Peter Nissen

Peter Nissen
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Petrus Johannes Andreas Nissen
Geboortedatum 9 oktober 1957
Geboorteplaats Swalmen
Overlijdensdatum 6 februari 2026
Overlijdensplaats Nijmegen
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Beroep theoloog, kerkhistoricus
Religie katholiek
Wetenschappelijk werk
Vakgebied theologie, kerkgeschiedenis
Universiteit Radboud Universiteit Nijmegen
Soort hoogleraar gewoon hoogleraar
Bekende werken Rowwen Hèze en het katholieke sentiment
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Petrus Johannes Andreas (Peter) Nissen (Swalmen, 9 oktober 1957 – Nijmegen, 6 februari 2026) was een Nederlands theoloog, religiewetenschapper, kerkhistoricus, hoogleraar, remonstrants predikant en oblaat van de Sint-Willibrordsabdij te Doetinchem. Zijn werk omvat ook analyses van spiritualiteit, levensbeschouwing en de rol van religie in de moderne tijd, en had aldus raakvlakken met religiewetenschap. Zijn leerstoel aan de Radboud Universiteit, over de oecumenische beweging, had een brede religieuze focus.

Loopbaan

Nissen volgde een gymnasiumopleiding aan het Bisschoppelijk College (Schöndeln) te Roermond. Hij studeerde aan het grootseminarie van Rolduc en aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Hij promoveerde cum laude aan de Katholieke Theologische Universiteit Amsterdam en werd in 1994 benoemd tot bijzonder hoogleraar Cultuur in Brabant aan de Katholieke Universiteit Brabant. In 1998 volgde zijn benoeming tot hoogleraar Kerkgeschiedenis in Nijmegen. Vanaf 2006 was hij daarnaast ook hoogleraar in de Cultuur van het Christendom.

Nissen was lid van verschillende redacties en vervulde adviesfuncties op het gebied van religie en cultuur. Hij werd eind 2007 benoemd tot hoogleraar Cultuurgeschiedenis van het Christendom aan de Universiteit van Tilburg. In september 2009 keerde hij terug naar de Radboud Universiteit Nijmegen, waar hij tot hoogleraar Cultuurgeschiedenis van de religiositeit werd benoemd.

Nissen was regelmatig te zien op televisie als commentator op zaken die met de Katholieke Kerk te maken hebben. Hij nam vaak een kritisch standpunt in ten aanzien van de Nederlandse Bisschoppenconferentie en was ronduit kritisch over de benoeming van Wim Eijk tot aartsbisschop van Utrecht.

In mei 2010 maakte Nissen bekend de Rooms-Katholieke Kerk te hebben verlaten en als 'vriend' te zijn toegetreden tot de Remonstrantse Broederschap. Hij werd lid van de Remonstranten in 2013, maar maakte zijn doopsel niet ongedaan. In januari 2014 werd hij na het succesvol afleggen van het kerkelijk examen bevestigd als proponent (beroepbaar als predikant) bij de remonstranten. In september 2015 werd hij bevestigd als (parttime) predikant van de remonstranten in Oosterbeek.

In december 2021 maakte Nissen bekend terug te keren naar de Katholieke Kerk. Nissen legde zijn predikantschap in de zomer van 2022 neer, waarna hij met emeritaat ging.

Ziekte en overlijden

Op 2 mei 2025 werd de historicus getroffen door een herseninfarct, waardoor hij geen televisiecommentaar kon verzorgen bij de verkiezing van Paus Leo XIV. Op 2 februari 2026 werd Nissen opnieuw getroffen door een herseninfarct. In overleg met de artsen werd gekozen voor palliatief beleid en alle behandeling gestopt. Nissen overleed vier dagen later. Zijn uitvaart was in de Dominicuskerk in Nijmegen. Hij is begraven op de Natuurbegraafplaats Koningsakker te Arnhem.

Bibliografie

Peter Nissen was een productief kerkhistoricus, maar publiceerde ook over culturele, regionale en stadsgeschiedenis. De navolgende bibliografie is een keuze uit zijn historisch werk.