Allessie studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij in 1971 zijn arts-examen behaalde. Omstreeks 1975 verhuisde hij naar Maastricht, waar hij samen met Vic Bonke en Rob Reneman de afdeling fysiologie opzette aan de nog in de oprichting zijnde medische faculteit van de Rijksuniversiteit Limburg (RL), vanaf 1996 Universiteit Maastricht geheten. In 1977 promoveerde hij aan de jonge universiteit op het proefschriftCircus movement in the dog atrium, waarin hij het mechanisme achter hartritmestoornissen onderzocht. In 1984 werd hij hoogleraar aan de RL. In 2010 ging hij met emeritaat.
Na zijn emeritaat verhuisde hij terug naar de regio Eindhoven, waar hij zich meer thuis voelde. Daarnaast heeft hij een huis in Frankrijk. Maurits Allessie is getrouwd, heeft drie kinderen en twee pleegkinderen en houdt van het buitenleven, onder andere van zeilen.
Wetenschappelijk werk
Gedurende zijn carrière aan de Universiteit Maastricht leidde Allessie een onderzoeksgroep die fundamentele ontdekkingen deed over het gedrag van het hart tijdens ritmestoornissen. Zijn belangrijkste bijdrage is het concept van electrical remodeling. Hij toonde aan dat atriumfibrilleren zichzelf in stand houdt door de elektrische eigenschappen van het hartweefsel te veranderen, een principe dat hij samenvatte met de bekende uitspraak: "Atrial fibrillation begets atrial fibrillation" (boezemfibrilleren veroorzaakt boezemfibrilleren). Zijn werk leidde tot de ontwikkeling van nieuwe mapping-technieken om elektrische signalen in het hart in kaart te brengen, wat de basis legde voor moderne behandelingen zoals ablatie.
Erkenning en lidmaatschappen
Gedurende zijn loopbaan ontving Allessie talrijke internationale en nationale onderscheidingen voor zijn bijdragen aan de cardiologie en fysiologie:
2003: Benoemd tot Akademiehoogleraar door de KNAW, een positie die hem in staat stelde zich vijf jaar lang volledig aan onderzoek te wijden.
2003: Ontvanger van de Artois-Baillet Latour Gezondheidsprijs (nu de Baillet Latour Biomedical Award) voor zijn onderzoek naar de fysiopathologie van atriumfibrilleren.
2006: Winnaar van de Grand Prix Scientifique van de Fondation Lefoulon-Delalande (Institut de France).
2010: Ontvanger van de Gold Medal van de European Society of Cardiology.
Maurits Allessie heeft tientallen wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. Hieronder een selectie. Sommige titels zijn online te raadplegen.
1973: 'Circus movement in dog atrial muscle as a mechanism of tachycardia'. In: Circulation Research, jrg. 33, nr. 1, pp. 54-62 [met F.I. Bonke & F.J. Schopman]
1977: 'Circus movement in dog atrial muscle as a mechanism of tachycardia. III. The "leading circle" concept: a new model of circus movement rementry'. In: Circulation Research, jrg. 41, nr. 1, pp. 9-18 [met F.I. Bonke & F.J. Schopman]
1977: Circus movement in the dog atrium (proefschrift Rijksuniversiteit Limburg)
1980: 'Total mapping of atrial excitation during normal sinus rhythm and atrial fibrillation in the isolated whole heart of the rabbit'. In: Circulation Research, jrg. 46, nr. 2, pp. 154-171 [met M.J. Janse e.a.]
1990: 'Experimental data on atrial fibrillation'. In: Cardiovascular Research, jrg. 24, nr. 1, pp. 1-10 [met M.A. Kirchhof, C.J. Kirchhof & P. Smeets]
1995: 'Atrial fibrillation begets atrial fibrillation. A study in awake chronically instrumented goats'. In: Circulation, jrg. 92, nr. 7, pp. 1954-1968 [met M.C. Wijffels, C.J. Kirchhof & R. Dorland]
1996: 'Electrical remodeling due to atrial fibrillation in chronically instrumented conscious goats'. In: Circulation, jrg. 93, nr. 2, pp. 314-320 [met J.R. de Groot e.a.]
2001: 'Pathophysiology and Prevention of Atrial Fibrillation'. In: Circulation, jrg. 103, nr. 5, pp. 769-777 [met S. Nattel]
2002: 'The use of computerized mapping to guide the surgical ablation of atrial fibrillation'. In: The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, jrg. 124, nr. 5, pp. 934-947 [met H.J. Crijns e.a.]
2010: 'Electrical, contractile and structural remodeling during atrial fibrillation'. In: Cardiovascular Research, jrg. 89, nr. 4, pp. 744-754 [met U. Schotten e.a.]
↑Dit artikel is wellicht Allessies meest geciteerde (meer dan 3.000 citaties volgens Google Scholar) en invloedrijkste publicatie, omdat het een fundamenteel paradigma in de cardiologie veranderde. Vóór dit onderzoek werd aangenomen dat boezemfibrilleren een passief gevolg was van andere hartziekten. Allessie bewees dat de ritmestoornis zelf het hartweefsel elektrisch verandert ("remodeling"), waardoor de aandoening zichzelf in stand houdt en verergert. Het artikel legde de wetenschappelijke basis voor de noodzaak van vroege interventie en behandelingen zoals ablatie.