| Jay-Z | ||||
|---|---|---|---|---|
Carter in 2011 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Shawn Corey Carter | |||
| Alias | Jigga, Hova, HOV | |||
| Geboortedatum | 4 december 1969 | |||
| Geboorteplaats | Brooklyn | |||
| Land | ||||
| Handtekening | ||||
| Opleiding en werk | ||||
| Opleiding gevolgd aan | George Westinghouse Career and Technical Education High School, Trenton Central High School | |||
| Beroep(en) | rapper, songwriter, muziekproducent, muziekmanager, zakenpersoon, mediaondernemer, acteur, ondernemer, filantroop, componist, filmacteur, investeerder | |||
| Genre(s) | Hiphop | |||
| Act(s) | The Carters, Murder, Inc. | |||
| Label(s) | Roc Nation | |||
| Tijdlijn en statistieken | ||||
| Jaren actief | 1992–heden | |||
| Aantal YouTube-abonnees | 835.000 (4 december 2020) | |||
| Links | ||||
| Officiële website | ||||
| ||||
Shawn Corey Carter (New York, 4 december 1969), beter bekend als Jay-Z, is een Amerikaans rapper, muziekproducent en ondernemer. Hij geldt als een van de invloedrijkste en commercieel succesvolste rappers aller tijden en won meerdere Grammy Awards.
Naast zijn muzikale carrière bouwde Jay-Z een zakenimperium op met belangen in onder meer muziek, mode, sport en entertainment. Hij richtte het entertainmentbedrijf Roc Nation op en investeerde in verschillende ondernemingen. In 2019 werd hij de eerste hiphopartiest met een geschat vermogen van minstens één miljard Amerikaanse dollar.
Shawn Carter werd geboren in Brooklyn, een stadsdeel van New York, en groeide op in de Marcy Houses, een sociaal woningbouwcomplex in de wijk Bedford-Stuyvesant. Zijn vader, Adnis Reeves, verliet het gezin toen Carter nog jong was. Samen met zijn broer en twee zussen werd hij opgevoed door zijn moeder, Gloria Carter.
Tijdens zijn jeugd kwam Carter in aanraking met drugshandel en geweld. Hij handelde naar eigen zeggen in cocaïne, een onderwerp dat later regelmatig terugkeerde in zijn muziek. Volgens zijn eigen verklaring schoot hij op twaalfjarige leeftijd zijn oudere broer in de schouder na een conflict over een gestolen ring. Ook verklaarde hij dat tijdens zijn betrokkenheid bij de drugshandel driemaal op hem werd geschoten, zonder dat hij werd geraakt.
Carter bezocht onder meer de George Westinghouse Career and Technical Education High School in Brooklyn, waar ook de latere rappers The Notorious B.I.G. en Busta Rhymes onderwijs volgden. Hij voltooide zijn middelbareschoolopleiding niet.
Al op jonge leeftijd begon Carter met rappen. Hij gebruikte aanvankelijk de bijnaam Jazzy, waaruit later zijn artiestennaam Jay-Z ontstond. De naam wordt ook in verband gebracht met zijn muzikale mentor Jaz-O.
Jay-Z begon zijn muzikale carrière in de jaren tachtig en werkte samen met rapper Jaz-O. Hoewel hij bekendheid verwierf binnen de hiphopscene van New York, kreeg hij aanvankelijk geen platencontract bij een grote platenmaatschappij.
In 1995 richtte hij samen met Damon Dash en Kareem Burke het onafhankelijke platenlabel Roc-A-Fella Records op. De oprichters verkochten aanvankelijk zelf muziek om hun activiteiten te financieren. Via het label verscheen op 25 juni 1996 Jay-Z's debuutalbum Reasonable Doubt, met onder meer de nummers Dead Presidents II, Can't Knock the Hustle met Mary J. Blige, Brooklyn's Finest met The Notorious B.I.G. en Ain't No Nigga met Foxy Brown. Hoewel het album aanvankelijk een bescheiden commercieel succes kende, kreeg het later brede erkenning binnen de hiphop.
In 1997 verscheen zijn tweede studioalbum In My Lifetime, Vol. 1. Zijn commerciële doorbraak volgde een jaar later met Vol. 2... Hard Knock Life. Het album bereikte de eerste plaats van de Amerikaanse Billboard 200 en bevatte onder meer de succesvolle singles Hard Knock Life (Ghetto Anthem) en Can I Get A... met Ja Rule en Amil. In 1999 won Jay-Z voor dit album zijn eerste Grammy Award, in de categorie Best Rap Album.
In 1999 bracht Jay-Z het album Vol. 3... Life and Times of S. Carter uit. Het bevatte onder meer de succesvolle single Big Pimpin', waarop hij samenwerkte met het rapduo UGK. Datzelfde jaar werkte hij samen met zangeres Mariah Carey aan haar single Heartbreaker.
In december 1999 raakte hij betrokken bij een steekincident met muziekproducent Lance Rivera in een nachtclub in New York. In 2001 bekende hij schuld aan mishandeling en kreeg hij drie jaar proeftijd opgelegd.
In 2000 verscheen The Dynasty: Roc La Familia, gevolgd door The Blueprint in 2001. Vooral dat laatste album kreeg veel waardering van muziekcritici. Het bevatte producties van onder anderen Kanye West en Just Blaze, evenals het nummer Renegade, waarop Jay-Z samenwerkte met Eminem. The Blueprint groeide uit tot een invloedrijk album binnen de hiphop.
In dezelfde periode ontstond een muzikale rivaliteit met rapper Nas. Beide artiesten brachten nummers uit waarin zij elkaar bekritiseerden, waaronder Takeover van Jay-Z en Ether van Nas. Later legden zij hun rivaliteit publiekelijk bij.
In november 2002 bracht Jay-Z het dubbelalbum The Blueprint 2: The Gift & the Curse uit. Het bevatte onder meer de singles Excuse Me Miss met Pharrell Williams, en '03 Bonnie & Clyde met zijn toenmalige vriendin Beyoncé. Datzelfde jaar verscheen The Best of Both Worlds, een gezamenlijk album met zanger R. Kelly.
In november 2003 verscheen The Black Album, dat Jay-Z destijds presenteerde als zijn laatste soloalbum. Het bevatte onder meer de nummers 99 Problems, Dirt Off Your Shoulder en Change Clothes.
Ondanks zijn aangekondigde afscheid bleef Jay-Z actief in de muziekindustrie. In 2004 bracht hij samen met R. Kelly het album Unfinished Business uit. Datzelfde jaar werkte hij met de Amerikaanse rockband Linkin Park aan de ep Collision Course, waarop nummers van beide artiesten werden gecombineerd tot mash-ups. Het project ging gepaard met een gezamenlijk optreden voor een klein publiek. De single Numb/Encore werd een internationaal succes en won een Grammy Award.
Van 2004 tot 2007 was Jay-Z president van Def Jam Recordings. In november 2006 keerde hij terug als soloartiest met het album Kingdom Come. Op het nummer Beach Chair werkte hij samen met Chris Martin, de zanger van de Britse rockband Coldplay.
Een jaar later verscheen American Gangster, een conceptalbum geïnspireerd op de gelijknamige film uit 2007. Jay-Z liet zich bij het maken van het album inspireren door de thema's en gebeurtenissen uit de film, die aansloten bij onderwerpen uit zijn eerdere muziek.
In september 2009 bracht Jay-Z The Blueprint 3 uit. Het album bevatte onder meer Run This Town met Rihanna en Kanye West, en Empire State of Mind met Alicia Keys. Laatstgenoemd nummer, een ode aan New York, bereikte de eerste plaats van de Amerikaanse Billboard Hot 100 en groeide uit tot een van Jay-Z's bekendste nummers.
In oktober 2009 voerden Jay-Z en Alicia Keys Empire State of Mind uit in het Yankee Stadium, voorafgaand aan de tweede wedstrijd van de World Series.
In augustus 2011 bracht Jay-Z samen met Kanye West het album Watch the Throne uit. Het bevatte onder meer de nummers Otis, No Church in the Wild en Niggas in Paris. De twee artiesten gingen vervolgens op een gezamenlijke tournee. West had eerder als producer meegewerkt aan verschillende albums van Jay-Z, waaronder The Blueprint.
In juli 2013 verscheen zijn twaalfde studioalbum Magna Carta Holy Grail, dat werd uitgebracht in samenwerking met technologiebedrijf Samsung. Het album bevatte bijdragen van onder anderen Justin Timberlake, Rick Ross, Frank Ocean en Beyoncé.
In juni 2017 volgde zijn dertiende studioalbum 4:44. Daarop behandelde Jay-Z onder meer zijn huwelijk, vaderschap, financiële onafhankelijkheid en racisme. Het album kreeg overwegend positieve recensies en werd genomineerd voor acht Grammy Awards.
In juni 2018 bracht Jay-Z samen met Beyoncé onder de naam The Carters het album Everything Is Love uit. Het verscheen tijdens hun gezamenlijke On the Run II Tour.
In 2021 werd Jay-Z opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame.
Jay-Z staat bekend om zijn ritmische voordracht, woordspelingen en verhalende teksten. Zijn muziek behandelt onder meer zijn jeugd in Brooklyn, criminaliteit, succes, racisme, ondernemerschap en persoonlijke relaties. Zijn teksten bevatten regelmatig verwijzingen naar zijn eigen leven en de maatschappelijke omstandigheden waarin hij opgroeide.
In zijn muziek maakt Jay-Z veelvuldig gebruik van samples uit onder meer soul- en funkmuziek. Hij werkte gedurende zijn carrière samen met uiteenlopende producers, waaronder Kanye West, Just Blaze, Timbaland en The Neptunes.
Zijn albums Reasonable Doubt, The Blueprint en The Black Album zijn opgenomen in de lijst van de vijfhonderd beste albums aller tijden van het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone. In 2017 werd hij als eerste rapper opgenomen in de Songwriters Hall of Fame.
In 1999 richtte Jay-Z samen met Damon Dash het kledingmerk Rocawear op. Ook was hij betrokken bij de oprichting van de 40/40 Club, een keten van sportbars.
In 2008 richtte hij het entertainmentbedrijf Roc Nation op, dat zich onder meer bezighoudt met muziek, artiestenmanagement en entertainment. Het bedrijf breidde zijn activiteiten later uit naar sportmanagement met de oprichting van Roc Nation Sports. Daarnaast bezat Jay-Z een minderheidsbelang in basketbalclub Brooklyn Nets, dat hij in 2013 verkocht.
Jay-Z investeerde ook in de muziekstreamingdienst Tidal en de drankmerken Armand de Brignac en D'Ussé. Later verkocht hij belangen in deze ondernemingen aan onder meer Block, LVMH en Bacardi.
In 2019 werd Jay-Z de eerste hiphopartiest met een geschat vermogen van minstens één miljard Amerikaanse dollar. In maart 2026 schatte het zakenblad Forbes zijn vermogen op ongeveer 2,8 miljard dollar.
Naast zijn muzikale en zakelijke activiteiten is Jay-Z betrokken bij verschillende maatschappelijke initiatieven.
In 2003 richtte hij samen met zijn moeder Gloria Carter de Shawn Carter Foundation op. De stichting ondersteunt onder meer jongeren met een sociaaleconomische achterstand door studiebeurzen te verstrekken.
Daarnaast is Jay-Z betrokken bij REFORM Alliance, een Amerikaanse organisatie die hervormingen binnen het strafrechtsysteem nastreeft. De organisatie richt zich in het bijzonder op veranderingen in het systeem van proeftijd en voorwaardelijke invrijheidstelling.
Jay-Z trouwde op 4 april 2008 met de Amerikaanse zangeres Beyoncé Knowles, met wie hij al enkele jaren een relatie had. Ze kregen drie kinderen: dochter Blue Ivy Carter (2012) en de tweeling Rumi en Sir (2017).
Na de geboorte van Blue Ivy bracht Jay-Z het nummer Glory uit, waarin haar gehuil te horen is. Zij werd onder de naam B.I.C. vermeld als gastartiest. Het nummer bereikte de Amerikaanse Billboard Hot 100, waardoor Blue Ivy op zeer jonge leeftijd een vermelding op die hitlijst kreeg.
| Album met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Album Top 100 | Datum van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| Reasonable doubt | 25-06-1996 | - | |||
| In my lifetime, vol. 1 | 04-11-1997 | - | |||
| Vol. 2... Hard knock life | 29-09-1998 | 26-12-1998 | 77 | 7 | |
| Life and time of S. Carter | 28-12-1999 | - | |||
| Roc la familia | 31-10-2000 | - | |||
| The blueprint | 11-09-2001 | 22-09-2001 | 51 | 5 | |
| Unplugged | 18-12-2001 | - | |||
| The best of both worlds | 15-05-2002 | 30-03-2002 | 12 | 12 | met R. Kelly |
| The blueprint 2: The gift and the curse | 12-11-2002 | 18-01-2003 | 66 | 8 | |
| The black album | 14-11-2003 | 29-11-2003 | 66 | 9 | |
| Unfinished business | 26-10-2004 | 30-10-2004 | 60 | 3 | met R. Kelly |
| Collision course | 30-11-2004 | 04-12-2004 | 9 | 31 | met Linkin Park |
| Kingdom come | 2006 | 25-11-2006 | 71 | 4 | |
| American gangster | 2007 | 10-11-2007 | 64 | 1 | |
| The blueprint 3 | 11-09-2009 | 19-09-2009 | 12 | 26 | |
| Watch the throne | 12-08-2011 | 13-08-2011 | 3 | 10 | met Kanye West |
| Magna Carta... Holy Grail | 04-07-2013 | - | |||
| 4:44 | 30-06-2017 | - | |||
| Everything Is Love | 16-06-2018 | 23-06-2018 | 4 | 1* | als The Carters / met Beyoncé |
| Album met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 200 albums | Datum van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| The black album | 2003 | 24-01-2004 | 97 | 1 | |
| Collision course | 2004 | 11-12-2004 | 19 | 25 | met Linkin Park |
| American gangster | 2007 | 24-11-2007 | 88 | 1 | |
| The blueprint 3 | 2009 | 19-09-2009 | 25 | 13 | |
| Watch the throne | 2011 | 20-08-2011 | 7 | 8 | met Kanye West |
| The hits collection - Volume one | 2013 | 26-01-2013 | 121 | 3 | |
| Magna carta... Holy grail | 2013 | 20-07-2013 | 8 | 1* |
| Single met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Top 40 | Datum van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| I'll Be | 1997 | 19-07-1997 | 32 | 3 | met Foxy Brown / Nr. 33 in de Single Top 100 |
| (Always Be My) Sunshine | 1997 | 13-12-1997 | tip9 | - | met Babyface & Foxy Brown / Nr. 66 in de Single Top 100 |
| The City Is Mine | 1998 | 05-09-1998 | tip8 | - | met Blackstreet / Nr. 51 in de Single Top 100 |
| Hard Knock Life (Ghetto Anthem) | 1998 | 12-12-1998 | 5 | 9 | Nr. 6 in de Single Top 100 |
| Can I Get A... | 1999 | 17-04-1999 | 34 | 6 | met Amil & Ja Rule / Nr. 30 in de Single Top 100 |
| Heartbreaker | 1999 | 02-10-1999 | 7 | 15 | met Mariah Carey / Nr. 7 in de Single Top 100 |
| Anything | 2000 | 12-02-2000 | tip11 | - | |
| I Just Wanna Love U (Give It 2 Me) | 2001 | 06-01-2001 | tip5 | - | Nr. 61 in de Single Top 100 |
| Fiesta (Remix) | 2001 | 21-04-2001 | tip2 | - | met R. Kelly / Nr. 48 in de Single Top 100 |
| Izzo (H.O.V.A.) | 2001 | 13-10-2001 | tip9 | - | Nr. 69 in de Single Top 100 |
| Jigga That Nigga | 2001 | 16-01-2001 | tip3 | - | |
| Girls, Girls, Girls | 2002 | 09-02-2002 | tip13 | - | |
| Honey | 2002 | 04-05-2002 | tip11 | - | met R. Kelly |
| '03 Bonnie & Clyde | 2003 | 01-02-2003 | 9 | 9 | met Beyoncé / Nr. 5 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Excuse Me Miss | 2003 | 12-04-2003 | tip16 | - | |
| Crazy in Love | 2003 | 21-06-2003 | 2 | 14 | met Beyoncé / Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Frontin' | 2003 | 19-07-2003 | 24 | 6 | met Pharrell Williams / Nr. 21 in de Single Top 100 |
| Change Clothes | 2003 | 17-01-2004 | 18 | 5 | met Pharrell Williams / Nr. 40 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| 99 Problems | 2004 | 07-08-2004 | tip11 | - | |
| Numb / Encore | 2004 | 11-12-2004 | 5 | 16 | met Linkin Park / Nr. 5 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Déjà Vu | 2006 | 05-08-2006 | 17 | 9 | met Beyoncé / Nr. 13 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Umbrella | 2007 | 26-05-2007 | 2 | 19 | met Rihanna / Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Lost! | 2008 | 29-11-2008 | 15 | 5 | met Coldplay / Nr. 39 in de Single Top 100 |
| Run This Town | 2009 | 12-09-2009 | 10 | 11 | met Rihanna & Kanye West / Nr. 30 in de Single Top 100 |
| Empire State of Mind | 2009 | 24-10-2009 | 2 | 26 | met Alicia Keys / Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Young Forever | 2010 | 20-02-2010 | tip2 | - | met Mr Hudson / Nr. 50 in de Single Top 100 |
| H.A.M | 17-01-2011 | - | met Kanye West / Nr. 53 in de Single Top 100 | ||
| Otis | 25-07-2011 | - | met Kanye West & Otis Redding / Nr. 73 in de Single Top 100 | ||
| Talk That Talk | 12-01-2012 | 11-02-2012 | 29 | 5 | met Rihanna / Nr. 61 in de Single Top 100 / Alarmschijf |
| Niggas in Paris | 13-02-2012 | 30-06-2012 | 37 | 4 | met Kanye West / Nr. 28 in de Single Top 100 |
| Clique | 2012 | - | met Kanye West & Big Sean / Nr. 85 in de Single Top 100 | ||
| Suit & Tie | 14-01-2013 | 26-01-2013 | 18 | 7 | met Justin Timberlake / Nr. 10 in de Single Top 100 |
| Holy Grail | 2013 | - | met Justin Timberlake / Nr. 83 in de Single Top 100 | ||
| Drunk in Love | 2013 | 01-03-2014 | 36 | 3 | met Beyoncé / Nr. 56 in de Single Top 100 |
| Apeshit | 2018 | 23-06-2018 | tip5 | - | met Beyonce / als The Carters / Nr. 81 in de Single Top 100 |
| Single met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 50 | Datum van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| Hard Knock Life (Ghetto Anthem) | 1998 | 09-01-1999 | 11 | 9 | Nr. 11 in de Radio 2 Top 30 |
| Fiesta (Remix) | 2001 | 23-06-2001 | 36 | 6 | met R. Kelly |
| Honey | 2002 | 25-05-2002 | tip14 | - | met R. Kelly |
| '03 Bonnie & Clyde | 2003 | 25-01-2003 | 12 | 11 | met Beyoncé |
| Crazy in Love | 2003 | 05-07-2003 | 5 | 17 | met Beyoncé |
| Frontin' | 2003 | 23-08-2003 | 33 | 7 | met Pharrell Williams |
| Change Clothes | 2004 | 24-12-2003 | tip3 | - | met Pharrell Williams |
| Numb / Encore | 2004 | 18-12-2004 | 7 | 19 | met Linkin Park |
| Déjà Vu | 2006 | 02-09-2006 | 8 | 12 | met Beyoncé / Nr. 18 in de Radio 2 Top 30 |
| Umbrella | 2007 | 02-06-2007 | 1(3wk) | 33 | met Rihanna / Platina |
| Lost! | 2008 | 28-06-2008 | 34 | 2 | met Coldplay |
| Run This Town | 2009 | 12-09-2009 | 28 | 10 | met Rihanna & Kanye West |
| Empire State of Mind | 2009 | 21-11-2009 | 4 | 25 | met Alicia Keys / Nr. 24 in de Radio 2 Top 30 / Goud |
| Stranded (Haiti mon amour) | 2010 | 30-01-2010 | 39 | 2 | met Bono, The Edge en Rihanna |
| Young Forever | 2010 | 13-02-2010 | tip3 | - | met Mr Hudson |
| Otis | 2011 | 13-08-2011 | tip5 | - | met Kanye West & Otis Redding |
| Niggas in Paris | 2012 | 10-03-2012 | 17 | 33* | met Kanye West |
| Talk That Talk | 2012 | 17-03-2012 | tip4 | - | met Rihanna |
| No Church in the Wild | 28-05-2012 | 30-06-2012 | 40 | 4 | met Kanye West & Frank Ocean |
| Clique | 2012 | 29-09-2012 | tip6 | - | met Kanye West & Big Sean |
| Suit & Tie | 2013 | 25-01-2013 | 9 | 10 | met Justin Timberlake |
| Holy Grail | 2013 | 27-07-2013 | 26 | 13 | met Justin Timberlake |
| Drunk in Love | 2013 | 04-01-2014 | 13 | 16 | met Beyoncé |
| Pop Style | 2016 | 16-04-2016 | tip | - | met Kanye West en Drake |
| Shining | 2017 | 25-02-2017 | tip17 | - | met DJ Khaled en Beyoncé |
| 4:44 | 2017 | 22-07-2017 | 45 | 1 | |
| Top Off | 2018 | 10-03-2018 | tip | - | met DJ Khaled, Future en Beyoncé |
| Apeshit | 2018 | 30-06-2018 | 37 | 4 | met Beyoncé / als The Carters |
| Nummers met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 | '14 | '15 | '16 | '17 | '18 | '19 | '20 | '21 | '22 | '23 | '24 | '25 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Crazy in Love (met Beyoncé) | 1604 | 1807 | 1570 | 1947 | 1245 | 1553 | 1649 | 1992 | 1939 | 1567 | 1891 | - |
| Empire State of Mind (met Alicia Keys) | - | 328 | 1040 | 991 | 756 | 782 | 309 | 358 | 392 | 386 | 295 | 429 |
| Niggas in Paris (met Kanye West) | - | - | 1675 | 1908 | 1349 | 1596 | 1499 | 1374 | 1524 | 1159 | 1349 | 1616 |
| Numb/Encore (met Linkin Park) | - | 631 | 772 | 405 | 497 | 590 | 620 | 580 | 586 | 611 | 492 | 688 |
| Jaar | Titel | Rol | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| 1998 | Streets Is Watching | ||
| 2000 | Hard Knock Life | ||
| 2002 | State Property | Untouchable J | |
| Paper Soldiers | |||
| 2004 | Fade To Black | ||
| 2006 | Diary of JAY Z: Water For Life |