| Max Lewin | ||||
|---|---|---|---|---|
Max Lewin (1968) | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Volledige naam | Marcus Lewin | |||
| Geboren | 2 oktober 1919 Amsterdam | |||
| Overleden | 17 mei 2011 Amsterdam | |||
| Nationaliteit | Nederlandse | |||
| Geboorteland | ||||
| Beroep | zakenman, radiopionier en politicus | |||
| Bekend van | Radio Veronica, Nieuw Democratische Partij en Partij Nieuw Rechts | |||
| Carrière | ||||
| 1962–1968 | voorzitter van de Nieuw Democratische Partij | |||
| 1968–1975 | voorzitter van de Partij Nieuw Rechts | |||
| Familie | ||||
| Partner | Francisca Klitsie | |||
| Overig | ||||
| Politiek | Radicaal-rechts | |||
| ||||
Marcus (Max) Lewin (Amsterdam, 2 oktober 1919 – aldaar, 17 mei 2011) was een Nederlandse zakenman, radiopionier en rechts-radicaal politicus. Hij nam het initiatief tot de oprichting van de Vrije Radio Omroep Nederland (VRON), waaruit Radio Veronica voortkwam, en was betrokken bij verschillende radicaal-rechtse politieke partijen en publicaties.
Lewin was een zoon van kleermaker Mozes Aron Lewin en Branca Acathan. Zijn ouders scheidden toen hij drie jaar oud was en hij groeide grotendeels op bij familieleden. Na de middelbare school wilde hij verder studeren, maar hij slaagde aanvankelijk niet voor zijn hbs-examen. Vanwege de anti-Joodse maatregelen tijdens de Duitse bezetting kon hij zijn opleiding niet voortzetten; in 1946 ontving hij alsnog een hbs-getuigschrift.
Na een oproep om in 1942 in een werkkamp in Ruinen te gaan werken, dook Lewin onder. Hij verbleef het grootste deel van de oorlog in Zaandam, aanvankelijk bij de familie van zijn vriendin Francisca Klitsie aan het Zuider Valdeurspad. Met hulp van onder anderen Piet Bosboom en Dirk van Onselder kreeg hij vervalste persoonsbewijzen en voedselbonnen en verbleef hij later op verschillende andere adressen in de stad. Zijn vader, stiefmoeder en een groot deel van zijn overige familie werden tijdens de Holocaust vermoord.
Na de oorlog werkte Lewin in de handel, aanvankelijk in portefeuilles en later in textiel. In 1959 nam hij het initiatief tot de oprichting van de Vrije Radio Omroep Nederland. Deze organisatie ontwikkelde zich kort daarop tot Radio Veronica.
Vanaf de jaren zestig was hij tevens politiek actief. Hij was medeoprichter, voorzitter en lijsttrekker van de Nieuw Democratische Partij en richtte later de Partij Nieuw Rechts op. Met de bladen Rechts-Om en De Vrije Pers voerde hij campagne tegen onder meer communistische, socialistische en andere linkse organisaties. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1974 nam de Partij Nieuw Rechts deel in Amsterdam en Den Haag; de partij behaalde daar respectievelijk 180 en 240 stemmen.
Gedurende bijna vijftien jaar verstrekte Lewin informatie aan de Oost-Duitse inlichtingendienst. In februari 1975 werd hij aangehouden op verdenking van spionage en betrokkenheid bij een mislukte bomaanslag op een in aanbouw zijnd Amsterdams metrostation Venserpolder. De spionagezaak werd later dat jaar geseponeerd. In de zaak rond de metroaanslag werd Lewin vervolgd, maar in 1978 in hoger beroep vrijgesproken. Na de strafzaken beëindigde hij zijn actieve politieke optreden.
Lewin trouwde in 1945 met Francisca Klitsie, die hij voor de oorlog in Zaandam had leren kennen. Hij overleed op 17 mei 2011 in Amsterdam, op 91-jarige leeftijd.