Mare Frigoris

Mare Frigoris (Latijn: "zee der kou") is een mare op de naar de Aarde toegekeerde kant van de Maan.

Beschrijving

Mare Frigoris is een vlakte van vloedbasalt dat zich gevormd heeft in de buitenste ringen van het inslagbekken van de Oceanus Procellarum. Dit bekken werd gevormd in het tijdperk Vroeg Imbrium. Het basalt van de oostelijke Mare Frigoris is gevormd in het tijdperk Laat Imbrium, van de westelijke Mare Frigoris is het basalt afkomstig uit het Eratosthenium.

Locatie

Mare Frigoris bevindt zich ten noorden van de Mare Imbrium en strekt zich over meer dan 1000 kilometer uit ten noorden en oosten van de Mare Serenitatis. Ten zuiden van Mare Frigoris bevindt zich de donkerkleurige inslagkrater Plato.

Naamgeving

De benaming Mare Frigoris werd gegeven door Giovanni Battista Riccioli . Eerder gaven Michael van Langren en Johannes Hevelius er respectievelijk de benamingen Mare Astronomicum en Mare Hyperboreum aan.

Mädler's square

Ten oosten van de krater Fontenelle aan de noordelijke rand van Mare Frigoris bevindt zich een schijnbaar rechthoekig gebied dat door vroegere maanwaarnemers Mädler's square werd genoemd. Het betreft hier een geval van Pareidolie, te vergelijken met het "gezicht op Mars" dat slechts onder een bepaalde lichtinval een menselijk gezicht toont.

Sinus Roris en handboeivormige formaties

Het westelijke uiteinde van Mare Frigoris, omstreeks de prominente inslagkrater Harpalus, kreeg van Giovanni Battista Riccioli (1598-1671) de benaming Sinus Roris (Baai van de Dauw). In dit gebied, tussen de komvormige kraters Markov G en Louville P, komen een aantal formaties voor die qua vorm doen denken aan handboeien. Deze formaties kunnen, mits lokale lage zonnestand, waargenomen worden m.b.v. amateurtelescopen.

Trivia

• Spinvis heeft een lied geschreven met de titel Mare Frigoris.
• In het boekje The Moon - our neighboring world van Otto Binder, met illustraties van George Solonevich (vertaald als De Maan - onze buurvrouw), zijn op de laatste twee bladzijden van dat boekje een dubbele pagina-illustratie van G. Solonevich te zien (First human outpost on the moon, vertaald als Eerste menselijke voorpost op de maan) waarin een berglandschap omstreeks de oever van Mare Frigoris is afgebeeld. Deze illustratie toont een door mensen geconstrueerd woonverblijf met wetenschappelijk maanlaboratorium, een zonnekrachtcentrale, een maanwagen, een opstijgend ruimteschip, een schotelantenne voor het opsporen van meteoroïden, en de (wolkenloze) volle aarde in de maanhemel. Daarbij valt op hoe, nog voor de komst van de eigenlijke ruimtevaart, er werd gedacht over de bergen op de maan. Net zoals in de schilderijen van Chesley Bonestell tonen George Solonevich's illustraties de maanbergen als zeer steile en puntige strukturen. De werkelijkheid is echter helemaal niet zoals Bonestell's en Solonevich's schilderijen en illustraties, dus niet zoals de jonge gebergten op aarde, maar wel zeer glooiend en afgerond, met hellingshoeken die nooit 45° overschrijden (zie de foto's van Apollo 15 en Apollo 17). Afgebeeld in Solonevich's illustratie zijn ook nog de 'Mont Blanc' en de 'Alpen'.

Literatuur en maanatlassen

• Mary Adela Blagg: Named Lunar Formations.
• T.W. Webb: Celestial Objects for Common Telescopes, Volume One: The Solar System (met beschrijvingen van telescopisch waarneembare oppervlaktedetails op de maan).
• Tj.E. De Vries: De Maan, onze trouwe wachter.
• A.J.M. Wanders: Op Ontdekking in het Maanland.
• Hugh Percy Wilkins, Patrick Moore: The Moon.
• Times Atlas of the Moon, edited by H.A.G. Lewis.
• Patrick Moore: New Guide to the Moon.
• Harold Hill: A Portfolio of Lunar Drawings.
• Antonin Rukl: Moon, Mars and Venus (pocket-maanatlasje, de voorganger van Rukl's Atlas of the Moon).
• Antonin Rukl: Atlas of the Moon.
• Harry de Meyer: Maanmonografieën (Vereniging Voor Sterrenkunde, 1969).
• Tony Dethier: Maanmonografieën (Vereniging Voor Sterrenkunde, 1989).
• Ewen A. Whitaker: Mapping and Naming the Moon, a history of lunar cartography and nomenclature.
• The Hatfield Photographic Lunar Atlas, edited by Jeremy Cook.
• William P. Sheehan, Thomas A. Dobbins: Epic Moon, a history of lunar exploration in the age of the telescope.
• Ben Bussey, Paul Spudis: The Clementine Atlas of the Moon, revised and updated edition.
• Charles A. Wood, Maurice J.S. Collins: 21st Century Atlas of the Moon.

Referenties