025 lanceerde The Rights Forum een petitie waarin zij steun vroeg voor haar initiatief om Dr. Hussam Abu Safiya, een Palestijnse arts die sinds december 2024 zonder proces in een Israëlische gevangenis is opgesloten, te nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede.

Dries van Agt-lezing & Dries van Agt-prijs

Na het overlijden van oprichter Dries van Agt stelde The Rights Forum een jaarlijkse Dries van Agt-lezing in. De eerste editie vond op 12 februari 2025 plaats in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Spreker was Francesca Albanese, de Speciale VN-Rapporteur voor de mensenrechten in de bezette Palestijnse gebieden. Tijdens de bijeenkomst werd Albanese de Dries van Agt-prijs toegekend voor haar inzet voor de internationale rechtsorde en de rechten van de Palestijnen.

Het bezoek van Albanese aan Nederland ging gepaard met politieke controverse: de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer trok op 11 februari 2025 haar uitnodiging in. Albanese werd informeel ontvangen door GroenLinks-PvdA op het Kamergebouw.

De tweede editie vond op 2 februari 2026 plaats in Amare in Den Haag. Sprekers waren dr. Naledi Pandor, voormalig minister van Internationale Betrekkingen en Samenwerking van Zuid-Afrika, en prof. Noura Erakat, mensenrechtenjurist en hoogleraar aan Rutgers University en auteur van Justice for Some: Law and the Question of Palestine. De discussie werd gemodereerd door historica Nadia Bouras, lid van de Raad van Advies van The Rights Forum.

Lezing 'Failure to Protect the ICC' met Fatou Bensouda

The Rights Forum organiseerde op 21 mei 2026 een lezing in Amare over het Internationaal Strafhof (ICC) met als sprekers Fatou Bensouda, voormalig hoofdaanklager van het ICC van 2012 tot 2021, en Ahmed Abofoul, juridisch adviseur bij mensenrechtenorganisatie Al-Haq. De lezing ging met name over de toenemende druk van de Verenigde Staten en Israël op internationale rechtsinstituten zoals het Strafhof, en wat dit betekent voor de toekomst van het internationaal recht.

Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht bestaat uit:

• Berber van der Woude — politicoloog; voormalig diplomaat en beleidsadviseur. Voorzitter en secretaris van de Raad van Toezicht van The Rights Forum.
• Ghada Zeidan — Palestijnse mensenrechtenverdediger, expert in conflicttransformatie & vredesopbouw; oprichter en directeur van Palestine Link.
• Hans Jordens — universitair docent Rijksuniversiteit Groningen.
• Xander de Rijk — Adviseur in de zakelijke dienstverlening.

Raad van Advies

De Raad van Advies bestaat grotendeels uit (oud-)politici en hoogleraren, onder wie:

• Mairead Maguire — Nobelprijswinnaar voor de Vrede 1976.
• Jan Pronk — oud-minister van Ontwikkelingssamenwerking en Milieu; oud-VN Speciaal Vertegenwoordiger voor Soedan.
• Bert de Vries — oud-minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; oud-voorzitter CDA.
• Hedy d'Ancona — feminist; oud-staatssecretaris en oud-minister.
• Laurens Jan Brinkhorst — oud-staatssecretaris; oud-minister van Economische Zaken; oud-EU-ambassadeur.
• John Dugard — hoogleraar; voormalig rechter Internationaal Gerechtshof; VN Speciaal Rapporteur.
• Sylvana Simons — oud-Kamerlid; oprichter BIJ1; presentatrice (toegetreden december 2024).
• Nadia Bouras — historicus Universiteit Leiden (toegetreden december 2024).
• Liesbeth Zegveld — advocaat internationaal recht; procesadvocaat F-35-zaak.
• Lex Takkenberg — voormalig General Counsel UNRWA; co-auteur Palestinian Refugees in International Law.
• Marcel Brus — hoogleraar internationaal publiekrecht.
• Mouin Rabbani — onderzoeker en analist Palestijnse kwestie en Midden-Oosten.

Financiering

The Rights Forum is een onafhankelijke organisatie die volledig wordt gefinancierd door particuliere donaties. De organisatie ontvangt geen overheidssubsidie en is door de Nederlandse Belastingdienst erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Felipe Rodriquez Award (2026)

Op 20 februari 2026 ontvingen The Rights Forum, PAX en Plant een Olijfboom samen de Felipe Rodriquez Award van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, tijdens de twintigste editie van de Big Brother Awards. De prijs werd toegekend vanwege hun gezamenlijke campagne tegen het wetsvoorstel dat verheerlijking van terrorisme en openbare steunbetuigingen aan zogenoemde terroristische organisaties strafbaar stelt. De jury prees hoe de organisaties bewustwording creëerden over de gevaren van dit wetsvoorstel voor de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht.