| Joan Berkhemer | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboortedatum | 1951 | |||
| Geboorteplaats | Wageningen | |||
| Land |  Nederland | |||
| Opleiding en werk | ||||
| Beroep(en) | violist, dirigent en componist | |||
| Instrument(en) | viool | |||
| ||||
Joan Berkhemer (Wageningen, 1951) is een Nederlands violist, dirigent en componist. Hij is een zoon van beeldhouwer Willem Berkhemer en Yvonne de Swarte. (familie van cellist Andries de Swarte) Zijn zuster Mirte Berkhemer (1946-1979) was harpiste en zijn broer Michael Berkhemer (1948-2022) was kunstschilder.
Vanaf zijn 4e jaar speelde Joan Berkhemer, opgroeiend in Arnhem, het liefst lichte muziek op piano. Pas op 13 jarige leeftijd kwam de viool in zijn leven. Drie jaar later werd hij aangenomen in de soloklas van het Amsterdamse Muzieklyceum waar hij studeerde bij Jean-Louis Stuurop en Herman Krebbers, Als violist won hij de eerste prijs op het Nationaal Vioolconcours Oskar Back (1975) en de Donemusprijs (beste interpretatie van een sonate voor viool en piano van Hans Henkemans). In datzelfde jaar behaalde hij zijn solistendiploma Cum Laude, won hij in 1978 de Prix d' Excellence en behaalde in 1980 met het Amsterdams Pianotrio (met pianist Rob Mann en cellist Daniël Esser) de eerste prijs op het Internationaal Kamermuziekconcours Colmar, (Frankrijk) plus een extra prijs voor een 20e-eeuws werk. (Joaquin Turina)
Als solist trad hij op met het Koninklijk Concertgebouworkest, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Nederlands Kamerorkest, alle Nederlandse radio-orkesten, de meeste provinciale orkesten, het Louisville Festival Orchestra, het radio orkest van Saarbrücken en het Internationaal Festival orkest van Eilat, (Israël) waarbij hij samenwerkte met dirigenten als Sir Colin Davis, David Zinman, Ernest Bour, Jean Fournet en Elger Howarth.
Naast het standaardrepertoire (o.a.Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Brahms, Mendelssohn, Dvorak, Tchaikovsky) speelde Joan Berkhemer vioolconcerten van o.a. Andriessen, Berg, Berkhemer, Berwald, Douw, Goldmark, Keuris, Stravinsky, Rawsthorne, Szymanovsky, van Vlijmen, Walton en Weil. Als pedagoog was hij verbonden aan conservatoria van Amsterdam en Arnhem, gaf masterclasses in Nederland, Frankrijk en Israël en leidde meerdere workshops in het spelen zonder schoudersteun.
Als solist en kamermuziekspeler speelde hij op festivals van Béziers, Parijs, Rome, Tel Aviv-Jaffa, Eilat (Israël) Louisville (USA), Ruttihubel (nabij Bern) en werkte met pianisten als Cor de Groot, Daniël Blumenthal, Fréderic Meinders, Anton Kuerti, Rian de Waal en Jacob Bogaart. In 1989 maakte hij met pianiste Klara Würtz een tournee door Indonesië.
Van 1976 tot 1984 maakte hij met het Amsterdams Pianotrio tournees door Europa. Eind negentiger jaren was hij enige tijd primarius van het Daniël Quartet. Sinds 1992 vormt hij samen met pianiste Klara Würtz en celliste en echtgenote Nadia David, het Klaviertrio Amsterdam. Zij traden op in Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Israël en het Verre Oosten. Hun opname van de trio's van Mendelssohn werd door de bekende criticus van de New York Times Harris Goldsmith, uitgeroepen tot de beste cd van het jaar 2000. Hun opname van de Schubert trio's werd op Youtube meer dan 1,5 miljoen keer bekeken en was de cd van de maand van WETA Classical DC, het grootste klassieke radiostation van de USA. Vanaf 2005 gaf het trio ieder jaar concerten in de USA, o.a. in de Carnegie Hall van New York.
In 1986 ontving hij een studiebeurs van de Staat der Nederlanden om in Parijs orkestdirectie te studeren bij Leon Barzin en Jean Fournet. Zijn debuut in 1995 bij de Italiaanse Opera van Amsterdam met 10 voorstellingen van de opera's 'I Palliaggi' en 'Cavallaria Rusticana' was dermate succesvol dat het uitmondde in invitaties bij o.a. het Noord Nederland Orkest, het Brabant Kamerorkest, Camerata Rotterdam, het Limburgs symfonieorkest, Holland Symfonia, het New European Ensemble, het Nederlands Balletorkest en het International Music Festival Orchestra Eilat. Van 1999 tot 2013 was hij chef-dirigent van Het Zeeuws Orkest, vanaf 2012 is hij vaste dirigent van de Volksopera.nl.
In 2016 richtte hij Mokum Symphony op, een platform voor musici, muziekwetenschappers en muziek liefhebbers. Het doel is het bestuderen en tot leven roepen van technieken en uitdukkingsvormen die gangbaar waren in de eerste helft van de vorige eeuw toen het musiceren vrijer, persoonlijker en avontuurlijker was. De grootste inspiratiebron is het muzikale erfgoed van Willem Mengelberg. Mokum Symphony organiseert orkestconcerten, kamermuziekseries, masterclasses en lezingen. (www.mokumsymphony.nl)
Met Holland Symfonia stond hij meerdere jaren in het Amsterdamse Concertgebouw en andere locaties als de Haarlemse Concertzaal, de Gashouder en Podium Mozaïek in Amsterdam West) met educatieve projecten die hij dirigeerde en presenteerde. Tijdens het Zeeland Nazomer Festival leidde hij de eerste vaderlandse productie van I due Foscari van Giuseppe Verdi. Bij het Off-Holland Festival leidde hij Savitri van Gustav Holst en Combatimento di Tancredi e Clorinda van Claudio Monteverdi. Met bariton Jan Derksen maakte hij in 1999 voor het filmfestival van Vlissingen een reconstructie van de Nederlandse stomme operafilm Gloria Transita van Johan Gildemeier uit 1917, waarbij vier zangers-solisten meezongen met de acteurs in de film. Berkhemer dirigeerde vanaf 2012 de Amsterdamse Volksopera in bijzondere voorstellingen in achterstandswijken in Amsterdam en Utrecht waarbij bewoners een grote rol vervullen: opera voor en door de buurt met een professionele orkest begeleiding en persoonlijke coaching.
Berkhemer schreef werken voor symfonieorkest, strijkorkest, koor, drie strijkkwartetten, twee vioolconcerten, een operette (met schrijver-regisseur Lodewijk de Boer), kamermuziek, liederen, filmmuziek en muziek voor tv. Ter gelegenheid van het Michiel de Ruyter-herdenkingsjaar in 2007 schreef hij een cantate voor bariton, mannenkoor en orkest op tekst van Marita Mathijsen over de laatste zeeslag van Michiel de Ruyter. Solist was bas-bariton Henk Smit. Zijn virtuoze bewerking voor strijkorkest van de B mineur Sonate van Liszt is in 1992 in première gebracht door Camerata Bern die Berkhemers bewerking uitvoerde op een tournee langs grote podia in Canada en de USA, eindigend in de Carnegie Hall van New York.
