Deze pagina geeft een overzicht van alle uitgelichte artikels en/of afbeeldingen op het portaal Computer. Voor elke maand van het jaar is er zo'n artikel en/of afbeelding. Voel u vrij om deze te bewerken door de bijhorende bewerk-link te volgen.
Uitgelicht deze maand
Een USB-C-stekker
USB (Universal Serial Bus, oftewel universele seriële bus) is een standaard voor het aansluiten van elektronische apparaten en het uitwisselen van gegevens en stroom. De standaard werd vanaf 1994 ontwikkeld door zeven technologiebedrijven, waaronder Intel, om computers eenvoudiger op randapparatuur aan te sluiten. De eerste specificatie verscheen in januari 1996 en was bedoeld als vervanging van oudere aansluitingen, zoals de seriële poort en parallelle poort.
In de loop der jaren werd USB steeds verder ontwikkeld, met hogere overdrachtssnelheden en grotere laadvermogens. Ook vond de standaard zijn weg naar tal van andere apparaten, waaronder smartphones, tablets en digitale camera's. Naast de oorspronkelijke stekkertypen USB-A en USB-B werd in 2014 USB-C geïntroduceerd: een compacte, omkeerbare aansluiting die de verschillende USB-aansluitingen op termijn moest verenigen. Toch worden USB-A en USB-B ook op moderne apparatuur nog veel gebruikt. Bovendien verschillen USB-C-kabels onderling in gegevensoverdrachtssnelheid en laadvermogen; niet iedere kabel ondersteunt dezelfde mogelijkheden.
USB-apparaten kunnen doorgaans worden aangesloten en losgekoppeld terwijl ze in gebruik zijn. Dit wordt hotplugging genoemd.
Een muis is een aanwijsapparaatje (hardware) dat aan een computer wordt gekoppeld om de positie van een cursor op het beeldscherm met een handbeweging te besturen. Daarnaast is er minimaal één drukknop aanwezig. Vanwege de gelijkenis van het apparaatje met het gelijknamige dier kreeg het de naam mouse, wat in veel talen vertaald werd.
Een harde schijf, van het Engelse hard disk drive of HDD, is een vorm van extern geheugen, een elektromechanisch computeronderdeel waarop gegevens bewaard kunnen worden. Met de aanduiding harde schijf kan men de eigenlijke schijf bedoelen waarop in de vorm van magnetische polarisatie de gegevens zijn geschreven, maar meestal bedoelt men het hele apparaat met schijven, lees- en schrijfkoppen en besturingselektronica, samen in een behuizing. In IT-documentatie wordt de term vaste schijf gebruikt, omdat de schijf vast in de computer gemonteerd wordt. De gegevens zijn permanent, in tegenstelling tot het vluchtigRandom Access Memory (RAM) en blijven ook bewaard als de computer uit staat. Een harde schijf is tegenwoordig altijd voorzien van een besturingseenheid, de controller. Dit is een elektronische schakeling die de toegang tot de data op de schijf regelt.
Microsoft Windows is een familie van besturingssystemen van Microsoft, voornamelijk ontwikkeld voor personal computers. De eerste versie, Windows 1.0, verscheen op 20 november1985 en bood een grafische gebruikersomgeving boven op MS-DOS. Met Windows 95 kreeg het besturingssysteem een vernieuwde interface en werd het gebruik van Windows op thuiscomputers verder verbreid. In de daaropvolgende decennia groeide Windows uit tot een van de bekendste besturingssystemen voor computers. De familie omvat onder meer versies voor thuisgebruik, zakelijke computers en servers. De ontwikkeling van Windows vond plaats tegen de achtergrond van eerdere grafische gebruikersomgevingen, waaronder die van Xerox en Apple.
Een computervirus (in het dagelijks taalgebruik wordt meestal kortweg over virus gesproken) is een vorm van schadelijke software (malware). Het is een computerprogramma dat zich in een bestand kan nestelen, bijvoorbeeld in bestanden van een besturingssysteem. Computervirussen worden als schadelijk beschouwd want ze nemen schijfruimte en computertijd in beslag van de besmette computers; in ernstige gevallen kunnen ze binnenin de computer schade aanrichten (zoals het wissen en verspreiden van gevoelige gegevens).
Computervirussen die zich ongemerkt in een computersysteem nestelen en vermenigvuldigen moeten onderscheiden worden van Trojan horses. Trojaanse paarden zijn programma's die andere dingen doen dan ze voorgeven, bijvoorbeeld de computer gemakkelijker toegankelijk maken voor andere virussen of spam versturen terwijl je een spelletje speelt. Wormen zijn geen virussen maar worden wel vaak zo genoemd.
Een personal computer, afgekort als pc, is de algemeen gebruikte naam voor een computer voor individueel gebruik. De pc wordt gebruikt voor het uitvoeren van diverse taken, zoals administratie, tekstverwerking, toegang tot het internet, programmeren, grafisch werk en spellen, met door de gebruiker kant-en-klaar verkregen programma's. Een computer wordt onder meer gebruikt bij werk, onderwijs, school en hobby's.
De naam werd opgenomen in de taal aan het begin van de jaren 80, toen IBM zich aansloot bij de snel groeiende markt in kleine computers. Aanvankelijk was een computer een grote en dure machine die gebruikt werd door grote bedrijven. Individueel gebruik was eventueel mogelijk met tijdscharing.
Een computerspel of game is een spel dat op een computer, console of handheld gespeeld wordt. Steeds vaker zijn deze spellen ook voor andere systemen/computers, zoals pda's, mobiele telefoons en draagbare spelcomputers verkrijgbaar.
De term game (Engels voor "spel", niet per se computerspel) is inmiddels gangbaar geworden als synoniem voor computerspel. Het woord game is onder andere opgenomen in de Dikke van Dale. Mensen die computerspellen spelen worden gamers genoemd en het spelen zelf wordt aangeduid met het werkwoordgamen (genominaliseerd: gaming). Indien men de voorkeur geeft aan het spelen van enkel oude (klassieke) computerspellen wordt dit aangeduid met het werkwoord retro-gaming.
Een tekstverwerker is een computerprogramma voor het schrijven en bewerken en opmaken van teksten in een natuurlijke taal. Dit in tegenstelling tot een teksteditor, die geen mogelijkheden heeft voor de opmaak van de tekst.
Een tekstverwerker beschikt minimaal over de mogelijkheid een document uit een bestand in te lezen, in een bestand op te slaan en op een printer af te drukken. Delen van een tekst kunnen worden gewist, ingevoegd of gewijzigd.
Een aantal geavanceerde functies zoals spellingcorrectie en het automatisch bijhouden van voetnoten, eindnoten, inhoudsopgave en indexen werden al vroeg aan tekstverwerkers toegevoegd, maar sindsdien is deze categorie software weinig geëvolueerd. Geavanceerde grammaticacontrole, woordvoorspelling en spraakinvoer komen zelden voor en vaak alleen in pakketten van andere fabrikanten die los moeten worden bijgekocht.
Een programmeertaal is een formele taal waarin de opdrachten die een computer moet uitvoeren, worden geschreven. Deze talen hebben een andere syntaxis en grammatica dan natuurlijke talen. Deze laatste zijn te complex en ambigu om als programmeertaal te fungeren. Code die in een programmeertaal geschreven is, dient maar op één manier te kunnen worden 'begrepen' door de computer.
Onder programmeertalen worden, in de normaal gebruikte definitie, talen verstaan die turingvolledig zijn. Dat wil zeggen dat het mogelijk moet zijn om in de programmeertaal een interpreter voor een Turingmachine te schrijven, en het moet mogelijk zijn een interpreter te schrijven voor de programmeertaal op een Turingmachine.
Een diskette, ook wel floppydisk genoemd, is een verwijderbaar opslagmedium waarmee digitale gegevens kunnen worden opgeslagen, uitgewisseld en overgebracht tussen computers. Vooral in de jaren tachtig en negentig van de twintigste eeuw was de diskette een veelgebruikt opslagmedium voor bestanden en software. Vanaf ongeveer 2000 nam het gebruik snel af door de opkomst van onder meer beschrijfbare cd's en USB-sticks. In de loop van de jaren 2000 verdwenen diskettestations geleidelijk uit de standaarduitrusting van computers. In 2011 stopte Sony, een van de laatste grote producenten, met de productie van 3½-inchdiskettes.
Een diskette bevat een dunne, buigzame, ronde schijf van kunststof met een magnetische coating. Deze schijf is in een beschermend omhulsel geplaatst. Er bestonden verschillende formaten, waaronder de 8-inchdiskette, de 5¼-inchdiskette en de 3½-inchdiskette.
Het lezen en beschrijven van een diskette gebeurt met een floppydiskdrive (FDD), ook wel diskettestation genoemd. Dit station maakt gebruik van magnetische lees- en schrijfkoppen om gegevens op de schijf te verwerken.
MacOS (vormgegeven als macOS) is een lijn van Unix-basedbesturingssystemen van Apple en wordt sinds 2002 meegeleverd op alle nieuwe Apple Macintosh-systemen. Het is de opvolger van Mac OS 9, het laatste "Classic" Mac OS dat Apple gebruikte sinds 1984. Het besturingssysteem heette aanvankelijk Mac OS X en werd in 2012 hernoemd naar OS X. In 2016 wijzigde de naam opnieuw, van OS X in macOS.
Voor Apples serversystemen werd OS X Server gemaakt. De basis van dit systeem is identiek aan de consumentenversie, maar het bevatte specifieke gereedschappen voor servers. Het mobiele besturingssysteem iOS is een aangepaste versie van macOS en wordt gebruikt voor de iPhone en iPod touch. IOS is op zijn beurt de basis van iPadOS voor iPads.
USB (Universal Serial Bus, oftewel universele seriële bus) is een standaard voor het aansluiten van elektronische apparaten en het uitwisselen van gegevens en stroom. De standaard werd vanaf 1994 ontwikkeld door zeven technologiebedrijven, waaronder Intel, om computers eenvoudiger op randapparatuur aan te sluiten. De eerste specificatie verscheen in januari 1996 en was bedoeld als vervanging van oudere aansluitingen, zoals de seriële poort en parallelle poort.
In de loop der jaren werd USB steeds verder ontwikkeld, met hogere overdrachtssnelheden en grotere laadvermogens. Ook vond de standaard zijn weg naar tal van andere apparaten, waaronder smartphones, tablets en digitale camera's. Naast de oorspronkelijke stekkertypen USB-A en USB-B werd in 2014 USB-C geïntroduceerd: een compacte, omkeerbare aansluiting die de verschillende USB-aansluitingen op termijn moest verenigen. Toch worden USB-A en USB-B ook op moderne apparatuur nog veel gebruikt. Bovendien verschillen USB-C-kabels onderling in gegevensoverdrachtssnelheid en laadvermogen; niet iedere kabel ondersteunt dezelfde mogelijkheden.
USB-apparaten kunnen doorgaans worden aangesloten en losgekoppeld terwijl ze in gebruik zijn. Dit wordt hotplugging genoemd.
Een singleboardcomputer (SBC) is een complete computer gebouwd op een enkele printplaat, met een microprocessor, geheugen, input/output en andere onderdelen die nodig zijn voor een functionele computer. In tegenstelling tot een traditionele desktopcomputer zijn de belangrijkste computeronderdelen niet verdeeld over afzonderlijke uitbreidingskaarten.
Door hun geringe afmetingen, relatief lage energieverbruik en veelzijdigheid worden singleboardcomputers voor uiteenlopende doeleinden gebruikt. Ze zijn populair bij hobbyisten, onderwijsinstellingen en ontwikkelaars, bijvoorbeeld voor het leren programmeren, het aansturen van elektronische schakelingen en het ontwikkelen van toepassingen voor domotica en het internet der dingen. Afhankelijk van de uitvoering kunnen ze ook dienstdoen als kleine server, mediacenter of zelfstandige desktopcomputer. Een bekend voorbeeld is de Raspberry Pi, die werd ontwikkeld om computertechniek en programmeren toegankelijker te maken.