Uiterlijke kenmerken
- Hoed
De hoed heeft een diameter van ongeveer 1 tot 3,5 cm. Aanvankelijk is deze kegelvormig tot klokvormig, later gewelfd tot uitgespreid, gewoonlijk met een centrale, soms spitse umbo. De hoedrand is aanvankelijk iets naar binnen gebogen en wordt later recht. Het oppervlak is droog, fijnvezelig tot enigszins viltig en wordt bij het ouder worden grover vezelig of fijn geschubd. Vooral naar de rand kunnen de radiaal verlopende vezels uiteenwijken, waardoor kleine spleten ontstaan. De kleur varieert van hazelnootbruin tot donkerbruin, vaak met een donkerder centrum. Bij jonge exemplaren kunnen aan de hoedrand witachtige resten van de cortina aanwezig zijn.
- Lamellen
De lamellen staan tamelijk dicht opeen en zijn aangehecht tot smal aangehecht aan de steel. Aanvankelijk zijn ze licht crèmegrijs tot grijsbeige, soms met een zwakke violette tint. Bij rijping van de sporen verkleuren ze naar grijsbruin tot bruin. De lamelsnede is fijn gewimperd en meestal lichter van kleur.
- Steel
De steel is ongeveer 2 tot 5 cm lang en 2 tot 6 mm dik. Hij is cilindrisch, soms iets verdikt aan de basis, maar zonder duidelijk gerande knol. Bij jonge vruchtlichamen is de steel geheel of gedeeltelijk lila tot violet, meestal het duidelijkst aan de top. Naar de basis toe is hij vaak bleker of bruinachtig. De violette kleur kan bij veroudering verbleken.
De steel is bovenaan fijn wit berijpt door de aanwezigheid van caulocystidia. Naar beneden toe is hij gladder of slechts zwak vezelig. Een ring ontbreekt.
- Vlees
Het vlees is witachtig tot bleek crèmekleurig in de hoed. In het bovenste gedeelte van de steel kan het een lila of violette tint hebben. Het vlees vertoont bij doorsnijden geen opvallende verkleuring.
- Geur
De geur is zwak, meestal enigszins spermatisch, zoals bij veel andere vezelkoppen.
- Sporenpoeder
De sporenprint is dofbruin.
Microscopische kenmerken
De basidiosporen zijn glad, ellipsoïd tot enigszins amandelvormig, doorgaans met een versmalde of enigszins toegespitste top. Bij het heronderzoek van het oorspronkelijke typemateriaal werden sporen gemeten van 8,2–10,2 × 4,5–5,9 µm, met een gemiddelde van 9,2 × 5,4 µm. Het Q-getal, de verhouding tussen lengte en breedte, bedraagt 1,6–2,0, met een gemiddelde van 1,7.
De basidien zijn viersporig.
De pleurocystiden zijn overwegend spoelvormig en buikig verbreed, vaak met een korte hals of zonder duidelijk ontwikkelde hals. In het typemateriaal meten ze 43–70 × 17–25 µm, met een gemiddelde van 55 × 21 µm. De top draagt gewoonlijk kristallen. De wand is bij de top tot ongeveer 2–2,5 µm dik en vertoont in een oplossing van 3% kaliumhydroxide een zwakke geelgroenachtige verkleuring.
De cheilocystiden lijken in vorm en afmetingen op de pleurocystidia. Ze zijn eveneens overwegend spoelvormig tot buikig verbreed en kunnen aan de top kristallen dragen.
De caulocystiden komen volgens klassieke beschrijvingen voornamelijk in het bovenste derde deel van de steel voor. Ze lijken in vorm op de cystidia van de lamellen. Bij het heronderzoek van het lectotype in 2021 werden de caulocystidia niet opnieuw onderzocht om beschadiging van het historische materiaal te voorkomen.
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
