Pardelkatten

Pardelkatten
	Margay (Leopardus wiedii) in Costa Rica
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Chordata (Chordadieren)
Klasse:	Mammalia (Zoogdieren)
Orde:	Carnivora (Roofdieren)
Familie:	Felidae (Katachtigen)
Onderfamilie:	Felinae
Geslacht
	Leopardus; (Gray, 1842)
Typesoort
Leopardus griseus (Gray, 1842); = Felis pardalis (Linnaeus, 1758)
	Verspreidingsgebied van verschillende soorten
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Pardelkatten op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Zoogdieren

De pardelkatten (Leopardus) zijn een geslacht van de familie van de katachtigen (Felidae). Deze kattensoorten komen voor in Zuid-Amerika.

Verspreiding en leefgebied

De pardelkatten komen van nature voor in Centraal- en Zuid-Amerika. Het leefgebied bestaat uit het neotropisch gebied, de Andes en Pampa; in het regenwoud, nevelwoud, moeras, grasland, savanne, steppe en woestijn. Bij de katten die zuidelijker leven komt vaker melanisme voor.

Soorten

DNA-onderzoek heeft uitgewezen dat de katachtigen uit de geslachten Oncifelis en Oreailurus eveneens als ondergeslachten tot het geslacht Leopardus gerekend dienen te worden. Genetisch verwantschap tussen de soorten van de pardelkatten verschilt per regio vanwege introgressieve hybridisatie tussen soorten in overlappende leefgebieden. Om deze zustersoortrelaties zijn er ook soortencomplexen binnen het geslacht voorgesteld.

Volgens de Mammal Diversity Database van de American Society of Mammalogists omvat het geslacht de volgende ondergeslachten en soorten:

Pardelkatten (Leopardus)

Lynchailurus (Severtzov, 1858) – graskatten
- Leopardus braccatus – Pantanalkat
- Leopardus colocola (Molina, 1782) – Colocolo(kat) of graskat
- Leopardus fasciatus (Larrañaga, 1923)
- Leopardus garleppi (Matschie, 1912)
- Leopardus pajeros – Pampakat
Oncifelis (Severtzov, 1858)
- Leopardus geoffroyi (d’Orbigny & Gervais, 1844) – Geoffroykat
- Leopardus guigna (Molina, 1782) – Nachtkat of kodkod
Margay – Tijgerkatten
- Leopardus guttulus (Hensel, 1872) – Zuidelijke tijgerkat
- Leopardus pardinoides (Gray, 1867) – Neveltijgerkat
- Leopardus tigrinus (Schreber, 1775) – Tijgerkat of oncilla
Oreailurus
- Leopardus jacobita – Bergkat of Andeskat
Leopardus (Gray, 1842)
- Leopardus pardalis (Linnaeus, 1758) – Ocelot
- Leopardus wiedii – Margay

Fylogenie

Op fylogenetische basis is voorgesteld het geslacht Leopardus op te delen in 3 monofyletische ondergeslachten met bijbehorende soorten(complexen):

Pardelkatten (Leopardus)

Lynchailurus (Severtzov, 1858)
- Graskat-soortencomplex
  - Leopardus braccatus – Pantanalkat
  - Leopardus colocola (Molina, 1782) – Colocolo(kat) of graskat
  - Leopardus fasciatus (Larrañaga, 1923)
  - Leopardus garleppi (Matschie, 1912)
  - Leopardus pajeros – Pampakat
Oncifelis (Severtzov, 1858)
- Leopardus geoffroyi (d’Orbigny & Gervais, 1844) – Geoffroykat
- Leopardus guigna (Molina, 1782) – Nachtkat of kodkod
- Tijgerkat-soortencomplex
  - Leopardus guttulus (Hensel, 1872) – Zuidelijke tijgerkat
  - Leopardus pardinoides (Gray, 1867) – Neveltijgerkat
  - Leopardus tigrinus (Schreber, 1775) – Tijgerkat of oncilla
Leopardus (Gray, 1842)
- Leopardus pardalis (Linnaeus, 1758) – Ocelot
- Leopardus wiedii – Margay
- Leopardus jacobita – Bergkat of Andeskat

Verwantschap

Onderstaande cladogram geeft de verwantschap tussen de soorten aan:

Leopardus

Bergkat (L. jacobita)

	Ocelot (L. pardalis)

	Margay (L. wiedii)

Graskat-soortencomplex (Lynchailurus)

Noordelijke tijgerkatten (L. tigrinus en L. pardinoides)

Zuidelijke tijgerkat (L. guttulus)

	Geoffroykat (L. geoffroyi)

	Nachtkat (L. guigna)

Beeldgalerij

Afbeelding van een pardelkat in Zuid-Amerika (Meyer, 1756)
Pampakat (L. pajeros)
Geoffroykat (L. geoffroyi)
Nachtkat (L. guigna)
(Chili)
Neveltijgerkat (L. pardinoides)
Melanistische neveltijgerkat (L. pardinoides)
(Costa Rica)
Ocelot (L. pardalis)
(Brazilië)
Margay (L. wiedii)

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Gray, John E. (1842-12). XXXVII.— Descriptions of some new Genera and fifty unrecorded Species of Mammalia. Annals and Magazine of Natural History 10 (65): 255–267. ISSN:0374-5481. DOI:10.1080/03745484209445232.
↑ (en) Leopardus Gray, 1842. catalogueoflife.org. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
1 2 3 4 (en) Lescroart, Jonas, Bonilla-Sánchez, Alejandra, Napolitano, Constanza, Buitrago-Torres, Diana L, Ramírez-Chaves, Héctor E (1 december 2023). Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 40 (12). ISSN:0737-4038. PMID: 37987559. PMC: 10701098. DOI:10.1093/molbev/msad255.
↑ (1 februari 2024). Correction to: Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 41 (2): msae005. ISSN:1537-1719. PMID: 38307495. PMC: 10837007. DOI:10.1093/molbev/msae005.
1 2 3 4 Doctoraten 2026 - Genomische strategieën om de complexe evolutionaire geschiedenis van neotropische kleine katachtigen te reconstrueren - Jonas Lescroart - Departement Biologie (30/03/2026). uantwerpen.be. Universiteit Antwerpen. Geraadpleegd op 30 juli 2026.
↑ Distel, Augusto, Di Bitetti, Mario S., Cirignoli, Sebastián, Di Blanco, Yamil E., Pereira, Javier A. (1 augustus 2023). The last stronghold of Muñoa’s Pampas cat (Leopardus munoai) in Argentina?. Journal for Nature Conservation 74: 126449. ISSN:1617-1381. DOI:10.1016/j.jnc.2023.126449.
↑ (en) Pampas Cat. Pampas Cat Working Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
↑ Astorquiza, J. Milena, Noguera-Urbano, Elkin A., Cabrera-Ojeda, Christian, Cepeda-Quilindo, Belisario, González-Maya, José F. (31 augustus 2023). Distribution of the northern pampas cat, Leopardus garleppi, in northern South America, confirmation of its presence in Colombia and genetic analysis of a controversial record from the country. Mammalia 87 (6): 606–614. ISSN:0025-1461. DOI:10.1515/mammalia-2022-0114.
↑ Mammal Diversity Database (2025). Mammal Diversity Database (Version 2.3) [Data set]. Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.17033774. Geraadpleegd op 03-09-2025.
↑ Felidae Family. mammaldiversity.org. Mammal Diversity Database. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
↑ (en) Living Species. catsg.org. IUCN/SSC Cat Specialist Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.
↑ (en) Li, Gang, Davis, Brian W., Eizirik, Eduardo, Murphy, William J. (2016-01). Phylogenomic evidence for ancient hybridization in the genomes of living cats (Felidae). Genome Research 26 (1): 1–11. ISSN:1088-9051. PMID: 26518481. PMC: 4691742. DOI:10.1101/gr.186668.114.

[1] Gray, John E. (1842-12). XXXVII.— Descriptions of some new Genera and fifty unrecorded Species of Mammalia. Annals and Magazine of Natural History 10 (65): 255–267. ISSN:0374-5481. DOI:10.1080/03745484209445232.

[2] (en) Leopardus Gray, 1842. catalogueoflife.org. Catalogue of Life. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.

[fyl-3] 1 2 3 4 (en) Lescroart, Jonas, Bonilla-Sánchez, Alejandra, Napolitano, Constanza, Buitrago-Torres, Diana L, Ramírez-Chaves, Héctor E (1 december 2023). Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 40 (12). ISSN:0737-4038. PMID: 37987559. PMC: 10701098. DOI:10.1093/molbev/msad255.

[fyl2-4] (1 februari 2024). Correction to: Extensive Phylogenomic Discordance and the Complex Evolutionary History of the Neotropical Cat Genus Leopardus. Molecular Biology and Evolution 41 (2): msae005. ISSN:1537-1719. PMID: 38307495. PMC: 10837007. DOI:10.1093/molbev/msae005.

[UAnt-5] 1 2 3 4 Doctoraten 2026 - Genomische strategieën om de complexe evolutionaire geschiedenis van neotropische kleine katachtigen te reconstrueren - Jonas Lescroart - Departement Biologie (30/03/2026). uantwerpen.be. Universiteit Antwerpen. Geraadpleegd op 30 juli 2026.

[6] Distel, Augusto, Di Bitetti, Mario S., Cirignoli, Sebastián, Di Blanco, Yamil E., Pereira, Javier A. (1 augustus 2023). The last stronghold of Muñoa’s Pampas cat (Leopardus munoai) in Argentina?. Journal for Nature Conservation 74: 126449. ISSN:1617-1381. DOI:10.1016/j.jnc.2023.126449.

[7] (en) Pampas Cat. Pampas Cat Working Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.

[8] Astorquiza, J. Milena, Noguera-Urbano, Elkin A., Cabrera-Ojeda, Christian, Cepeda-Quilindo, Belisario, González-Maya, José F. (31 augustus 2023). Distribution of the northern pampas cat, Leopardus garleppi, in northern South America, confirmation of its presence in Colombia and genetic analysis of a controversial record from the country. Mammalia 87 (6): 606–614. ISSN:0025-1461. DOI:10.1515/mammalia-2022-0114.

[mammaldiversity-9] Mammal Diversity Database (2025). Mammal Diversity Database (Version 2.3) [Data set]. Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.17033774. Geraadpleegd op 03-09-2025.

[10] Felidae Family. mammaldiversity.org. Mammal Diversity Database. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.

[11] (en) Living Species. catsg.org. IUCN/SSC Cat Specialist Group. Geraadpleegd op 2 augustus 2026.

[12] (en) Li, Gang, Davis, Brian W., Eizirik, Eduardo, Murphy, William J. (2016-01). Phylogenomic evidence for ancient hybridization in the genomes of living cats (Felidae). Genome Research 26 (1): 1–11. ISSN:1088-9051. PMID: 26518481. PMC: 4691742. DOI:10.1101/gr.186668.114.

Acinonyx:	Jachtluipaard (A. jubatus)
Caracal:	Caracal (C. caracal) · Afrikaanse goudkat (C. auratus)
Catopuma:	Borneogoudkat (C. badia) · Aziatische goudkat (C. temminckii)
Felis:	Chinese bergkat (F. bieti) · Huiskat (F. catus) · Moeraskat (F. chaus) · Afrikaanse wilde kat (F. lybica) · Woestijnkat (F. margarita) · Zwartvoetkat (F. nigripes) · Wilde kat (F. silvestris)
Herpailurus:	Jaguarundi (H. yagouaroundi)
Leopardus:	Pantanalkat (L. braccatus) · Colocolokat (L. colocolo) · L. fasciatus · L. garleppi · Geoffroykat (L. geoffroyi) · Nachtkat (L. guigna) · L. guttulus · Bergkat (L. jacobita) · Pampakat (L. pajeros) · Ocelot (L. pardalis) · L. pardinoides · Tijgerkat (L. tigrinus) · Tilcayo (L. tilcayo) · Margay (L. wiedii)
Leptailurus:	Serval (L. serval)
Lynx:	Canadese lynx (L. canadensis) · Euraziatische lynx (L. lynx) · Iberische lynx (L. pardinus) · Rode lynx (L. rufus)
Neofelis:	Soenda-nevelpanter (N. diardi) · Nevelpanter (N. nebulosa)
Otocolobus:	Manoel (O. manul) ·
Panthera:	Leeuw (P. leo) · Jaguar (P. onca) · Luipaard/Panter (P. pardus) · Tijger (P. tigris) · Sneeuwpanter (P. uncia)
Pardofelis:	Marmerkat (P. marmorata)
Prionailurus:	Bengaalse tijgerkat (P. bengalensis) · Soendatijgerkat (P. javanensis) · Platkopkat (P. planiceps) · Roestkat (P. rubiginosus) · Vissende kat (P. viverrinus)
Puma:	Poema (P. concolor)