Perrenaat

Met perrenaat wordt het anion met de formule ReOA4A− bedoeld, of een verbinding waarin dit ion voorkomt. Het ion is tetraedrisch, vergelijkbaar in maat en vorm met het perchloraat-ion. Op het niveau van valentie-elektronen is het iso-elektronisch met het permanganaat-ion. Het perrenaat-ion is in een groot pH-gebied stabiel en uit oplossingen kan het met behulp van organische kationen worden neergeslagen. Bij gebruikelijke pH-waarden komt het ion voor als metaperrenaat, ReOA4A−, bij hoge pH-waarden wordt het mesoperrenaat gevormd: ReOA5A3−. Net als in het geconjugeerd zuur, perreniumzuur heeft renium oxidatiegetal +7 met een d0 configuration. Vaste perrenaat-zouten hebben de kleur die hoort bij het kation.

Synthese

De belangrijkste vorm waarin perrenaten voorkomen zijn de alkalizouten en het ammoniumzout. Deze zouten ontstaan bij de oxidatie van reniumverbindingen met salpeterzuur, gevolgd door neutralisatie van het ontstane perreniumzuur. Toevoegen van tetrabutylammoniumchloride [en; de] aan waterige oplossingen geeft tetrabutylammoniumperrenaat. Dit zout is goed oplosbaar in organische oplosmiddelen.

Reacties

Zuur/Base

perrenaat-ionen zijn zwakkere basen dan chloride, (  ClA−  ), en bromide, (  BrA−  ), maar sterker dan perchloraat, (  ClOA4A−  ), en tetrafluorboraat, (  BFA4A−  ). zilverperrenaat [en] kan met trimethylchloorsilaan omgezet worden in de silyl-ester (CHA3)A3SiOReOA3.

Condensatie

Perrenaat kan een relatief klein polyoxymetalaat [en] vormen, met name ReA4OA15A2− waarin één centraal renium-atoom een octaedrische omringing heeft, de andere renaten hebben een tetraedrische structuur.

Sulfide

Met bronnen van zwavel zoals waterstofsulfide wordt perrenaat omgezet in het tetrathioderivaat ReSA4A−. Als tussenstap treedt ReOA3SA− op.

Redox

In tegenstelling tot permanganaat is perrenaat niet oxiderend al kan vervanging van zuurstof door andere liganden wel een oxiderende werking opleveren: perrenaat reageert met cyanide tot trans-ReOA2(CN)A4A3−. Met tetrabutylamoniuperrenaat reageert trimethylchloorsilaan tot het oxychloride van Re(V):

[BuA4N][ReOA4]  + 6(CHA3)A3SiCl  ⟶ [BuA4N][ReOClA4]  + 3((CHA3)A3Si)A2O  + ClA2

Complement van pertechnetaat

De chemie van het perrenaat-ion lijkt erg op die van pertechnetaat [en], TcOA4A−. Dit is de achtergrond van het gebruik van perrenaten als drager voor sporenhoeveelheden van pertechnetaat, bijvoorbeeld in medische toepassingen. Perrenaat is een veilige vervanging voor pertechnetaat bij verwerkingsstudies voor nucleair afval. Vooral in het geval van vluchtige technetiumverbindingen of bij inkapselen in verglaasde bolletjes speelt dit een rol.

Zie ook