Biografie
Popelin kwam uit een burgerlijke familie: een van haar broers was arts, een andere was officier in het Belgische leger in Congo. Haar zus Louise zou als eerste Belgische vrouw het diploma van apothekeres halen. Ze had een nichtje, Magdeleine, die als landschapsschilder wat succes zou kennen in Parijs.
Marie Popelin studeerde in Brussel aan de lagere middenschool. In 1867 vroeg Isabelle Gatti de Gamond haar om les te geven in de nieuwe meisjesschool die zij in 1864 had opgericht.
Marie Popelin nam in 1875 ontslag na spanningen met de directrice. In oktober 1875 leidde zij in Bergen een nieuwe lagere meisjesschool en voerde daar samen met haar zus Louise het model van Gatti de Gamond in. In 1882 vroeg ze haar overplaatsing naar de middenschool van Laken, maar ze werd een jaar later om administratieve redenen uit haar directiefunctie ontheven en ter beschikking gesteld.
Popelin besloot vervolgens op 37-jarige leeftijd, in 1883, haar rechtenstudie aan te vatten aan de Université libre de Bruxelles. Als eerste afgestudeerde vrouw vroeg zij in 1888 toegang tot het beroep van advocaat aan de balie van Brussel. Het hof van beroep verwierp haar verzoek op 12 december 1888 met argumenten over de natuur van de vrouw en haar sociale rol. Het Hof van Beroep in Brussel oordeelde als volgt:
- "(...) Attendu que la nature particulière de la femme, la faiblesse relative de sa constitution, la réserve inhérente à son sexe, la protection qui lui est nécessaire, sa mission spéciale dans l'humanité, les exigences et les sujétions de la maternité, l'éducation qu'elle doit à ses enfants, la direction du ménage et du foyer domestique confiée à ses soins la placent dans des conditions peu conciliables avec les devoirs de la profession d'avocat et ne lui donnent ni les loisirs, ni la force, ni les aptitudes nécessaires aux luttes et aux fatigues du barreau (...)."
Vertaling:
- "(...) Aangezien de bijzondere aard van de vrouw, de relatieve zwakte van haar gestel, de terughoudendheid die inherent is aan haar geslacht, de bescherming die voor haar noodzakelijk is, haar speciale missie in de mensheid, de eisen en beperkingen van het moederschap, de opvoeding die zij aan haar kinderen verschuldigd is, het beheer van het huishouden en het gezin dat aan haar zorg is toevertrouwd, haar in omstandigheden plaatsen die nauwelijks verenigbaar zijn met de plichten van de advocatuur en haar niet de vrije tijd, de kracht of de bekwaamheden geven die nodig zijn voor de strijd en de vermoeienissen van de advocatuur (...)"
Haar cassatieberoep werd een jaar later afgewezen met het argument dat, als vrouwen vrije beroepen wilden uitoefenen, de wetgever dit dan maar moest regelen. De zaak-Popelin kreeg grote bekendheid en was een belangrijk moment in de bewustwording van het feminisme.
In 1892 stichtte Popelin de Ligue belge du droit des femmes (Belgische Liga voor Vrouwenrechten) samen met onder andere Isala Van Diest, de eerste Belgische vrouwelijke arts. Het door haar in 1897 in Brussel georganiseerde Internationaal Feministisch Congres vond vooral bijval in het buitenland. In 1905 stichtte zij de Belgische antenne van de Conseil international des femmes, de nog altijd bestaande Nationale Vrouwenraad.
Marie Popelin stierf na een korte ziekte. Ze werd in intieme kring begraven. Haar graf bevindt zich op het kerkhof van Laken.
.jpg)
