Liedtsland

Kaart van die Lange Ackeren en de kwelders bij Bellingwolde, c.1605. Het noorden is links. Het schiereiland wordt omsloten door Die Commandeurs sloot aan de westzijde en Het olde diep ofte scheidinge aan de oostzijde. De geplande dijk loopt van A via B naar C.

Liedtsland, Leidsland, Ließland, of Letsland (1595), ook wel de Langeakkers (1508), was een voormalig eiland, later een landtong of hoge kwelder in de Dollard waarop in 1628 de vesting Nieuweschans of Langeakkerschans werd gebouwd. Het eigendom van deze kwelders was omstreden. De commanderij Dünebroek moest zijn aanwasrechten in 1521 afstaan aan Bellingwolde. De dorpen Bellingwolde en Den Ham gebruikten het eiland om hun vee te laten weiden en bezaten hier een hoge vluchtheuvel. Hetzelfde gold voor Wymeer en Boen. Aan de overzijde van diepe wadgeul lag de Bonderwarf, terwij zich aan de noordkant nog het eilandje Menne- of Meenebult bevond.

Enkele stukken, iets hooger gelegen en van vasteren grondslag bleven bestaan. Dit was het geval met een groote uitgestrektheid land, noordoostelijk van Ulsda, de Lange akkeren, een enkele maal het Liedtsland genoemd. Daar weidden de paarden, koeien, schapen en zwijnen van Bellingwolde, Wijmeer en Boen gezellig dooreen. Elk der dorpen had daar een hooge bult, heem of warf gemaakt, waarop het vee bij hooge vloeden zich kon redden. Het waren groote vluchtheuvels, die door onderlinge samenwerking in stand werden gehouden.

De graaf van Oost-Friesland meende dat het schiereiland onder Bunde viel en gaf toestemming aan de investeerders van Bunderneuland [de] om het gebied in 1605 te bedijken. Daarbij werden de Hamster- en de Bonderwarf afgegraven. In 1628 werd een deel van deze polder door troepen van de Staten Generaal bezet voor de aanleg van de vesting Nieuweschans.

De naam is vermoedelijk afgeleid van het riviertje de Lethe en keert terug in de naam van het verdronken dorp Dunelee ('duinen langs de Lethe') en in het toponiem Leebrouck ('moerasland langs de Lethe'). Op het Liedtsland lagen die Lange Ackeren (c. 1605), waarnaar de vesting is genoemd.

De kroniek van pastor Oldeborch uit Bunde verhaalt in 1595 over de overlast door stropende wolven op Letsland. Ubbo Emmius tekende als eerste het eiland Leidslandt op zijn Dollardkaart uit 1595.

Zie ook