| Stad in Pakistan | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Provincie | Punjab | ||
| Coördinaten | 31° 33′ NB, 74° 21′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 1.772 km² | ||
| Inwoners (2023) |
13.004.135 (7.339 inw./km²) | ||
| Hoogte | 217 m | ||
| Overig | |||
| Website | lahore.gop.pk | ||
| Foto's | |||
| Een collage van Lahore | |||
| |||
| Fort en Shalamar-tuinen in Lahore | ||
|---|---|---|
| Werelderfgoed cultuur | ||
| Land | ||
| UNESCO-regio | Azië en de Grote Oceaan | |
| Criteria | i, ii, iii | |
| Inschrijvingsverloop | ||
| UNESCO-volgnr. | 171 | |
| Inschrijving | 1981 (5e sessie) | |
| Bedreigd | 2000-2012 | |
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
Lahore (Punjabi: ਲਾਹੌਰ, Lāhaur, Urdu: لاہور) is de tweede stad van Pakistan; alleen Karachi is groter. In 2023 telde Lahore 13.004.135 inwoners., daarmee is het de 9e grootste zelfstandige gemeente van de wereld.
Het is de hoofdstad van de provincie Punjab en ligt niet ver van de grens met India. Lahore was is haar bestaan de hoofdstad geweest van verschillende rijken. De stad wordt gezien als een progrssief, liberaal, cosmopolitisch. Het is een belangrijk cultureel centrum met een eigen filmindustrie, ontwikkeling van de qawwalimuziek en is door UNESCO erkend als literatuurstad. De in de stad gelegen Shalamartuinen en het fort van Lahore staan op de werelderfgoedlijst. Andere belangrijke monumenten zijn de Badshahimoskee (de op vier na grootste moskee ter wereld), de rijkelijk met fresco's en Faience-aarderwerk versierde Wazir Khan-moskee en de zeventig meter hoge Minar-e-Pakistan. De stad kent een aantal imposante gebouwen uit de koloniale tijd, waaronder het Lahoremuseum waar het begin van de roman Kim zich afspeelt.
Mogelijk stamt de naam uit het Sanskriet en heette deze oorspronkelijk Ravāwar. Dit zou een verwijzing zijn naar de rivier de Ravi (die langs Lahore stroomt) die in de Hindoeïstische Rigveda wordt genoemd. Awar is een achtervoegsel en betekent fort. Meer steden in deze regio eindigen op awar. Volgens een legende is de stad gesticht door de prins Lava uit de Ramayana. De stad zou dan oorspronkelijk Lavpur of Lavapuri hebben geheten (Stad van Lava). In het Fort van Lahore is een kleine tempel geweid aan Lava. In de legenden wordt Lava ook wel Loh genoemd en de stad ook wel Loh Kot genoemd (Fort van Loh). Een andere theorie verwijst naar de kaste Lohar.
Lahore is in haar bestaan de hoofdstad geweest van verschillende rijken, de Hindu Shahis en het Ghaznavidenrijk. De stad was eind 12e eeuw de hoofdstad van het rijk van de Mamlukkendynastie. Vanaf die tijd werd de stad een belangrijk cultureel centrum en trok schrijvers en dichters vanuit grote delen van centraal en Zuid-Azië. Het was een tijdlang een belangrijk centrum voor de Perzische literatuur. Laterviel de stad onder het sultanaat van Delhi waar het kort de hoofdstad van was. Van 1524 tot 1752 viel het onder het Mogolrijk en eind 16e eeuw was het hier de hoofdstad van, tijdens de heerschappij van Akbar de Grote. Uit deze tijd stamt ook het (herbouwde) grote fort en kreeg de stad een imposante stadsmuur met evenzo imposante toegangspoorten. Een van de weinig overgebleven poorten is de Roshnaipoort. De Mogolkeizer Aurangzeb, die van 1658 tot 1707 regeerde, bouwde een van de meest befaamde monumenten van de stad, de Badshahi Masjid, en de Alamgiri Gate. In 1765 viel de stad in handen van de Sikhs in 1799 werd het de hoofdstad van het Sikhrijk, onder leiding van Ranjit Singh. In 1849 werd het Sikhrijk opgenomen door Brits-Indië. De stad werd de winterhoofdstad van de provincie Punjab. Lahore speelde een belangrijke rol in de onafhankelijkheidsbeweging van Brits-Indië en voor de stichting van de staat Pakistan. In 1940 werd hier de Pakistanresolutie opgesteld. Nadat Pakistan onafhankelijk was geworden werd het de hoofdstad van de provincie Punjab. Het wordt nog steeds gezien als een belangrijk cultureel centrum.
In de 21e eeuw vinden vele bomaanslagen plaats in Lahore, onder andere een aanslag in maart 2010. Op 9 maart 2013 wordt de christelijke wijk van Lahore geplunderd door moslims na geruchten over blasfemie. Meer dan 175 huizen, bijna 20 winkels en twee kerken worden verwoest. In maart 2016 kost een zelfmoordaanslag in een park aan zeker 70 mensen het leven, waaronder veel kinderen.
Punjabi is de meest gesproken taal. Volgens de census van 1998 had 86,2% Punjabi, 10,2% Urdu en 0,4% Seraiki als moedertaal.
De filmindustrie van Lahore wordt ook wel Lollywood genoemd (een kruising tussen Hollywood en Lahore). In de jaren 30 van de 20e eeuw werden de films in Lahore gemaakt onder invloed van de Bollywood- en Hollywoodfilms. De reden hiervan was dat Lahore zijn eigen identiteit wilde bepalen, los van de Bombay-industrie. Er werden studio's opgericht als United People's on Ravi Road. De filmindustrie lijdt veel onder hevige concurrentie van de Bollywoodindustrie, die meer in trek is in de regio.