Reichsgau Steiermark

Reichsgau Steiermark
Rijksgouw van het Groot-Duitse Rijk
14 april 1939 – 8 mei 1945
(Details)
Kaart
Ostmark 1941: Reichsgaue, Land- en Stadtkreise
Ostmark 1941: Reichsgaue, Land- en Stadtkreise
Algemene gegevens
Hoofdstad Graz
Oppervlakte 17.384 km²
17.388 km² (1939)
Bevolking 1.122.947 (1939)
1.116.407 (1941)
Talen Duits (ambtelijk)
Religie(s) Geen officiële staatsreligie
Nat. feestdag Feestdagen van nazi-Duitsland 1933-1945
Volkslied Das Lied der Deutschen
Horst Wessellied
(de facto)
Munteenheid Reichsmark
Regering
Regeringsvorm Rijksgouw
Regeringsleider Zie ambtsbekleders

Reichsgau Steiermark (Nederlands: Rijksgouw Stiermarken) was een van de rijksgouwen in het Duitse Rijk tijdens het nationaalsocialisme, na de annexatie van Oostenrijk in 1938. De rijksgouw bestond volgens het Ostmarkgesetz van 1939 tot 1945.

Geschiedenis en structuur

Vanaf 1926 bestond de partijgouw, vanaf november 1928 onder de gouwleider Walther Oberhaidacher, die vanaf 1929 raadslid in Graz was. Na arrestaties vertrok hij in 1933 naar het Duitse Rijk en kreeg in juli 1934 verlof als gouwleider. Sepp Helfrich was zijn opvolger tijdens de illegale periode van de NSDAP.

Na de bezetting van Oostenrijk had de nationaalsocialistische leiding het voornemen om van de grensgouw Stiermarken een voorbeeldgouw in het zuidoosten van het Duitse rijk te maken. Op 12 maart 1938 werd Helfrich benoemd tot Landshoofdman, de andere "Oude Strijders" waren niet vertrouwd genoeg voor deze functie. Met ingang van 22 mei 1938 werd de nog jonge SA-Gruppenführer Sigfried Uiberreither, door Hitler aangesteld als gouwleider. Op 9 juni 1938 werd hij ook Landshoofdman, die aan instructies uit Berlijn gebonden was. In hetzelfde jaar werd hij benoemd tot SA-Brigadeführer voor Midden-Stiermarken.

Op 15 oktober 1938 werd bij de gouw Stiermarken het zuidelijke Burgenland gevoegd, terwijl het Ausseerland deel ging uitmaken van Opper-Oostenrijk. In 1939 werden de overgebleven voormalige Oostenrijkse staten door het Ostmarkgesetz herschapen tot Rijksgouw met een Rijksstadshouder bovenaan. Op 31 maart 1940 stopte Uiberreithers activiteit als Landshoofdman, omdat Stiermarken een Rijksgouw werd. Hij werd Rijksstadshouder van Stiermarken.

In 1942 waren meer dan 10,5% van de "Volksgenossen" (vertaald: volksgenoten) die in de Gouw Stiermarken woonden (exclusief Neder-Stiermarken) NSDAP-leden. Dit aantal leden kwam overeen met 15,5% van alle Oostenrijkse nationaalsocialisten. Met 30.530 illegalen, d.w.z. leden die vóór 1938 partijlid waren, had Stiermarken na Karinthië het hoogste aandeel van alle deelstaten.

Tussen 1938 en eind 1939 werden de bijna 3.000 Joden die in Stiermarken woonden werd door vervolging, terreur, de vernietiging van hun synagogen en ceremoniële zalen en de confiscatie van hun eigendommen het land uitgezet.

In Stiermarken waren enkele subkampen van het concentratiekamp Mauthausen.

Neder-Stiermarken en delen van Opper-Krain werden na de verovering van Joegoslavië onderdeel van het Duitse rijk.

Sigfried Uiberreither werd door Hitler als CdZ voor Neder-Stiermarken benoemd, waarmee een rigoureus beleid van germanisering begon. Uiberreiter kondigde aan dat het land in drie jaar gegermaniseerd was. Na de arrestatie van de Sloveense leiding, en de ontbinding van de Sloveense verenigingen en culturele organisaties, werden duizenden Slovenen hervestigd in Servië, Kroatië en het Oude Rijk.

Ambtsbekleders

De volgende personen behoorden tot de gouwleiding:

Höherer SS- und Polizeiführer Alpenland (HSSPF)