Oxbridge

De rust van een Oxbridgecollege bekeken door een open hekje in de buitengelegen eiken deur. Trottoirstenen leidend naar een vierhoekig grasperkje voor een oud gebouw van twee verdiepingen in geelroze steen, met schuiframen op de bovenste verdieping boven een doorgang versierd met gekerfd roccoco en geschilderde top, leidend naar een ander vierhoekig grasperkje. Een gelijkaardig geklede mannelijke en vrouwelijke student wandelen weg van de poort en gaan het college binnen.
Een Oxbridge-college gezien van buitenaf

Oxbridge is een samengestelde term voor de Universiteit van Oxford en de Universiteit van Cambridge in Engeland. De term verwijst naar de vermeende superioriteit van hun intellectuele en sociale status. Oxbridge kan gebruikt worden als zelfstandig naamwoord, of als bijvoeglijk naamwoord in samenstellingen als "Oxbridge students", "Oxbridge manners".

Betekenis

Oxbridge duidt, naast de collectieve betekenis, ook op bepaalde eigenschappen die de twee onderwijsinstellingen gemeen hebben:

Het woord Oxbridge heeft een pejoratieve bijbetekenis: die van een sociale klasse die rond 1900 de toelating tot beide universiteiten beheerde. Voor deze hooggeschoolde elite, die "het Britse politieke en culturele establishment domineerde" "was het Britse hoger onderwijs synoniem aan Oxbridge". Vanuit deze sociale druk ontstond een "druk-koker"-cultuur, waar iedere student bij wilde horen. Overijverige presteerders "die kwetsbaar waren voor een soort zelf veroorzaakte stress die al te vaak ondraaglijk werd" werden daarbij onvoldoende ondersteund, maar ook sterk presterende studenten, afkomstig van staatsscholen, hadden moeite met "het vinden van een evenwicht tussen studielast en leven" en "konden zich sociaal niet voldoende ontplooien".

Oorsprong

Hoewel beide universiteiten rond 1200 werden opgericht, is de term Oxbridge relatief jong. In de roman van William Thackeray Pendennis (1849) studeert het hoofdpersonage aan het Boniface College van de fictieve Oxbridge-universiteit. Volgens de Oxford English Dictionary is dit de eerste vermelding van het woord. De auteur Virginia Woolf gebruikte het in haar essay A Room of One's Own (1929) terwijl ze Thackeray citeerde. Tegen 1957 werd de term gebruikt in de Times Educational Supplement en in Universities Quarterly tegen 1958.

Wanneer de namen van beide universiteiten volledig vermeld worden, gebeurt dat met "Oxford en Cambridge", in de volgorde wanneer ze zijn opgericht. De Cambridge and Oxford Society van Japan is hierop de uitzondering omwille van het feit dat de Cambridge Club ginds eerst opgericht werd en tevens meer leden had dan de Oxford Club op met moment dat ze samensmolten in 1905.

Galerij