Jay-Z

Jay-Z
Carter in 2011
Carter in 2011
Persoonsgegevens
Volledige naam Shawn Corey Carter
Alias Jigga, Hova, HOV
Geboortedatum 4 december 1969
Geboorteplaats BrooklynBewerken op Wikidata
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Handtekening Handtekening
Opleiding en werk
Opleiding gevolgd aan George Westinghouse Career and Technical Education High School, Trenton Central High SchoolBewerken op Wikidata
Beroep(en) rapper, songwriter, muziekproducent, muziekmanager, zakenpersoon, mediaondernemer, acteur, ondernemer, filantroop, componist, filmacteur, investeerderBewerken op Wikidata
Genre(s) Hiphop
Act(s) The Carters, Murder, Inc.Bewerken op Wikidata
Label(s) Roc Nation
Tijdlijn en statistieken
Jaren actief 1992–heden
Aantal YouTube-abonnees 835.000 (4 december 2020)Bewerken op Wikidata
Links
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Shawn Corey Carter (New York, 4 december 1969), beter bekend als Jay-Z, is een Amerikaans rapper, muziekproducent en ondernemer. Hij geldt als een van de invloedrijkste en commercieel succesvolste rappers aller tijden en won meerdere Grammy Awards.

Naast zijn muzikale carrière bouwde Jay-Z een zakenimperium op met belangen in onder meer muziek, mode, sport en entertainment. Hij richtte het entertainmentbedrijf Roc Nation op en investeerde in verschillende ondernemingen. In 2019 werd hij de eerste hiphopartiest met een geschat vermogen van minstens één miljard Amerikaanse dollar.

Biografie

Jeugd

Shawn Carter werd geboren in Brooklyn, een stadsdeel van New York, en groeide op in de Marcy Houses, een sociaal woningbouwcomplex in de wijk Bedford-Stuyvesant. Zijn vader, Adnis Reeves, verliet het gezin toen Carter nog jong was. Samen met zijn broer en twee zussen werd hij opgevoed door zijn moeder, Gloria Carter.

Tijdens zijn jeugd kwam Carter in aanraking met drugshandel en geweld. Hij handelde naar eigen zeggen in cocaïne, een onderwerp dat later regelmatig terugkeerde in zijn muziek. Volgens zijn eigen verklaring schoot hij op twaalfjarige leeftijd zijn oudere broer in de schouder na een conflict over een gestolen ring. Ook verklaarde hij dat tijdens zijn betrokkenheid bij de drugshandel driemaal op hem werd geschoten, zonder dat hij werd geraakt.

Carter bezocht onder meer de George Westinghouse Career and Technical Education High School in Brooklyn, waar ook de latere rappers The Notorious B.I.G. en Busta Rhymes onderwijs volgden. Hij voltooide zijn middelbareschoolopleiding niet.

Al op jonge leeftijd begon Carter met rappen. Hij gebruikte aanvankelijk de bijnaam Jazzy, waaruit later zijn artiestennaam Jay-Z ontstond. De naam wordt ook in verband gebracht met zijn muzikale mentor Jaz-O.

Muzikale carrière

Beginjaren en doorbraak

Jay-Z begon zijn muzikale carrière in de jaren tachtig en werkte samen met rapper Jaz-O. Hoewel hij bekendheid verwierf binnen de hiphopscene van New York, kreeg hij aanvankelijk geen platencontract bij een grote platenmaatschappij.

In 1995 richtte hij samen met Damon Dash en Kareem Burke het onafhankelijke platenlabel Roc-A-Fella Records op. De oprichters verkochten aanvankelijk zelf muziek om hun activiteiten te financieren. Via het label verscheen op 25 juni 1996 Jay-Z's debuutalbum Reasonable Doubt, met onder meer de nummers Dead Presidents II, Can't Knock the Hustle met Mary J. Blige, Brooklyn's Finest met The Notorious B.I.G. en Ain't No Nigga met Foxy Brown. Hoewel het album aanvankelijk een bescheiden commercieel succes kende, kreeg het later brede erkenning binnen de hiphop.

In 1997 verscheen zijn tweede studioalbum In My Lifetime, Vol. 1. Zijn commerciële doorbraak volgde een jaar later met Vol. 2... Hard Knock Life. Het album bereikte de eerste plaats van de Amerikaanse Billboard 200 en bevatte onder meer de succesvolle singles Hard Knock Life (Ghetto Anthem) en Can I Get A... met Ja Rule en Amil. In 1999 won Jay-Z voor dit album zijn eerste Grammy Award, in de categorie Best Rap Album.

Commercieel succes

In 1999 bracht Jay-Z het album Vol. 3... Life and Times of S. Carter uit. Het bevatte onder meer de succesvolle single Big Pimpin', waarop hij samenwerkte met het rapduo UGK. Datzelfde jaar werkte hij samen met zangeres Mariah Carey aan haar single Heartbreaker.

In december 1999 raakte hij betrokken bij een steekincident met muziekproducent Lance Rivera in een nachtclub in New York. In 2001 bekende hij schuld aan mishandeling en kreeg hij drie jaar proeftijd opgelegd.

In 2000 verscheen The Dynasty: Roc La Familia, gevolgd door The Blueprint in 2001. Vooral dat laatste album kreeg veel waardering van muziekcritici. Het bevatte producties van onder anderen Kanye West en Just Blaze, evenals het nummer Renegade, waarop Jay-Z samenwerkte met Eminem. The Blueprint groeide uit tot een invloedrijk album binnen de hiphop.

In dezelfde periode ontstond een muzikale rivaliteit met rapper Nas. Beide artiesten brachten nummers uit waarin zij elkaar bekritiseerden, waaronder Takeover van Jay-Z en Ether van Nas. Later legden zij hun rivaliteit publiekelijk bij.

In november 2002 bracht Jay-Z het dubbelalbum The Blueprint 2: The Gift & the Curse uit. Het bevatte onder meer de singles Excuse Me Miss met Pharrell Williams, en '03 Bonnie & Clyde met zijn toenmalige vriendin Beyoncé. Datzelfde jaar verscheen The Best of Both Worlds, een gezamenlijk album met zanger R. Kelly.

In november 2003 verscheen The Black Album, dat Jay-Z destijds presenteerde als zijn laatste soloalbum. Het bevatte onder meer de nummers 99 Problems, Dirt Off Your Shoulder en Change Clothes.

Tijdelijk afscheid en terugkeer

Ondanks zijn aangekondigde afscheid bleef Jay-Z actief in de muziekindustrie. In 2004 bracht hij samen met R. Kelly het album Unfinished Business uit. Datzelfde jaar werkte hij met de Amerikaanse rockband Linkin Park aan de ep Collision Course, waarop nummers van beide artiesten werden gecombineerd tot mash-ups. Het project ging gepaard met een gezamenlijk optreden voor een klein publiek. De single Numb/Encore werd een internationaal succes en won een Grammy Award.

Van 2004 tot 2007 was Jay-Z president van Def Jam Recordings. In november 2006 keerde hij terug als soloartiest met het album Kingdom Come. Op het nummer Beach Chair werkte hij samen met Chris Martin, de zanger van de Britse rockband Coldplay.

Een jaar later verscheen American Gangster, een conceptalbum geïnspireerd op de gelijknamige film uit 2007. Jay-Z liet zich bij het maken van het album inspireren door de thema's en gebeurtenissen uit de film, die aansloten bij onderwerpen uit zijn eerdere muziek.

In september 2009 bracht Jay-Z The Blueprint 3 uit. Het album bevatte onder meer Run This Town met Rihanna en Kanye West, en Empire State of Mind met Alicia Keys. Laatstgenoemd nummer, een ode aan New York, bereikte de eerste plaats van de Amerikaanse Billboard Hot 100 en groeide uit tot een van Jay-Z's bekendste nummers.

In oktober 2009 voerden Jay-Z en Alicia Keys Empire State of Mind uit in het Yankee Stadium, voorafgaand aan de tweede wedstrijd van de World Series.

Samenwerkingen en latere carrière

In augustus 2011 bracht Jay-Z samen met Kanye West het album Watch the Throne uit. Het bevatte onder meer de nummers Otis, No Church in the Wild en Niggas in Paris. De twee artiesten gingen vervolgens op een gezamenlijke tournee. West had eerder als producer meegewerkt aan verschillende albums van Jay-Z, waaronder The Blueprint.

In juli 2013 verscheen zijn twaalfde studioalbum Magna Carta Holy Grail, dat werd uitgebracht in samenwerking met technologiebedrijf Samsung. Het album bevatte bijdragen van onder anderen Justin Timberlake, Rick Ross, Frank Ocean en Beyoncé.

In juni 2017 volgde zijn dertiende studioalbum 4:44. Daarop behandelde Jay-Z onder meer zijn huwelijk, vaderschap, financiële onafhankelijkheid en racisme. Het album kreeg overwegend positieve recensies en werd genomineerd voor acht Grammy Awards.

In juni 2018 bracht Jay-Z samen met Beyoncé onder de naam The Carters het album Everything Is Love uit. Het verscheen tijdens hun gezamenlijke On the Run II Tour.

In 2021 werd Jay-Z opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame.

Muzikale stijl en invloed

Jay-Z staat bekend om zijn ritmische voordracht, woordspelingen en verhalende teksten. Zijn muziek behandelt onder meer zijn jeugd in Brooklyn, criminaliteit, succes, racisme, ondernemerschap en persoonlijke relaties. Zijn teksten bevatten regelmatig verwijzingen naar zijn eigen leven en de maatschappelijke omstandigheden waarin hij opgroeide.

In zijn muziek maakt Jay-Z veelvuldig gebruik van samples uit onder meer soul- en funkmuziek. Hij werkte gedurende zijn carrière samen met uiteenlopende producers, waaronder Kanye West, Just Blaze, Timbaland en The Neptunes.

Zijn albums Reasonable Doubt, The Blueprint en The Black Album zijn opgenomen in de lijst van de vijfhonderd beste albums aller tijden van het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone. In 2017 werd hij als eerste rapper opgenomen in de Songwriters Hall of Fame.

Ondernemerschap

In 1999 richtte Jay-Z samen met Damon Dash het kledingmerk Rocawear op. Ook was hij betrokken bij de oprichting van de 40/40 Club, een keten van sportbars.

In 2008 richtte hij het entertainmentbedrijf Roc Nation op, dat zich onder meer bezighoudt met muziek, artiestenmanagement en entertainment. Het bedrijf breidde zijn activiteiten later uit naar sportmanagement met de oprichting van Roc Nation Sports. Daarnaast bezat Jay-Z een minderheidsbelang in basketbalclub Brooklyn Nets, dat hij in 2013 verkocht.

Jay-Z investeerde ook in de muziekstreamingdienst Tidal en de drankmerken Armand de Brignac en D'Ussé. Later verkocht hij belangen in deze ondernemingen aan onder meer Block, LVMH en Bacardi.

In 2019 werd Jay-Z de eerste hiphopartiest met een geschat vermogen van minstens één miljard Amerikaanse dollar. In maart 2026 schatte het zakenblad Forbes zijn vermogen op ongeveer 2,8 miljard dollar.

Maatschappelijke activiteiten

Naast zijn muzikale en zakelijke activiteiten is Jay-Z betrokken bij verschillende maatschappelijke initiatieven.

In 2003 richtte hij samen met zijn moeder Gloria Carter de Shawn Carter Foundation op. De stichting ondersteunt onder meer jongeren met een sociaaleconomische achterstand door studiebeurzen te verstrekken.

Daarnaast is Jay-Z betrokken bij REFORM Alliance, een Amerikaanse organisatie die hervormingen binnen het strafrechtsysteem nastreeft. De organisatie richt zich in het bijzonder op veranderingen in het systeem van proeftijd en voorwaardelijke invrijheidstelling.

Privéleven

Jay-Z trouwde op 4 april 2008 met de Amerikaanse zangeres Beyoncé Knowles, met wie hij al enkele jaren een relatie had. Ze kregen drie kinderen: dochter Blue Ivy Carter (2012) en de tweeling Rumi en Sir (2017).

Na de geboorte van Blue Ivy bracht Jay-Z het nummer Glory uit, waarin haar gehuil te horen is. Zij werd onder de naam B.I.C. vermeld als gastartiest. Het nummer bereikte de Amerikaanse Billboard Hot 100, waardoor Blue Ivy op zeer jonge leeftijd een vermelding op die hitlijst kreeg.

Discografie

Albums

Album met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Album Top 100Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Reasonable doubt25-06-1996-
In my lifetime, vol. 104-11-1997-
Vol. 2... Hard knock life29-09-199826-12-1998777
Life and time of S. Carter28-12-1999-
Roc la familia31-10-2000-
The blueprint11-09-200122-09-2001515
Unplugged18-12-2001-
The best of both worlds15-05-200230-03-20021212met R. Kelly
The blueprint 2: The gift and the curse12-11-200218-01-2003668
The black album14-11-200329-11-2003669
Unfinished business26-10-200430-10-2004603met R. Kelly
Collision course30-11-200404-12-2004931met Linkin Park
Kingdom come200625-11-2006714
American gangster200710-11-2007641
The blueprint 311-09-200919-09-20091226
Watch the throne12-08-201113-08-2011310met Kanye West
Magna Carta... Holy Grail04-07-2013-
4:4430-06-2017-
Everything Is Love16-06-201823-06-201841*als The Carters / met Beyoncé
Album met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 200 albumsDatum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
The black album200324-01-2004971
Collision course200411-12-20041925met Linkin Park
American gangster200724-11-2007881
The blueprint 3200919-09-20092513
Watch the throne201120-08-201178met Kanye West
The hits collection - Volume one201326-01-20131213
Magna carta... Holy grail201320-07-201381*

Singles

Single met eventuele hitnotering(en) in de Nederlandse Top 40Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
I'll Be199719-07-1997323met Foxy Brown /
Nr. 33 in de Single Top 100
(Always Be My) Sunshine199713-12-1997tip9-met Babyface & Foxy Brown /
Nr. 66 in de Single Top 100
The City Is Mine199805-09-1998tip8-met Blackstreet /
Nr. 51 in de Single Top 100
Hard Knock Life (Ghetto Anthem)199812-12-199859Nr. 6 in de Single Top 100
Can I Get A...199917-04-1999346met Amil & Ja Rule /
Nr. 30 in de Single Top 100
Heartbreaker199902-10-1999715met Mariah Carey /
Nr. 7 in de Single Top 100
Anything200012-02-2000tip11-
I Just Wanna Love U (Give It 2 Me)200106-01-2001tip5-Nr. 61 in de Single Top 100
Fiesta (Remix)200121-04-2001tip2-met R. Kelly /
Nr. 48 in de Single Top 100
Izzo (H.O.V.A.)200113-10-2001tip9-Nr. 69 in de Single Top 100
Jigga That Nigga200116-01-2001tip3-
Girls, Girls, Girls200209-02-2002tip13-
Honey200204-05-2002tip11-met R. Kelly
'03 Bonnie & Clyde200301-02-200399met Beyoncé /
Nr. 5 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Excuse Me Miss200312-04-2003tip16-
Crazy in Love200321-06-2003214met Beyoncé /
Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Frontin'200319-07-2003246met Pharrell Williams /
Nr. 21 in de Single Top 100
Change Clothes200317-01-2004185met Pharrell Williams /
Nr. 40 in de Single Top 100 / Alarmschijf
99 Problems200407-08-2004tip11-
Numb / Encore200411-12-2004516met Linkin Park /
Nr. 5 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Déjà Vu200605-08-2006179met Beyoncé /
Nr. 13 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Umbrella200726-05-2007219met Rihanna /
Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Lost!200829-11-2008155met Coldplay /
Nr. 39 in de Single Top 100
Run This Town200912-09-20091011met Rihanna & Kanye West /
Nr. 30 in de Single Top 100
Empire State of Mind200924-10-2009226met Alicia Keys /
Nr. 2 in de Single Top 100 / Alarmschijf
Young Forever201020-02-2010tip2-met Mr Hudson /
Nr. 50 in de Single Top 100
H.A.M17-01-2011-met Kanye West /
Nr. 53 in de Single Top 100
Otis25-07-2011-met Kanye West & Otis Redding /
Nr. 73 in de Single Top 100
Talk That Talk12-01-201211-02-2012295met Rihanna /
Nr. 61 in de Single Top 100 /
Alarmschijf
Niggas in Paris13-02-201230-06-2012374met Kanye West /
Nr. 28 in de Single Top 100
Clique2012-met Kanye West & Big Sean /
Nr. 85 in de Single Top 100
Suit & Tie14-01-201326-01-2013187met Justin Timberlake /
Nr. 10 in de Single Top 100
Holy Grail2013-met Justin Timberlake /
Nr. 83 in de Single Top 100
Drunk in Love201301-03-2014363met Beyoncé /
Nr. 56 in de Single Top 100
Apeshit201823-06-2018tip5-met Beyonce / als The Carters /
Nr. 81 in de Single Top 100
Single met hitnotering(en) in de Vlaamse Ultratop 50Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Hard Knock Life (Ghetto Anthem)199809-01-1999119Nr. 11 in de Radio 2 Top 30
Fiesta (Remix)200123-06-2001366met R. Kelly
Honey200225-05-2002tip14-met R. Kelly
'03 Bonnie & Clyde200325-01-20031211met Beyoncé
Crazy in Love200305-07-2003517met Beyoncé
Frontin'200323-08-2003337met Pharrell Williams
Change Clothes200424-12-2003tip3-met Pharrell Williams
Numb / Encore200418-12-2004719met Linkin Park
Déjà Vu200602-09-2006812met Beyoncé /
Nr. 18 in de Radio 2 Top 30
Umbrella200702-06-20071(3wk)33met Rihanna / Platina
Lost!200828-06-2008342met Coldplay
Run This Town200912-09-20092810met Rihanna & Kanye West
Empire State of Mind200921-11-2009425met Alicia Keys /
Nr. 24 in de Radio 2 Top 30 / Goud
Stranded (Haiti mon amour)201030-01-2010392met Bono, The Edge en Rihanna
Young Forever201013-02-2010tip3-met Mr Hudson
Otis201113-08-2011tip5-met Kanye West & Otis Redding
Niggas in Paris201210-03-20121733*met Kanye West
Talk That Talk201217-03-2012tip4-met Rihanna
No Church in the Wild28-05-201230-06-2012404met Kanye West & Frank Ocean
Clique201229-09-2012tip6-met Kanye West & Big Sean
Suit & Tie201325-01-2013910met Justin Timberlake
Holy Grail201327-07-20132613met Justin Timberlake
Drunk in Love201304-01-20141316met Beyoncé
Pop Style201616-04-2016tip-met Kanye West en Drake
Shining201725-02-2017tip17-met DJ Khaled en Beyoncé
4:44201722-07-2017451
Top Off201810-03-2018tip-met DJ Khaled, Future en Beyoncé
Apeshit201830-06-2018374met Beyoncé / als The Carters

NPO Radio 2 Top 2000

Nummers met noteringen
in de NPO Radio 2 Top 2000
'14'15'16'17'18'19'20'21'22'23'24'25
Crazy in Love (met Beyoncé)16041807157019471245155316491992193915671891-
Empire State of Mind (met Alicia Keys)-3281040991756782309358392386295429
Niggas in Paris (met Kanye West)--1675190813491596149913741524115913491616
Numb/Encore (met Linkin Park)-631772405497590620580586611492688
  1. ↑ Een '-' betekent dat het nummer niet was genoteerd en een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering van een nummer aan.
  2. ↑ 2014 was het eerste jaar met een notering voor JAŸ‐Z.

Filmografie

Filmografie als acteur
Jaar Titel Rol Opmerkingen
1998Streets Is Watching
2000Hard Knock Life
2002State PropertyUntouchable J
Paper Soldiers
2004Fade To Black
2006Diary of JAY Z: Water For Life

Grammy Awards

Gewonnen

  • 1999: Best Rap Album: Vol. 2... Hard Knock Life
  • 2001: Best Rap Performance By A Duo Or Group: Big Pimpin (met UGK)
  • 2004: Best R&B Song: Crazy In Love (met Beyoncé)
  • 2004: Best Rap/Sung Collaboration: Crazy In Love (met Beyoncé)
  • 2005: Best Rap Solo Performance: 99 Problems
  • 2006: Best Rap/Sung Collaboration: Numb/Encore (met Linkin Park)
  • 2012: Best Rap Performance: Otis (met Kanye West) (Ft. Otis Redding)
  • 2014: Best Rap/Sung Collaboration: Holy Grail (met Justin Timberlake)

Nominaties

  • 1999: Best Rap Solo Performance: Hard Knock Life
  • 1999: Best Rap Performance By A Duo Or Group: Money Ain't A Thang (met JD)
  • 2001: Best Rap Album: Vol. 3: The Life And Times Of S. Carter
  • 2002: Best Rap Performance By A Duo Or Group: Change The Game (met Beanie Sigel, Memphis Bleek & Static)
  • 2002: Best Rap Solo Performance: Izzo (H.O.V.A.)
  • 2003: Best Male Rap Solo Performance: Song Cry
  • 2004: Best Rap Album: The Blueprint 2: The Gift & Curse
  • 2004: Best Rap Song: Excuss Me Miss (met Pharrell Williams)
  • 2004: Best Rap/Sung Collaboration: Frontin (met Pharrell Williams)
  • 2004: Record Of The Year: Crazy In Love (met Beyoncé)
  • 2005: Best Rap Album: The Black Album
  • 2005: Best Rap Song: 99 Problems
  • 2013: Best Record of the Year
  • 2014: Best Rap/Sung Collaboration: Holy Grail (met Justin Timberlake)