Raamdwarsstraat

Raamdwarsstraat
Rijksmonument Raamdwarsstraat 9 (2026)
Rijksmonument Raamdwarsstraat 9 (2026)
Locatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Amsterdam
Stadsdeel Amsterdam-Centrum
Wijk/buurt Jordaan
Begin Raamplein
Eind Leidsegracht
Lengte 50 meter
Breedte 8 meter
Postcode(s) 1016XNBewerken op Wikidata
BAG-informatie 0363300000004605
Tijdlijn
Aangelegd in 17e eeuw
Naam sinds september 1913
Genoemd naar raamwerken lakenindustrie
Eerdere namen Lijnbaansgracht
Bestrating en bebouwing
Bestrating klinkers
Bebouwing 5 rijksmonumenten
Opvallende bouwwerken Raamdwarsstraat 5
Raamdwarsstraat 5 (2026)

Raamdwarsstraat is een relatief korte straat in de zuidpunt van de Jordaan, Amsterdam-Centrum.

Amsterdam

De naam werd pas vastgelegd op 2 september 1913 en is net als de Raamstraat vernoemd naar de rekken waarop in de lakenindustrie de geverfde doeken te drogen gehangen werden. In de Jordaan werden veelal een gracht, een straat en een of meerdere dwarsstraten tegelijk en gelijknamig benoemd, zie bijvoorbeeld de combinatie Rozengracht, Rozenstraat, Eerste Rozendwarsstraat en Tweede Rozendwarsstraat. Dat was hier niet het geval. De Raamgracht ligt op de Oude (oostelijke) zijde van Amsterdam, waar de lakenhandel tot in het eerste kwart van de 17e eeuw gevestigd was. Bij de inrichting van de Jordaan kreeg de Raamstraat haar naam, omdat die industrie verhuisd was naar dit nieuwe gedeelte van de stad.

De Raamstraat vond haar eind op de Lijnbaansgracht die in oorsprong een verbinding zou krijgen met de Leidsegracht, maar die verbinding kwam er nooit. Op de plek kwam al vroeg de Stadsmetselarij, waarvan het gebouw Leidsegracht 108 er na eeuwen nog steeds staat. De aanloop naar die verbinding werd wel gegraven, maar later weer gedempt. Op die plek kwam Raamplein (op het gedempte gedeelte); de oostelijke kade van de gracht werd Raamdwarsstraat. Op kaarten uit de 19e eeuw staat de bebouwing dan ook aangegeven met huisnummers aan de Lijnbaansgracht.

De straat is circa vijftig meter lang en circa 8 meter breed (van bebouwing tot bebouwing). Er staan vijf rijksmonumenten aan de straat:

Tussen deze oude panden valt Raamdwarsstraat 5 op; het is opgetrokken in geelbruine baksteen.

Deventer

Slechts één andere gemeente in Nederland kent een Raamdwarsstraat. Ook in Deventer is er aan de Raamstraat een Raamdwarsstraat gekoppeld, eveneens vernoemd naar de raamwerken van de lakenindustrie. Daaromheen benoemde de gemeente Deventer het de Raambuurt.

Zie de categorie Raamdwarsstraat, Amsterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.