Lampegat

Lampegat

Plaats in Nederland
Carnavalsoptocht in Eindhoven (2026)
(Details)
Situering
Provincie	Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente	Eindhoven Eindhoven
Portaal    Nederland

Lampegat is de naam die de stad Eindhoven draagt tijdens carnaval. In de traditie van dit volksfeest krijgen alle plaatsnamen in Brabant waar carnaval gevierd wordt een andere, tijdelijke benaming. De algemene carnavalsgroet in Lampegat is Salaai. Dit in tegenstelling tot de meeste andere carnavalssteden, waar Alaaf veelal gebruikelijk is.

De naam Lampegat is een verwijzing naar Philips, dat van groot belang is geweest voor Eindhoven. De naam Lampegat is omstreeks de jaren '60 ontstaan.

De officiële overkoepelende organisatie is de Stichting Federatie Eindhovens Carnaval. De Eindhovense carnavalskleuren zijn oranje-blauw en elk jaar is er een thema voor het feest. Het thema voor 2025 is: Dè kende gij ôk. Bekende carnavalsverenigingen zijn o.a. C.V. d'Haone, C.V. De Dobbelsteen, C.V. de Bolhoedjes, C.V. de Zotte Zwanen, PSV carnaval, C.V. Niehaals, C.V. de Dommelkanters en de Lichtstadnarren. Op de Markt en diverse andere plaatsen komen er grote feesttenten om gezamenlijk carnaval te kunnen vieren.

Evenementen

• Elluf Elluf. Op 11 november is de jaarlijkse start van het carnavalsseizoen. In Eindhoven wordt deze dag sinds 2013 Elluf Elluf genoemd. Om de start van het Lampegats carnaval te markeren, wordt het Lempke ontstoken op de Markt. Daarnaast wordt op Elluf Elluf het motto voor het aankomende carnavalsjaar onthuld.
• Lampegats Liedjes Fist. Ieder jaar zijn er nieuwe Lampegat-Liedjes te horen. Deze worden gepresenteerd en verkozen tijdens het Lampegats Liedjes Fist, de opvolger van de Rommelpot. Dit is een liedjesfestival waarbij de jury samen met het publiek het Lampegats carnavalsnummer voor dat jaar kiest. Winnaars uit het verleden zijn onder meer: Henk van Beckum, Frans Kriesels, Dolle3's en de Tony's en de Valse Kraaien.
• Federatiebal. Op de zaterdagavond voor carnaval vindt in het Parktheater het Federatiebal plaats. Tijdens dit evenement wordt om twaalf uur de nieuwe Stadsprins(es) bekend gemaakt.
• Jeugdfederatiebal. Op de vrijdag voor het Federatiebal is er het Jeugdfederatiebal, ook in het Parktheater. Op deze avond wordt het Jeugdgezelschap van Lampegat, met de Markies en Markiezin, gepresenteerd.
• Drie Uurkes Vurraf. Carnaval in Eindhoven begint elk jaar op vrijdagmiddag om 15.11 uur, wanneer Omroep Brabant (radio en televisie) ‘Drie Uurkes Vurraf’ organiseert.
• D'n Vurtocht. Het feest met de aankomst van de stadsprins(es) van Lampegat. Artiesten zorgen dat op het plein van de carnavaleske voorpret een super sfeer ontstaat zodat het een groot feest is als de stadsprins(es) arriveert.
• Ontvangst Stadsprins(es). De stadsprins(es) wordt ontvangen op Station Eindhoven Centraal (de Lampegatse hoofdstatie) op zaterdagochtend. Daarna krijgt de Stadsprins(es) de sleutel van de stad overhandigd. Op het podium bij de Paterskerk kijkt de Stadsprins(es) de optocht.
• De optocht in Eindhoven is altijd op carnavalszaterdag. Het is een bonte stoet met wagens, loopgroepen en deelnemers van alle leeftijden, die door het hart van Lampegat trekt. De Lampegatse optocht start om 13.11 uur op de Kanaalstraat.
• Carnavalsmis. Tijdens carnaval wordt er een carnavalsmis gehouden op zondagochtend in de Catharinakerk.
• D'n Opkikker. Op carnavalsmaandag wordt elk jaar D'n Opkikker uitgereikt aan een voetballer uit het betaald voetbal die langdurig geblesseerd is.
• Boerenbruiloft. Op dinsdag is er traditioneel de boerenbruiloft. Hierbij rijden de boeren met werkpaarden en oude karren naar de tent op de markt, waar het onechte huwelijk zal worden voltrokken. Vroeger reden de Boeren vanuit Acht naar het centrum. Het vrijgezellenfeest van de boerenbruiloft is traditiegetrouw op maandag voor Carnaval.
• Afblussen in d'n Schuur. Het grootste^[bron?] Kapellenfestival van het zuiden tijdens carnaval. Vele kapellen uit heel Nederland geven acte de présence in D'n Schuur, bij de Paterskerk.
• Sluitingsceremonie. Carnaval wordt dinsdag om 23:11 uur afgesloten. De Stadsprins(es) dooft dan het Lempke.

Stadsprins

Medio oktober wordt door de P.K.C. (Prins Keuze Commissie) een nieuwe stadsprins gezocht en vraagt vervolgens aan de kandidaat of hij het ambt van stadsprins van het Lampegat wil aanvaarden. Deze wordt dan pas bekendgemaakt op het Federatiebal, dat zaterdag voor carnaval in het Parktheater plaatsvindt. Daar wordt dan eerst afscheid genomen van de vorige stadsprins en even na 00.00 uur (zondag) wordt de nieuwe stadsprins gepresenteerd. Voor het publiek is het een groot geheim, wie de nieuw stadsprins wordt. Men stelt dan vaak de vraag; "Wie is toch die neie?" De stadsprins van Lampegat staat ook bekend als 'Zijne Dorstlustige Hoogheid'. De stadsprins kan elk jaar rekenen op de muzikale begeleiding van Stadshofkapel "De Eendracht". De stadsprins wordt elk jaar bijgestaan door zijn zelfgekozen gevolg, bestaande uit twee hofdames en twee adjudanten. De stadsprins en gevolg resideerden traditiegetrouw tijdens carnaval in Hotel Pullman Eindhoven Cocagne. In 2023 was de residentie Hotel Mariënhage in Domus Dela, maar sinds 2024 is de residentie weer het Pullman.

De begeleiding van de stadsprins is in handen van de Commissie Protocollaire Zaken, bestaande uit Chef protocol, D'n Urste burger, de Assessor en Veldwachter. Ook zijn ten tonele de hoftapper, hoffotograaf, hofontwerper, hofbrouwer, hofstationschef, hofapotheker en de hofarts.

In het coronaseizoen 2022/23 was er geen stadsprins aan de macht van Lampegat. Tijdens deze periode zonder stadsprins ontstond een “sede vacante”, waarbij de “macht” tijdelijk zal worden waargenomen door D’n Urste Burger van Ouw Einthoven.

(Oud) Stadsprinsen en Prinses

Carnavalsverenigingen

Naast deze carnavalsverenigingen zijn er nog een aantal ondersteunende verenigingen voor het Eindhovens Carnaval:

• De Stichting Vrienden van de Club 111 is al sinds 1976 ondersteuner van het Lampegatse carnaval. Op initiatief van Frits van Griensven (toenmalig hoofdredacteur Groot Eindhoven) en Ben Ullings (toenmalig directeur Stadsschouwburg) werd in de jaren zeventig besloten om het Lampegatse Carnaval een financieel steuntje te geven.
• Mille Fleurs. Duizend Bloemen, mede opgericht door d'n Urste Burger van Ouw Einthoven, om zo een gezonde financiële bodem te leggen onder het Lampegatse Carnaval.
• De S.O.S.P. Sociëteit Oud Stadsprinsen. Ondersteuners van de carnaval en organisatoren van onder andere het S.O.S.P. ontbijt "Voor de formele start van de carnaval in het Lampegat".

Galerij

Trivia

• De federatiekleuren zijn in 1962 tot stand gekomen door afvalstukken uit de zeefdrukindustrie te gebruiken die indertijd beschikbaar waren en de toenmalige FEC secretaris Cor Wijnen hier een vendel Oranje-Blauw-Oranje van maakte.
• In Lampegat zegt men geen Alaaf als groet, maar Salaai. Deze groet is bedacht in 1962 en was een winnende inzending van H. de Wit op een prijsvraag voor een bruikbare Eindhovense carnavalsgroet.

Zie ook

• Lijst van alternatieve plaatsnamen tijdens carnaval

Externe links

• Federatie Eindhovens Carnaval