Een lithotheek is een academische verzameling met stalen van natuurstenen.
Lithoteken worden aangelegd met meerdere complementaire doelstellingen:
- Wetenschappelijk onderzoek: het verzamelen en bewaren van gesteentemonsters ten behoeve van geologische, mineralogische en petrografische analyses.
- Commerciële en esthetische evaluatie: het bestuderen van de visuele en decoratieve eigenschappen van natuursteen, onder meer met het oog op architecturale en bouwkundige toepassingen.
- Kunsthistorisch en erfgoedwetenschappelijk onderzoek: onderzoek naar de provenance van natuursteen, met bijzondere aandacht voor de identificatie van de oorspronkelijke steengroeve, waardoor ook heemkundig en economisch onderzoek mogelijk zijn.
- Referentie- en archieffunctie: het duurzaam bewaren van representatieve stalen als vergelijkingsmateriaal voor toekomstig onderzoek, restauratieprojecten en materiaalidentificatie.
Veel wetenschappelijke instellingen, maar ook particuliere verzamelaars, hebben een lithotheek aangelegd.
