Phaeodarea

Phaeodarea
	"Phaeodaria" uit Kunstformen der Natur ; Ernst Haeckel, 1904
Taxonomische indeling
Domein:	Eukaryota
Clade:	SAR-clade
Clade:	Rhizaria
Fylum:	Cercozoa
Subfylum
	Phaeodarea; Haeckel, 1879
	Phaeodarea op Wikispecies
Portaal	Biologie

Phaeodarea of Phaeodaria vormen een groep eencellige, amoeboïde protisten binnen de Cercozoa. Ze komen wereldwijd voor in zee, de meeste op grote diepte. Ze hebben straalvormige uitlopers en complexe verkiezelde skeletjes. Sommige soorten kunnen vrij groot worden, tot wel honderden micrometers. Er zijn ruwweg 400–500 soorten bekend, maar de werkelijke diversiteit is veel groter.

In oudere biologische indelingen worden ze vaak samen met andere stralendiertjes ondergebracht bij de Radiolaria. Echter, uit moleculair onderzoek blijkt dat ze evolutionair gezien geen directe verwanten zijn en een aparte groep vormen.

Kenmerken

Phaeodarea beschikken vaak over complexe, poreuze skeletjes gemaakt van kiezelzuur (silica) en andere organische stoffen. Sommige soorten zijn zo groot dat ze met het blote oog zichtbaar zijn. Binnenin de cel bevindt zich een dichte massa donker, korrelig cytoplasma, het phaeodium (van het Oudgriekse φαιός phaiós, wat 'donker, troebel' betekent), dat voornamelijk onverteerde afvaldeeltjes bevat.

Het mineraalskelet wordt ook wel 'scleracoma' genoemd. Het bestaat meestal uit spicula of holle silicaatstaafjes die met elkaar verbonden zijn door organisch materiaal. Deze structuren hebben een grote vormenrijkdom. De skeletjes breken relatief gemakkelijk af en fossiliseren nauwelijks.

Ecologie

Ze komen wereldwijd voor in de oceanen. Hoewel ze in de bovenste waterlagen (fotische zone) kunnen leven, zijn vele soorten aangepast aan grote dieptes (tussen de 4000 en 8000 meter diep). In tegenstelling tot veel echte radiolariën bevatten ze doorgaans geen symbiotische algen. De ecologische rol is nog slecht in kaart gebracht, maar duidelijk is dat ze deel uitmaken van het mariene voedselweb als heterotroof zoöplankton.

Classificatie

Historisch werden Phaeodarea tot de radiolariën gerekend, vooral vanwege hun stralende pseudopodiën, centrale kapsel en silica-achtige skeletten. Fylogenetische analyses hebben duidelijk gemaakt dat Phaeodarea niet verwant zijn aan de klassieke radiolariëngroepen zoals Polycystinea en Acantharea. De 'echte' radiolariën worden tegenwoordig meestal binnen de Retaria geplaatst, terwijl Phaeodarea tot de Cercozoa behoren. Beide groepen vallen wel binnen de grotere clade Rhizaria. De algemene classificatie bevat vier subtaxa.

Phaeodarea Haeckel 1879
- Phaeoconchia Haeckel 1879
  - Coelodendrum
  - Coelographis
  - Conchellium
  - Conchopsis

- Phaeocystina Haeckel 1879
  - Aulacantha
  - Aulographis
  - Cannoraphis

- Phaeogromia Haeckel 1879
  - Castanella
  - Challengeron
  - Haeckeliana
  - Medusetta
  - Tuscarora

- Phaeosphaeria Haeckel 1879
  - Aulosphaera
  - Cannosphaera
  - Sagosphaera

Bronnen, noten en/of referenties

1 2 3 (en) Boltovskoy D, Anderson OR, Correa NM (2017), 'Radiolaria and Phaeodaria', in: Handbook of the Protists, 2nd, Springer International Publishing AG, 731–763. ISBN 978-3-319-28149-0.
↑ (en) Nakamura Y, Suzuki N. (2015), 'Phaeodaria: Diverse Marine Cercozoans of World-Wide Distribution', in: Marine Protists, 223–249. ISBN 978-4-431-55129-4.
↑ (en) Polet S. (2004). Small-Subunit Ribosomal RNA Gene Sequences of Phaeodarea Challenge the Monophyly of Haeckel's Radiolaria. Protist 155 (1): 53-63. DOI: 10.1078/1434461000164.
↑ (en) Nikolaev SI, Berney C, Fahrni JF, Bolivar I, Polet S, Mylnikov AP, Aleshin VV, et al. (2004). The twilight of Heliozoa and rise of Rhizaria, an emerging supergroup of amoeboid eukaryotes. Proceedings of the National Academy of Sciences 101 (21): 8066-8071. DOI: 10.1073/pnas.0308602101.
↑ (en) Adl SM, Bass D, Lane CE, Lukeš J, Schoch CL, Smirnov A, Agatha S, et al. (2019). Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology 66 (1): 4-119. DOI: 10.1111/jeu.12691.

[radio-1] 1 2 3 (en) Boltovskoy D, Anderson OR, Correa NM (2017), 'Radiolaria and Phaeodaria', in: Handbook of the Protists, 2nd, Springer International Publishing AG, 731–763. ISBN 978-3-319-28149-0.

[2] (en) Nakamura Y, Suzuki N. (2015), 'Phaeodaria: Diverse Marine Cercozoans of World-Wide Distribution', in: Marine Protists, 223–249. ISBN 978-4-431-55129-4.

[polet-3] (en) Polet S. (2004). Small-Subunit Ribosomal RNA Gene Sequences of Phaeodarea Challenge the Monophyly of Haeckel's Radiolaria. Protist 155 (1): 53-63. DOI: 10.1078/1434461000164.

[nikolaev-4] (en) Nikolaev SI, Berney C, Fahrni JF, Bolivar I, Polet S, Mylnikov AP, Aleshin VV, et al. (2004). The twilight of Heliozoa and rise of Rhizaria, an emerging supergroup of amoeboid eukaryotes. Proceedings of the National Academy of Sciences 101 (21): 8066-8071. DOI: 10.1073/pnas.0308602101.

[adl-5] (en) Adl SM, Bass D, Lane CE, Lukeš J, Schoch CL, Smirnov A, Agatha S, et al. (2019). Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology 66 (1): 4-119. DOI: 10.1111/jeu.12691.