Het trapportaal is een lied van de cabareteske schrijver Drs. P.
Heinz Polzer, die later bekend werd als Drs. P, had in Rotterdam gestudeerd en werkte als copywriter bij Unilever. Hij had in die kringen bekendheid en trad ook op in kleine zalen. In 1957 bracht hij in eigen beheer een klein 78 toerenplaatje (7 inch) uit: Heinz Polzer Zingt Uit Het Zangboekje Voor Bijzienden. Daarop kwam het lied voor onder de titel De commensaal. Vanaf de heruitgave in 1964 was de titel Het trapportaal.
Het burgermansfatsoen van schone schijn en de angst voor "wat moeten de buren wel niet denken", zo vaak geassocieerd met de jaren vijftig in Nederland, worden genadeloos op de hak genomen. Het lied handelt over een commensaal (kostganger). In het lied is de commensaal een seriemoordenaar die vrouwen ombrengt. De verhuurders bekommeren zich echter niet om zijn daden, maar om de rommel die erdoor ontstaat. Zo ergeren ze zich eraan dat mensen thuiskomen met rode schoenen en dat de loper schraal wordt van het vele boenen.
De slotzin vat alles samen:
Het geheel past in een reeks van liederen waarin Drs. P. het publiek treft met luchtig bezongen wreedheden. Een ander voorbeeld is "De zusters Karamazov".
Een studio-opname van het lied, uitgevoerd door de schrijver zelf, verscheen in 1964 op een epeetje. Bekender is de uitvoering voor een live publiek die onder andere verschijnt op de elpee Per pont & slee met Drs. P. (1978) en de dubbel-cd Compilé sur cd (1991).
In 1976 werd het door Gerard Cox gecoverd als "De Commensaal" (de originele titel van "Het Trapportaal").