Jerry Afriyie

Jerry Afriyie
Jerry Afriyie (2019)
Jerry Afriyie (2019)
Algemene informatie
Volledige naam Jerry King Luther Afriyie
Geboren 30 april 1981
Bechem
Nationaliteit Nederlandse
Geboorteland Ghana
Beroep Activist, dichter
Bekend van Zwarte Piet is racisme – Kick Out Zwarte Piet
Website Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Mens & Maatschappij
Een sticker met de tekst "Zwarte Piet is racisme" op de zijkant van een elektriciteitskastje in Oude Pekela in 2019.

Jerry King Luther Afriyie (Bechem, Ghana, 30 april 1981) is een Nederlandse activist, dichter en rapper. Als dichter en rapper treedt hij op onder de naam Kno'ledge Cesare. Hij is de oprichter van de Stichting Soul Rebel Movement. Hij is voorzitter en een van de oprichters van Stichting Nederland Wordt Beter, waar ook actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) onder viel, en geeft lezingen, optredens en gastlessen. NLWB en KOZP stopten op 5 december 2025, nadat zij naar eigen zeggen hun doelstellingen hadden behaald.

Afriyie werd bekend door de campagne Zwarte Piet is racisme, die hij in 2011 met Quinsy Gario begon. In 2018 won hij de eerste Nieuw Amsterdam Prijs van Pakhuis de Zwijger. In 2025 kreeg hij samen met Raul Balai de Andreaspenning van de gemeente Amsterdam.

Levensloop

Afriyie is geboren in Bechem, Ghana, en is Ashanti. Zijn moeder was zestien jaar oud toen hij geboren werd, en zijn vader negentien. Zijn vader vertrok naar Nederland toen Afriyie drie jaar oud was, en Afriyie is deels bij zijn tantes en oma opgegroeid. Zijn ouders scheidden toen hij 11 jaar was. De vader van Afriyie haalde hem samen met zijn broertje naar Nederland, zijn moeder bleef in Ghana. In Nederland woonde Afriyie eerst vier jaar in Utrecht, daarna verhuisde het gezin naar Amsterdam-Zuidoost. Op basis van een toets werd hij op een technische middelbare school geplaatst. Volgens Afriyie hield die toets geen rekening met zijn schoolresultaten in Ghana, en sprak hij toen pas enkele maanden Nederlands.

De eerste Sinterklaasintocht die hij zag was in Utrecht in 1993. Als kind hield hij naar eigen zeggen enorm van sinterklaas en de intochten maar werd uitgescholden voor vieze zwarte piet. Na de middelbare school trad hij op als dichter en rapper onder de artiestennaam Kno'ledge Cesare. In die tijd richtte hij de non-profitorganisatie Soul Rebel Movement op, die zich richt op zwarte gemeenschappen. Daarnaast werkte hij als beveiliger. Na zijn arrestatie in Gouda in 2014 deed een agent aangifte van mishandeling. Op grond daarvan trok de Utrechtse korpschef in 2015 zijn beveiligerspas in, waardoor hij zijn werk verloor. De rechter oordeelde in mei 2018 dat de intrekking terecht was, hoewel het gerechtshof de mishandeling eerder niet bewezen had geacht.

Zwarte Piet Is Racisme

Zwarte Piet Is Racisme was een kunstproject en protest van Afriyie en Quinsy Gario (dichter, kunstenaar en activist) vanuit Stichting Nederland Wordt Beter, die zich inzette tegen racisme en uitsluiting in Nederland. Gario en Afriyie confronteerden mensen met dit perspectief door in het openbaar T-shirts te dragen met de leus zwarte piet is racisme. De eerste keer dat Gario in het openbaar dat T-shirt droeg was op 1 juni 2011, in Theatercafé De Bastaard in Utrecht. Bij de landelijke intocht van Sinterklaas in Dordrecht op 12 november 2011 droegen Gario en Afriyie de T-shirts met de leus, waarna zij, Siri Venning en Steffi Weber gearresteerd werden. Dit kwam in het (internationale) nieuws. Gario en Afriyie dienden een klacht in bij de politie omdat zij zich beperkt voelden in hun vrijheid van meningsuiting. De Nationale ombudsman oordeelde later dat het politiegeweld bij hun arrestatie disproportioneel was en in strijd met de vrijheid van meningsuiting.

In 2012 nodigde de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan Afriyie en Raul Balai, medeoprichter van Nederland Wordt Beter, uit in zijn ambtswoning voor een gesprek over het sinterklaasfeest. Daaruit kwam een gezamenlijke aanpak voort om het uiterlijk van Zwarte Piet te veranderen. Afgesproken werd de figuur binnen vier jaar aan te passen.

Zwarte Piet is Racisme begon in 2014 samen met Stop Blackface en Zwarte Piet Niet met Kick Out Zwarte Piet. Gario is sindsdien niet meer betrokken bij de campagne.

Arrestaties en rechtszaak

Afriyie is tijdens zijn demonstraties tegen Zwarte Piet meermalen gearresteerd door de politie, te weten in 2011 in Dordrecht, in 2014 in Gouda en in 2016 in Rotterdam. Bij de intocht in Gouda in 2014 hield de politie zo'n negentig voor- en tegenstanders van Zwarte Piet aan. Afriyie was de enige die daarna voor de rechter moest verschijnen. Het Openbaar Ministerie eiste een geldboete van 1500 euro wegens verzet tegen zijn aanhouding. De rechtbank legde in oktober 2016 geen straf op. Volgens de rechter was de politie bij zijn aanhouding te hard opgetreden en was het recht op vrijheid van meningsuiting door de aanhoudingen onterecht ingeperkt. In het hoger beroep achtte het gerechtshof het bewezen dat Afriyie zich met geweld heeft verzet tegen een brigadier van de politie Eenheid Den Haag. Mishandeling van de agent achtte het hof niet bewezen.

Afriyie werd veroordeeld tot een voorwaardelijke geldboete van 500 euro en tot een onvoorwaardelijke betaling van een schadevergoeding van 500 euro voor de immateriële schade. Afriyie ging in cassatie tegen het Hoger Beroep, maar op 28 mei 2019 werd de uitspraak van het Hoger Beroep bevestigd door de Hoge Raad.

Bij de intocht in Rotterdam op 12 november 2016 werd Afriyie opnieuw aangehouden. Amnesty International bekeek videobeelden van die aanhouding en concludeerde dat de politie disproportioneel geweld had gebruikt. Volgens Amnesty gaf ten minste één agent hem een vuistslag in het gezicht. De organisatie vroeg de chef van de politie-eenheid Rotterdam om de aanhouding te onderzoeken.

NCTV

KOZP werd genoemd in een rapport uit 2017 van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Na een klacht van de actiegroep schreef de NCTV in mei 2019 dat zij KOZP nooit als links-extremistische of terroristische organisatie had gezien. De NCTV publiceerde daarover een verduidelijking, waarin stond dat het beeld van KOZP als extremistische organisatie "berust op een misverstand". Afriyie zei dat gesprekken en gastlessen bij gemeenten door de vermelding waren afgezegd, en dat hij bij sommige evenementen beveiligd moest worden.

Op 7 september 2023 sprak Afriyie namens KOZP bij een rondetafelgesprek over het demonstratierecht van de commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer, in het blok voor demonstranten en ervaringsdeskundigen.

Black Lives Matter

Naar aanleiding van de dood van George Floyd in de Amerikaanse stad Minneapolis op 25 mei 2020 vonden in juni 2020 wereldwijd verscheidene protesten plaats met als leus Black Lives Matter ('zwarte levens doen ertoe'). Op 1 juni 2020 (Tweede Pinksterdag) organiseerden Kick Out Zwarte Piet, Stichting Nederland Wordt Beter en Black Queer & Trans Resistance Netherlands een demonstratie op de Dam in Amsterdam naar aanleiding van de dood van George Floyd. Volgens de organisatoren was het een protest tegen 'anti-zwart politiegeweld in de VS en Europa' en tegen institutioneel racisme in Nederland. Aan de demonstratie namen naar schatting zo'n vijfduizend mensen deel. Afriyie sprak op verschillende demonstraties en was mede-organisator van de demonstraties op de Dam en in de Bijlmer. In dezelfde maand ontving hij een brief waarin hij, zijn vrouw en zijn kind met de dood werden bedreigd. Afriyie deed aangifte. De Amsterdamse politie liet weten de zaak zeer serieus te nemen.

Zwart Manifest

In maart 2021 lanceerden verschillende organisaties uit de zwarte gemeenschap, waaronder Nederland Wordt Beter en The Black Archives, het Zwart Manifest, met concrete voorstellen om institutioneel racisme aan te pakken en zwarte emancipatie in Nederland te bevorderen. Afriyie was een van de initiatiefnemers. Demissionaire ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en vicepremier) namen het manifest in ontvangst op 10 juni 2021.

Opheffing van Nederland Wordt Beter en Kick Out Zwarte Piet

In november 2025 maakten NLWB en KOZP bekend dat zij zich op 5 december, de verjaardag van Sinterklaas, zouden opheffen. Volgens Afriyie waren de drie doelen gehaald die bij de oprichting van de stichting waren gesteld: structureel onderwijs over het koloniale verleden, een nationale herdenking van het slavernijverleden en het verdwijnen van Zwarte Piet.

In de NOS-podcast De Dag zei Afriyie in december 2025 dat zijn werk veel van hem en zijn gezin had gevraagd. Hij vertelde dat hij zijn kinderen had moeten uitleggen dat ze niet alleen naar school konden lopen.

Ander activisme

In 2012 begon Afriyie met Nederland Wordt Beter de Dag van Empathie op 3 mei, de dag voor de Nationale Dodenherdenking. De dag werd georganiseerd op verschillende locaties, waaronder Pakhuis de Zwijger. Afriyie noemde als aanleiding het onbegrip dat hij ervoer bij de campagne tegen Zwarte Piet, en kritiek in zijn omgeving dat de herdenking op 4 mei vooral oog had voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en veel minder voor die van de slavernij. Die kritiek ging volgens hem vaak gepaard met antisemitische uitspraken.

Afriyie schrijft ook opiniestukken. In een opiniestuk in NRC Handelsblad in februari 2018 gaf hij aan dat hij vecht tegen zijn homofobie; "Ik merk dat ik nog steeds moeite heb om twee mannen te zien zoenen en af en toe de neiging heb om lesbische vrouwen te seksualiseren, in plaats van ze volwaardig en met respect te omarmen."

Afriyie is ook betrokken bij activisme tegen het geweld door Israël tegen Palestijnen. Voor een pro-Palestijnse demonstratie op 14 juni 2020 op het Museumplein in Amsterdam werd hij aangekondigd als spreker. De organisatoren wilden de Nederlandse regering bewegen haar standpunt ten opzichte van Israël te wijzigen.

Onderscheidingen

Op 9 januari 2018 won Afriyie de eerste Nieuw Amsterdam Prijs, die Pakhuis de Zwijger jaarlijks uitreikt aan Amsterdammers die in het voorgaande jaar een bijdrage aan de stad hebben geleverd. Hij kreeg de prijs voor zijn inzet voor een inclusief sinterklaasfeest. In november 2017 was de intocht in Amsterdam voor het eerst zonder Zwarte Pieten gehouden.

Op 30 november 2025 ontvingen Afriyie en Raul Balai van Kick Out Zwarte Piet de Andreaspenning van de gemeente Amsterdam, voor hun inzet om het sinterklaasfeest in de stad inclusiever te maken. Locoburgemeester Touria Meliani reikte de penning uit.

Op 10 december 2025 kende de Liga voor de Rechten van de Mens de Clara Meijer-Wichmann-penning toe aan Nederland Wordt Beter, voor de campagne tegen Zwarte Piet en voor aandacht voor het koloniale en slavernijverleden. Afriyie nam de penning met andere bestuursleden in ontvangst en sprak namens de beweging bij de uitreiking in de Vondelkerk.