| Plaats in Nederland | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Provincie | |||
| Gemeente | |||
| Coördinaten | 52° 12′ NB, 6° 38′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 10,11 km² | ||
| - land | 10,11 km² | ||
| - water | 0 km² | ||
| Inwoners (2023-01-01) |
2.220 (220 inw./km²) | ||
| Inwonersnaam | Hengeveldenaren | ||
| Woningvoorraad | 902 woningen | ||
| Overig | |||
| Woonplaatscode | 1443 | ||
| Foto's | |||
| Petrus en Pauluskerk | |||
| |||



Hengevelde (Nedersaksisch: Wegdam of Hèngeveeld`) is een dorp in de Twentse gemeente Hof van Twente binnen de Nederlandse provincie Overijssel. Het dorp is gelegen aan de provinciale weg Goor - Haaksbergen. Een groot deel van de bevolking behoort tot de Rooms-Katholieke Kerk. In het dorp staat de rooms-katholieke parochiekerk gewijd aan de heiligen Petrus en Paulus. Het officiële patrocinium van Sint-Petrus is afgeleid van de oudere parochie van Goor.
In het verleden werd het dorp ook wel met de naam Wegdam aangeduid, naar een herberg gelegen aan de weg tussen Goor en Haaksbergen. De naam Wegdam wordt tegenwoordig nauwelijks nog gebruikt om het kerkdorp aan te duiden. Wel zijn de voetbalvereniging WVV'34 (Wegdamse Voetbalvereniging), handbalvereniging WHC (Wegdamse Handbal Club), tennisvereniging WTC (Wegdamse Tennisclub), De jeu de boules-vereniging (Wegdam Werpers), de plaatselijke nieuwssite Wegdamnieuws (Hengeveldse nieuwssite) en de plaatselijke radiozender Wegdam Weekend vernoemd naar de vroegere naam van het kerkdorp.
Hoewel het dorp Hengevelde relatief jong is, stamt de naam als buurschap al uit de middeleeuwen. Kerkelijk viel de buurtschap Hengevelde toen onder het kerspel Delden. De bewoners van de boerenerven gingen in Delden te kerke.
Door de Reformatie is er veel veranderd. De katholieken in Twente werden gedurende de 17e eeuw ernstig onderdrukt en hun werd openbare godsdienstuitoefening ontzegd. Pas tegen de 18e eeuw kregen zij iets meer vrijheden. Zo kon er omstreeks 1700 in de buurtschap Hengevelde op het adellijk goed Het Slot een kerkschuur worden ingericht.
Na de Bataafse Revolutie kon omstreeks 1802 een kerk in het midden van buurschap Hengevelde worden geplaatst, dicht bij de herberg Wegdam, in de nabije omgeving van het huidige kerkgebouw. Het dorp Hengevelde, dat rondom de kerk ontstond, noemde men aanvankelijk ook Wegdam, naar deze herberg. De herberg was op haar beurt vernoemd naar de gelijknamige havezate in Kerspel Goor.
De parochiekerk uit 1913, ontworpen door Wolter te Riele, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door geallieerde bommenwerpers zwaar beschadigd. Het kerkgebouw is daarna vervangen door de huidige nieuwbouw.
Bij het ontstaan van de gemeenten in 1811 behoorde Hengevelde aanvankelijk bij de gemeente Delden. Vanaf 1818 werd de voornoemde gemeente opgesplitst in Stad Delden en Ambt Delden en Hengevelde kwam geheel in Ambt Delden te liggen.
In 1840 had Hengevelde 64 huizen met 355 inwoners. Sinds de gemeentelijke herindeling in 2001 valt Hengevelde onder de gemeente Hof van Twente.
Het kerkdorp bezit een voor een dergelijk kleine kern opvallend groot industrieterrein waar verschillende innovatieve bedrijven gevestigd zijn. In Hengevelde is een van de grootste bruidskledingbedrijven van Nederland gevestigd. Vroeger maakte men deze bruids- en gelegenheidskleding in eigen beheer. Anno 2005 wordt, door de invloed van de lagelonenlanden op de arbeidsmarkt, in Hengevelde alleen nog maar veranderwerk gedaan.
Daarnaast is in Hengevelde de oorsprong te vinden van Bakkerij Nollen. Deze ambachtelijke en regionale bakkerijketen, bekend in heel Twente en de Achterhoek, begon hier haar succesvolle bedrijfsgeschiedenis voordat het uitgroeide tot een onderneming met meerdere vestigingen in de regio. De centrale bakkerij bevindt zich ook nog in Hengevelde.
Elk jaar gedurende het tweede en derde volledige weekend van juni vinden de "Zomerfeesten Hengevelde" plaats (eerder ook wel "Höftedagen" genoemd). Dit zomerfeest trekt jaarlijks zo'n 50.000 mensen. Met artiesten zoals Guus Meeuwis, BLØF, Suzan en Freek, Antoon, La Fuente en Marco Schuitmaker. In 2017 was het 50-jarig jubileum en dit werd gevierd met onder anderen Kensington, Tony Junior en Jonna Fraser. Sinds 2017 is "het grootste kantinefeest van Nederland" een vast onderdeel van de zomerfeesten. De avond waar sportteams het seizoen afsluiten in de zwaarste derde helft van het jaar met in de eerste editie artiesten als Koos Alberts, John de Bever, Frans Duijts en Django Wagner. En later jaren ook artiesten als Jan Smit, Gerard Joling, Frans Bauer, Jannes en Andre Hazes jr het podium betraden. Daarnaast is in Hengevelde al jaren een autorodeo en straattheater.